भारताच्या अंतराळ उद्योगात एक नवीन नाव वेगाने उदयास येत आहे. भारत स्पेस व्हेईकल ही सुरतस्थित खाजगी कंपनी आता देशाच्या अंतराळ क्षेत्रात आपली उपस्थिती मजबूत करण्याचा विचार करत आहे. माहितीनुसार, या कंपनीची स्थापना 2024 मध्ये झाली आणि तिच्या संस्थापक संघात भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेतील अनुभवी शास्त्रज्ञांचा समावेश आहे ज्यांना अनेक वर्षांचा अनुभव आहे.
कंपनी अगस्त्य-1 नावाचे दोन टप्प्याचे रॉकेट विकसित करत आहे, ज्याची रचना अंतराळात लहान उपग्रह सोडण्यासाठी केली जात आहे. हे रॉकेट द्रव इंधन तंत्रज्ञानावर आधारित आहे, ज्यामुळे ते इतर लहान रॉकेटपेक्षा वेगळे आहे. प्रक्षेपण करण्यापूर्वी द्रव इंधन रॉकेटची कसून चाचणी केली जाऊ शकते, जोखीम कमी करणे आणि यशाची शक्यता वाढवणे.
हे रॉकेट अंदाजे 28 मीटर उंच असेल आणि 500 किलो वजनाचे उपग्रह ध्रुवीय कक्षेत पाठविण्यास सक्षम असेल. त्याच वेळी, कमी झुकाव असलेल्या खालच्या कक्षेत ते 800 किलो पर्यंत भार वाहून नेऊ शकते. छोट्या उपग्रहांची वाढती मागणी पाहता हा प्रकल्प भारतासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
कंपनीत अशा शास्त्रज्ञांचा समावेश आहे ज्यांनी यापूर्वी देशाच्या महत्त्वाच्या अंतराळ मोहिमांमध्ये योगदान दिले आहे. या टीममध्ये लिक्विड प्रोपल्शन सिस्टीम आणि लॉन्च व्हेइकल टेक्नॉलॉजीमधील अनुभवी लोकांचा समावेश आहे, ज्यांनी भूतकाळात मोठ्या प्रमाणात प्रकल्प यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहेत.
गुजरातमधील गीर सोमनाथ जिल्ह्यातील कोडिनार भागात नवीन प्रक्षेपण केंद्राचा प्रस्तावही पुढे आला आहे. योजना पुढे सरकल्यास, भारताला पश्चिम किनारपट्टीवर नवीन प्रक्षेपण पर्याय मिळू शकतो, ज्यामुळे अंतराळ मोहिमांसाठी क्षमता वाढेल.
नवीन स्पेस पॉलिसी 2023 नंतर या क्षेत्रात खाजगी कंपन्यांच्या संधी वाढल्या आहेत आणि अनेक स्टार्टअप्स या दिशेने काम करत आहेत. हा उपक्रम जागतिक अंतराळ बाजारपेठेत भारताला आणखी बळकट करू शकतो आणि कमी किमतीत उपग्रह प्रक्षेपणासाठी नवीन शक्यता उघडू शकतो.
