औषधाची किंमत: लठ्ठपणा आणि मधुमेह ही सध्या देशात व्यापक समस्या आहेत. या परिस्थिती हाताळण्यासाठी औषधे खूप महाग आहेत. तथापि, एक चांगली बातमी आहे: उपचार अधिक परवडणारे बनले आहेत. GLP-1 मधुमेह आणि वजन कमी करण्याच्या औषधांसाठी भारताच्या बाजारपेठेत नवीन पर्यायांची वाढ होणार आहे. या आठवड्यात नोव्हो नॉर्डिस्कच्या सेमॅग्लुटाइड औषधाच्या पेटंटची मुदत संपली आहे, जे कमी किमतीच्या जेनेरिक पर्यायांसाठी दार उघडेल. परिणामी, 40 हून अधिक कंपन्या 50 हून अधिक भिन्न ब्रँड सादर करण्याच्या तयारीत आहेत.

नोवो नॉर्डिस्कच्या GLP-1 (ग्लुकागन-समान पेप्टाइड-1) उपचाराचे पेटंट शनिवारी कालबाह्य होणार आहे. अधिक परवडणाऱ्या जेनेरिक पर्यायांच्या उपलब्धतेमुळे पुढील 12 ते 18 महिन्यांत भारतातील GLP-1 औषधांची बाजारपेठ सध्याच्या 4-5% वरून 15-20% पर्यंत वाढू शकते, असा उद्योग तज्ञांचा अंदाज आहे.

मोठ्या कंपन्या जेनेरिक औषधे तयार करण्यासाठी सज्ज आहेत. जेनेरिक सेमॅग्लुटाइड लाँच केल्याने, या उपचाराची बाजारपेठ मोठ्या शहरांपासून लहान शहरे आणि शहरांपर्यंत विस्तारेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. तथापि, अनेक फार्मास्युटिकल कंपन्यांमधील उत्साह त्वरीत कमी होऊ शकतो. या क्षेत्रातील यश त्यांच्या 'कोल्ड-चेन' (औषधांसाठी आवश्यक तापमान राखण्यासाठीची यंत्रणा), उपकरणांची गुणवत्ता आणि त्यांच्या डॉक्टरांच्या नेटवर्कची व्याप्ती यावर अवलंबून असेल. येत्या काही महिन्यांत केवळ 6 ते 8 मोठे ब्रँड भारतीय बाजारपेठेत वर्चस्व गाजवण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

Semaglutide च्या जेनेरिक आवृत्त्या आणण्याच्या तयारीत असलेल्या कंपन्यांमध्ये Dr Reddy's, Sun Pharma, Eris, Zydus, Mankind, Alkem, MSN Laboratories, Intas Pharma, आणि Micro Labs यांचा समावेश आहे. ET च्या अहवालात तज्ञांनी त्यांचे अंतर्दृष्टी सामायिक केले आहे. नीरज तुलारा, बुकुरडॉक स्पेशालिटी क्लिनिक्सचे संस्थापक आणि मधुमेह तज्ञ, म्हणाले, “फक्त 5 ते 10 मोठे ब्रँड हे बनवतील. याचा अर्थ फक्त मोठ्या भारतीय कंपन्या वाढतील, तर बाकीच्या कमी होण्याची शक्यता आहे.” ते पुढे म्हणाले, “डिव्हाइसची गुणवत्ता, कोल्ड-चेन मॅनेजमेंट, रुग्णांसाठी विक्रीनंतरचा सपोर्ट आणि इंजेक्शन पद्धती आणि वापरात सुलभता यासारखे नवीन तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरतील.”

मुंबईस्थित मधुमेह तज्ज्ञ राजीव कोविल म्हणाले, “यापैकी अनेक कंपन्यांकडे ब्रँडेड जेनेरिक औषधे तयार करण्याची प्रचंड क्षमता आहे. पण हीच पहिलीच वेळ आहे जी जैविक शास्त्राची निर्मिती करत आहेत, ज्यांना योग्य स्टोरेजसाठी शीत साखळी आवश्यक आहे. उद्या पेटंट संपेल तेव्हा, खरे आव्हान असेल बॅक-एंडचे व्यवस्थापन करणे, म्हणजे, संपूर्ण औषधांचा पुरवठा बळकट करणे, औषधांचा पुरवठा व्यवस्थित करणे. नक्कीच होईल.”

इंडस्ट्री डेटा दाखवते की भारतात GLP-1 औषधांचा वापर कमी आहे. ते मधुमेह असलेल्या केवळ 5% लोकांपर्यंत आणि लठ्ठपणा असलेल्या 4% लोकांपर्यंत पोहोचतात. यामुळे 100 दशलक्ष मधुमेही आणि 250 दशलक्ष लठ्ठ लोक असलेल्या देशात एक प्रचंड, न वापरलेली बाजारपेठ आहे.

उद्योगाच्या अंदाजानुसार, भारतातील लठ्ठपणाविरोधी बाजाराचे सध्याचे मूल्य रु. 1,500 कोटी (अंदाजे $1.5 अब्ज) आहे. पुढील 12-24 महिन्यांत ते रु. 4,000-5,000 कोटी (अंदाजे $5 अब्ज) आणि 2030 पर्यंत रु. 8,000 कोटी (अंदाजे $8 अब्ज) पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. जेनेरिक औषध निर्मात्यांनी त्यांच्या सेमॅग्लूटाइडच्या आवृत्त्या रु. 3,000-5 अब्ज रुपयांपेक्षा कमी (अर्ध $5 अब्ज) किमतीत लॉन्च करणे अपेक्षित आहे. मूळ औषधाचे (इनोव्हेटर रेणू).

नोवोच्या ओझेम्पिकची किंमत रु. 8,800 ते रु. 11,175 आहे, तर इतर सेमॅग्लुटाइड ब्रँड, Wegovy ची किंमत रु. 10,850 ते रु. 16,400 आहे. त्या तुलनेत, एली लिलीच्या मौंजारो, टिर्झेपाटाइडची किंमत डोसनुसार प्रति इंजेक्शन 13,000 ते 26,000 रुपये आहे. प्रत्येक इंजेक्शनमध्ये चार मासिक शॉट्स असतात.