नवी दिल्ली. जगभरातील तरुणाई सोशल मीडियापासून अंतर राखून अधिक आनंदी आणि समाधानी वाटत आहे. ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या वेलबीइंग रिसर्च सेंटरचा वर्ल्ड हॅपीनेस रिपोर्ट-2026 असे नमूद करतो की डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा मर्यादित वापर करणाऱ्या 25 वर्षाखालील तरुणांचे जीवनमान स्क्रीनवर दीर्घकाळ व्यतीत करणाऱ्यांपेक्षा चांगले असते.

अहवालानुसार, अमेरिका आणि युरोपमधील महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना वैयक्तिकरित्या हे जाणवत आहे की ते सोशल मीडियाशिवाय अधिक शांत आणि चांगले जीवन जगू शकतात. हे व्यासपीठ त्यांच्यासाठी केवळ सामाजिक दबाव पूर्ण करण्याचे माध्यम बनले आहे.

फिनलंड रँकिंगमध्ये अव्वल, भारतामध्ये थोडी सुधारणा

फिनलंड सलग नवव्या वर्षी जगातील सर्वात आनंदी देश ठरला आहे. एकूण 147 देशांमध्ये भारत यावर्षी 116 व्या क्रमांकावर आहे, जो 2025 मधील 118 व्या स्थानापेक्षा दोन क्रमांकाने अधिक आहे.

तज्ञ मत

सोशल मीडियाच्या अतिवापरामुळे मानसिक आरोग्य आणि जीवनातील समाधानाला धोका निर्माण झाल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. ज्या देशांमध्ये सोशल मीडियावर निर्बंध आहेत, तेथील तरुण लोक सामाजिक संबंध, कौटुंबिक आणि शारीरिक हालचालींना प्राधान्य देतात आणि मानसिकदृष्ट्या अधिक निरोगी असतात.

डिजिटल जगाबद्दल तरुणाईचा भ्रमनिरास

अमेरिका आणि इतर देशांतील विद्यार्थी सोशल मीडियापासून दूर राहण्यास प्राधान्य देत असल्याचेही या अहवालातून समोर आले आहे. केवळ सामाजिक दबावापोटी ते या प्लॅटफॉर्मचा वापर करत असल्याचे त्यांचे मत आहे.

प्रादेशिक फरक

आइसलँड, डेन्मार्क, स्वीडन आणि नॉर्वे सारखे नॉर्डिक देश टॉप-10 मध्ये आहेत, तर यूएस, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंडमधील 25 वर्षाखालील तरुणांचे जीवन मूल्यमापन गेल्या दशकात घसरले आहे. या अभ्यासात 140 देश आणि प्रदेशांमधील सुमारे एक दशलक्ष लोकांना त्यांचे जीवन रेट करण्यास सांगितले.

सुख म्हणजे केवळ आर्थिक समृद्धी नव्हे

आनंद केवळ आर्थिक स्थितीवर अवलंबून नाही, असे अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे. नॉर्डिक देशांच्या यशामागे मजबूत कल्याणकारी व्यवस्था, सामाजिक समानता आणि उच्च आयुर्मान ही मुख्य कारणे आहेत. याउलट अफगाणिस्तान, सिएरा लिओन आणि मलावी हे देश क्रमवारीत तळाशी आहेत.

फिनलंड आणि कोस्टा रिकाचे उदाहरण

फिनलंड (प्रथम स्थान) आणि कोस्टा रिका (चौथे स्थान) येथील लोक तंत्रज्ञानापेक्षा सामाजिक समता, निसर्ग आणि परस्पर बंधुत्वाला अधिक महत्त्व देतात. ऑक्सफर्डचे अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक जॅन-इमॅन्युएल डी नेव्ह स्पष्ट करतात की हे त्यांच्या सामाजिक जीवनाची गुणवत्ता आणि स्थिरतेमुळे आहे.