उत्पादन शुल्कात कपात : जनतेला दिलासा, पण तिजोरीला त्रास! अवघ्या 15 दिवसांत सरकारचे 7,000 कोटी रुपयांचे नुकसान होणार आहे
Marathi March 28, 2026 07:25 AM

पेट्रोल-डिझेलवरील एक्साईड ड्युटी: गेल्या २८ दिवसांपासून मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती स्थिर ठेवण्यासाठी उत्पादन शुल्कात कपात करण्याची घोषणा केली आहे. सरकारने पेट्रोलवरील उत्पादन शुल्क 13 रुपये प्रति लिटरवरून 3 रुपये प्रति लीटर केले आहे. त्याचबरोबर डिझेलवरील उत्पादन शुल्क जे प्रति लिटर 10 रुपये होते ते शून्य करण्यात आले आहे. मात्र, या कपातीनंतर पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कोणतीही कपात होणार नाही.

तेल कंपन्यांना होणारा तोटा कमी करण्यासाठी सरकारने हे पाऊल उचलले आहे. त्याचवेळी, या कपातीमुळे सरकारला दर 15 दिवसांनी अंदाजे 7 हजार कोटी रुपयांचे नुकसान होणार आहे. केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर आणि सीमा शुल्क मंडळाचे (सीबीआयसी) अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदी यांनी शुक्रवारी ही माहिती दिली.

सरकारी महसुलाचे मोठे नुकसान

CBIC चे अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदी यांनी शुक्रवारी सांगितले की, पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्क कमी करण्याच्या सरकारच्या निर्णयामुळे 15 दिवसांत सुमारे 7,000 कोटी रुपयांचा महसूल बुडणार आहे. वाढत्या आंतरराष्ट्रीय किमतींमुळे या दोन्ही इंधनांच्या विक्रीवर मोठा तोटा सहन करावा लागत असूनही, OMC ने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ किमती वाढवल्या नाहीत.

सीबीआयसीचे अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदी यांनी एका ब्रीफिंगमध्ये सांगितले की उत्पादन शुल्कात कपात केल्याने पेट्रोल-डिझेल आणि एव्हिएशन टर्बाइन इंधन (एटीएफ) ची देशांतर्गत उपलब्धता देखील सुनिश्चित होईल. ते म्हणाले की, पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात कपात करण्याचा उद्देश तेल विपणन कंपन्यांचा तोटा (अंडर रिकव्हरी) कमी करणे आणि सर्वसामान्यांसाठी इंधनाच्या किमती वाढणार नाहीत याची काळजी घेणे हा आहे.

डिझेलच्या निर्यातीवर शुल्क लावले

देशांतर्गत मागणी पूर्ण करण्यासाठी, सरकारने डिझेलवर प्रति लिटर ₹21.5 आणि ATF वर ₹29.5 प्रति लिटर निर्यात शुल्क देखील लागू केले आहे. म्हणजेच जी ​​कंपनी भारतातून पेट्रोल आणि डिझेल दुसऱ्या देशात पाठवते त्यांना निर्यात शुल्क भरावे लागेल. सीबीआयसीचे अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदी म्हणाले की, डिझेल आणि एव्हिएशन टर्बाइन इंधन (एटीएफ) च्या निर्यातीवरील अतिरिक्त शुल्क दोन आठवड्यांत सरकारी तिजोरीत ₹1,500 कोटी मिळवेल.

हेही वाचा: PNG वापरकर्ते आता घरी बसून LPG कनेक्शन सरेंडर करू शकतात… पेट्रोलियम मंत्रालयाने नवीन डिजिटल पोर्टल लॉन्च केले

अर्थमंत्र्यांनीही निवेदन दिले

अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'X' लाँच केले आहे परंतु एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की पश्चिम आशियातील संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, घरगुती वापरासाठी पेट्रोल आणि डिझेलवरील केंद्रीय उत्पादन शुल्क प्रति लिटर ₹ 10 ने कमी केले आहे. यामुळे ग्राहकांचे दरवाढीपासून संरक्षण होईल. याशिवाय, डिझेलच्या निर्यातीवर प्रति लिटर ₹ 21.5 आणि ATF वर ₹ 29.5 प्रति लिटर शुल्क लावण्यात आले आहे, असे अर्थमंत्र्यांनी त्यांच्या पोस्टमध्ये लिहिले आहे. यामुळे घरगुती वापरासाठी या उत्पादनांची पुरेशी उपलब्धता सुनिश्चित होईल. संसदेला याबाबत माहिती देण्यात आली आहे.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.