नवी दिल्ली. भारतीय स्वयंपाकघरातील मसाल्यांचा राजा मानल्या जाणाऱ्या लवंगाला परिचयाची गरज नाही. लवंग, त्यांच्या मजबूत सुगंध आणि चवसाठी ओळखल्या जातात, हिवाळ्यात सामान्यतः सर्दी आणि खोकला टाळण्यासाठी वापरली जातात. त्याचा स्वभाव उष्ण आहे, म्हणून बहुतेक लोक उन्हाळ्यात लवंग खाण्यास लाजतात. पण तुम्हाला माहीत आहे का की कडक उन्हातही लवंग तुमच्या आरोग्यासाठी 'गेम चेंजर' ठरू शकते? होय, विज्ञान आणि आयुर्वेद दोन्ही मानतात की जर उन्हाळ्याच्या हंगामात लवंगाचा योग्य वापर केला तर शरीराला अनेक गंभीर आजारांपासून वाचवता येते. चला जाणून घेऊया कडक उन्हात लवंगाचे ते चमत्कारिक फायदे, ज्याबद्दल आजपर्यंत तुम्हाला माहिती नव्हती. आयुर्वेदातील 'देवपुष्पा' शरीराला अद्भुत शीतलता देते. प्राचीन आयुर्वेदात लवंगीला 'देवपुष्प' ही पदवी देण्यात आली आहे. लवंग निसर्गात उष्ण असल्या तरी त्यांच्या आत काही विशेष औषधी गुणधर्म लपलेले आहेत जे विशिष्ट परिस्थितीत शरीराला आश्चर्यकारक शीतलता आणि शांती देतात. लवंगाचे योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने सेवन केल्यास उष्माघात आणि उष्णतेशी संबंधित समस्यांपासून तात्काळ आराम मिळतो. शरीरातील कफ, पित्त आणि रक्त दोष शांत करून शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. डोळ्यांसाठी वरदान आणि निर्जलीकरणापासून संरक्षण. उन्हाळ्यात लवंगाचे सेवन डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर मानले जाते हे फार कमी लोकांना माहिती असेल. प्रकृतीने उष्ण असूनही ते पोटात पित्त उत्तेजित करत नाही तर ते संतुलित ठेवते. कडक उन्हात तुम्हाला वारंवार तहान लागत असेल किंवा डिहायड्रेशनचा त्रास होत असेल तर लवंग तुमच्यासाठी रामबाण उपाय आहे. ते चघळल्याने तोंडातील लाळेचे उत्पादन वेगाने वाढते, ज्यामुळे उन्हाळ्यात वारंवार कोरडे घसा आणि तहान लागणे ही समस्या दूर होते. पोटाची जठराची आग तीव्र करते, पचनक्रिया निरोगी राहते. उन्हाळ्यात अनेकदा आपली पचनशक्ती कमकुवत होते, त्यामुळे जड अन्न सहज पचत नाही. आयुर्वेदानुसार, लवंग पोटाची जठराची आग संतुलित आणि तीव्र करण्याचे काम करते. हे सर्वात जड अन्न सहज पचण्यास मदत करते आणि पोटाशी संबंधित अनेक प्रकारच्या समस्यांपासून त्वरित आराम देते. तोंडी स्वच्छता आणि दुर्गंधी सुटका. उन्हाळ्यात शरीरात पाण्याच्या कमतरतेमुळे अनेकदा तोंडाला दुर्गंधी येऊ लागते. हिवाळ्याच्या तुलनेत या ऋतूत तोंडात आणि पोटात हानिकारक बॅक्टेरिया जास्त वेगाने वाढतात. लवंगामध्ये असलेले अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म हे जंतू नष्ट करून तोंडाची स्वच्छता राखण्यास मदत करतात, ज्यामुळे श्वासाची दुर्गंधी दूर होते. उन्हाळ्यात लवंग खाण्याची योग्य आणि अचूक पद्धत: विज्ञानानुसार, लवंगांमध्ये 'युजेनॉल' नावाचे एक अतिशय खास कंपाऊंड आढळते, जे शरीराला प्रत्येक ऋतूशी जुळवून घेण्यास आणि संतुलित करण्यास मदत करते. म्हणूनच याला आयुर्वेदात 'नैसर्गिक कूलर' असेही म्हणतात. उन्हाळ्यात लवंगाचा त्रास टाळण्यासाठी आणि त्याचे पूर्ण फायदे मिळवण्यासाठी 1-2 लवंगा रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवा आणि सकाळी त्या पाण्याचे सेवन करा. याशिवाय तुम्ही थ्रेडेड शुगर कँडीमध्ये मिसळून लवंग देखील चावू शकता, यामुळे शरीर थंड राहते.