न्यूज इंडिया लाईव्ह, डिजिटल डेस्क: जागतिक क्षयरोग दिनानिमित्त आरोग्य तज्ज्ञांनी टीबीबाबत समाजात पसरलेल्या खोल गैरसमजांवर चिंता व्यक्त केली आहे. कुटुंबातील एखाद्या सदस्याला क्षयरोग झाला की लोक त्याला अस्पृश्य मानतात किंवा त्याला स्पर्श करण्यास किंवा हस्तांदोलन करण्यासही घाबरतात असे अनेकदा दिसून येते. पण टीबी खरंच स्पर्शाने पसरतो का? वैद्यकीय शास्त्रानुसार अशा प्रकारची भीती केवळ चुकीचीच नाही तर रुग्णाच्या मानसिक आरोग्यासाठीही घातक आहे. चला, आम्हाला आरोग्य तज्ञांकडून क्षयरोगाचा प्रसार होण्याचा खरा मार्ग आणि त्यासंबंधित खबरदारी जाणून घेऊया ज्यामुळे तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला सुरक्षित ठेवता येईल. संसर्ग स्पर्शाने नाही तर हवेने पसरतो. क्षयरोग (क्षयरोग) हा संसर्गजन्य आजार निश्चितच आहे, असे स्पष्टीकरण डॉक्टरांनी दिले आहे, परंतु तो स्पर्शाने, हात हलवल्याने, एकत्र बसल्याने किंवा कपडे वाटून अजिबात पसरत नाही. टीबी हा मुख्यत: हवेतून पसरणारा 'हवाजन्य' आजार आहे. फुफ्फुसाचा टीबी ग्रस्त रुग्ण खोकतो, शिंकतो किंवा जोरात बोलतो तेव्हा त्याच्या तोंडातून व नाकातून लहान लहान थेंब बाहेर पडतात आणि हवेत तरंगू लागतात. जर निरोगी व्यक्तीने त्याच हवेचा श्वास घेतला तर टीबीचे जीवाणू त्याच्या फुफ्फुसात प्रवेश करतात. टीबी कोणत्या अवयवांवर परिणाम करतो? टीबीचा सर्वात सामान्य प्रकार म्हणजे 'पल्मोनरी टीबी', जो थेट फुफ्फुसांवर हल्ला करतो. तथापि, हाडे, लिम्फ नोड्स, मेंदू आणि मूत्रपिंड यांसारख्या शरीराच्या इतर भागांमध्ये देखील टीबी होऊ शकतो. फुफ्फुसांव्यतिरिक्त शरीराच्या इतर भागांवर परिणाम करणारा टीबी (एक्स्ट्रा-पल्मोनरी टीबी) सहसा संसर्गजन्य नसतो, म्हणजेच तो एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीपर्यंत पसरत नाही, ही दिलासादायक बाब आहे. या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. क्षयरोगाची वेळेवर ओळख होणे अत्यंत आवश्यक आहे. तुम्हाला किंवा तुमच्या जवळच्या व्यक्तीला खालील लक्षणे जाणवत असल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा: तीन आठवडे किंवा त्याहून अधिक काळ सतत खोकला. श्लेष्मा सह रक्त. संध्याकाळी सौम्य ताप आणि रात्री घाम येणे. कोणत्याही कारणाशिवाय जलद वजन कमी होणे. छातीत दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे. टीबीच्या रुग्णाने खबरदारी कशी घ्यावी? रुग्णाला वेगळे ठेवण्याऐवजी शास्त्रोक्त पद्धतीने खबरदारी घ्या: मास्कचा वापर: रुग्णाला खोकताना किंवा शिंकताना तोंड रुमालाने किंवा मास्कने झाकण्यास सांगा. वायुवीजन: रुग्णाच्या खोलीतील खिडक्या उघड्या ठेवा जेणेकरून ताजी हवा आणि सूर्यप्रकाश येईल. सूर्यप्रकाशामुळे टीबीचे जीवाणू नष्ट होण्यास मदत होते. उपचारांची सातत्य: टीबी उपचार (डॉट्स) मध्येच सोडू नका. उपचार सुरू केल्यानंतर 2-3 आठवड्यांनंतर, रुग्णाकडून संसर्ग पसरण्याचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो. खाणे-पिणे : रुग्णाला प्रथिनेयुक्त आहार द्या म्हणजे त्याची प्रतिकारशक्ती वाढेल. संभ्रम दूर करा, रुग्णाला आधार द्या. टीबी हा आता असाध्य रोग राहिलेला नाही. योग्य वेळी औषध घेतल्याने आणि योग्य पोषण करून ते पूर्णपणे दूर केले जाऊ शकते. समाजातील क्षयरुग्णांशी होणारा भेदभाव संपवणे आवश्यक आहे. रुग्णाला सामाजिक बहिष्काराची नव्हे तर कुटुंबाच्या प्रेमाची आणि समर्थनाची गरज असते. लक्षात ठेवा, टीबीचे जीवाणू त्वरीत कमकुवत प्रतिकारशक्ती असलेल्या लोकांना लक्ष्य करतात, म्हणून स्वतःला निरोगी ठेवा आणि घाबरू नका.