आयुष्याचा जोडीदार शोधण्यासाठी मॅट्रिमोनियल वेबसाइट्सचा वापर करणाऱ्यांसाठी आता हे प्लॅटफॉर्म धोक्याचे ठिकाण बनले आहे. पुणे शहर आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरात लग्नाचे आमिष दाखवून सुशिक्षित तरुण-तरुणींना फसवणाऱ्या सायबर गुन्हेगारांचे जाळे मोठ्या प्रमाणात पसरले आहे. गेल्या सहा महिन्यांत (सप्टेंबर २०२५ ते फेब्रुवारी २०२६) या भागात ३० ते ३५ मोठे गुन्हे दाखल झाले असून, फसवणुकीची रक्कम काही लाखांपासून ते साडेतीन कोटींपर्यंत पोहोचली आहे.

फसवणुकीचा क्रूर प्रकार

एक धक्कादायक प्रकरण समोर आले आहे. नवी मुंबईतील ४३ वर्षीय सरकारी कर्मचाऱ्याला मॅट्रिमोनियल साइटवर ओळख झालेल्या महिलेने जाळ्यात अडकवण्याचा प्रयत्न केला आहे. ओळख झाल्यानंतर संबंध प्रस्थापित झाले आणि नंतर महिलेने बलात्काराची खोटी धमकी देऊन त्याच्याकडून ४२.८७ लाख रुपये उकळले. भीतीने ग्रासलेल्या तरुणाने कर्ज काढले, बहिणीचे सोने गहाण ठेवले आणि रोख व ऑनलाइन ट्रान्सफरद्वारे ही रक्कम दिली. अखेर मानसिक त्रास असह्य झाल्याने त्याने भारतीय विद्यापीठ पोलिस ठाण्यात तक्रार दाखल केली. याप्रकरणी तीन जणांवर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

अशाच प्रकारे अनेक महिला आणि पुरुषांना ‘एनआरआय’, ‘डॉक्टर’, ‘सीईओ’ किंवा ‘इंजिनिअर’ असल्याचे सांगून फसवले जात आहे. गुन्हेगार बनावट प्रोफाइल तयार करतात, महागड्या भेटवस्तूंचे आमिष दाखवतात, कस्टम ड्यूटी किंवा इतर खोट्या कारणांसाठी पैसे मागतात. काही प्रकरणांत ‘डिजिटल अरेस्ट’ची भीती दाखवून किंवा खोट्या बलात्कार/ब्लॅकमेलच्या धमक्या देऊन कोट्यवधींची उकळणी केली जाते.

कोणाला लक्ष्य केले जाते?

सायबर गुन्हेगार मुख्यतः आयटी क्षेत्रातील तरुण-तरुणी, घटस्फोटित महिला, विधवा आणि उच्चशिक्षित, आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व्यक्तींना टार्गेट करतात. हे भामटे स्वतःला परदेशातील रहिवासी किंवा उच्चपदस्थ व्यक्ती म्हणून भासवतात आणि भावनिक संबंध जोडून विश्वास संपादन करतात.

पोलिसांचे आवाहन आणि सावधगिरी

पुणे सायबर सेलने नागरिकांना सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. अनोळखी व्यक्तीशी आर्थिक व्यवहार टाळावेत. पैशांची मागणी झाल्यास तात्काळ १९३० (सायबर क्राइम हेल्पलाइन) किंवा www.cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवावी. जोडीदार निवडताना घाई करू नये. व्यक्तीची ओळख, नोकरी, कुटुंब आणि पार्श्वभूमीची पूर्ण खात्री करून घ्यावी. सायबर गुन्हेगारी रोखण्यासाठी जागरूकता आणि सावधगिरी हीच सर्वोत्तम उपाय आहे.