नवी दिल्ली. तुम्ही तुमच्या घरी, ऑफिसमध्ये किंवा इतर कोणत्याही ठिकाणी बसण्यासाठी जागा शोधत आहात का? तुम्ही अशा लोकांपैकी एक आहात ज्यांना उभे राहणे अजिबात आवडत नाही? जर होय, तर तुम्ही आमचा हा अहवाल जरूर पहा. ट्रेन किंवा बसमधील रिकामी सीट असो किंवा तुमच्या ऑफिस किंवा घरातील महागडी आरामदायी खुर्ची असो, या सर्व गोष्टी तुमच्यासाठी एक मोठा धोका बनत आहेत आणि एका आंतरराष्ट्रीय संशोधन अभ्यासात हे समोर आले आहे.

जास्त वेळ बसल्याने आजारांचा धोका
सायमन फ्रेझर युनिव्हर्सिटीच्या आंतरराष्ट्रीय संशोधन अभ्यासात समोर आलेल्या गोष्टी ऐकून तुम्ही तुमची खुर्ची सोडून उभे राहाल. ही बातमी अशा लोकांसाठी आहे जे दिवसभर बसून आपला जास्त वेळ घालवतात. नुकताच एक आंतरराष्ट्रीय संशोधन अहवाल समोर आला आहे ज्यामध्ये हे दाखवण्यात आले आहे की जास्त वेळ बसणे आपल्या जीवाला किती मोठा धोका आहे.

जगातील 21 देशांतील 1,05,677 लोकांवर 11 वर्षे (1 जानेवारी 2003 ते 31 ऑगस्ट 2021) केलेल्या दीर्घ अभ्यासानंतर असे समोर आले आहे की, जे लोक दिवसभर बसून जास्त वेळ घालवतात त्यांना मृत्यू आणि हृदयविकाराचा धोका सामान्य लोकांपेक्षा जास्त असतो. संशोधनात सहभागी झालेल्या लोकांचा अभ्यास केल्यानंतर असे आढळून आले की जे लोक दररोज 8 किंवा त्याहून अधिक तास बसून असतात त्यांच्या जीवाला जास्त धोका असतो. तसेच, मायोकार्डियल इन्फेक्शन, स्ट्रोक किंवा हार्ट फेल्युअर सारख्या अनेक हृदयविकारांचा (हृदय संवहनी रोग) धोका 17% ते 50% पर्यंत जास्त असल्याचे जाणवले.

केस स्टडीमध्ये निकाल समोर आले
मुंबईतील कुलाबा येथे राहणारा २१ वर्षीय सार्थक पंडित हा तरुण विद्यार्थी असून तो सध्या नागरी सेवा परीक्षेची तयारी करत आहे. सार्थक सांगतो की अभ्यास करण्यासाठी तो दररोज 12 ते 13 तास सतत बसतो आणि जेव्हा त्याचा अभ्यास संपतो तेव्हा तो पुन्हा आपल्या भावासोबत आणि मित्रांसोबत तासन्तास मोबाईल घेऊन बसतो. रोज असे केल्याने त्यांना पाठदुखी, थकवा आणि डोकेदुखीचा त्रास बराच काळ जाणवतो. डॉक्टरांना भेटल्यावर डॉक्टरांनी सार्थकला सावध केले आणि सतत बसणे टाळण्याचा सल्ला दिला.

हा संशोधन अभ्यास समोर आल्यानंतर, आम्ही आरोग्य तज्ज्ञ डॉ. गौतम भन्साल यांच्याशी बोललो, जे मुंबईतील एका नामांकित हॉस्पिटलमध्ये फिजिशियन आहेत, त्यांनी या संशोधन अभ्यासाचे औचित्य साधले आणि सांगितले की, जास्त वेळ बसून राहिल्याने आपल्या शरीराच्या अनेक भागांवर मोठे दुष्परिणाम होतात, ज्यामुळे अनेक प्रकारचे आजार होतात.

असा सल्ला डॉक्टरांनी दिला
डॉ.गौतम सांगतात की, बराच वेळ बसून राहिल्याने होणाऱ्या आजारांना आपण बैठी समस्या म्हणून मोजतो, कॉर्पोरेट जगताशी निगडित अनेक लोक अशा आजारांनी ग्रासलेले असतात. जर त्याने लक्ष दिले नाही तर तो थेट हॉस्पिटलमध्ये जातो. डॉक्टर गौतम सांगतात की, आपले शरीर नैसर्गिकरित्या बसण्यासाठी बनलेले नाही, त्यामुळे जास्त वेळ बसून राहिल्याने त्याचे अधिक विपरीत परिणाम होतात. जसजसे वय वाढते तसतसे बसण्याचे दुष्परिणामही वाढतात.

महिलांपेक्षा पुरुषांमध्ये या समस्या अधिक आढळतात, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे. समस्या टाळण्यासाठी डॉक्टरांनी बसण्याऐवजी उभे राहून बैठका घेण्याचा सल्ला दिला, उभे असताना फोनवर बोला, या सर्वांमुळे रक्ताभिसरण सुधारते आणि हृदय व मन निरोगी राहते.

योगासने करणेही परिणामकारक ठरेल
या अभ्यासाबाबत आधुनिक विज्ञानाची स्वतःची बाजू आणि उपचार आहेत. बसल्यामुळे होणाऱ्या त्रासाचे निदान करण्यासाठी आम्ही योग तज्ज्ञांशीही बोललो आणि जाणून घ्यायचे होते की योगामध्येही अशा आजारांवर इलाज आहे का? या प्रश्नासह, आम्ही योग प्रशिक्षक अमिषा शाह यांच्याशी संपर्क साधला ज्यांनी आम्हाला सांगितले की योगामध्ये सर्व प्रकारच्या आजारांवर उपचार आहेत.

योगगुरु अमिषा यांनी सांगितले की अशी अनेक योगासने आहेत जी आपण बसून करू शकतो आणि यामुळे शरीरावर होणाऱ्या परिणामांपासून आराम मिळतो. या आसनांमध्ये गौमुख आसन, मांडूका आसन, पवनमुक्त आसन, अनुलोम विलोम, डायफ्रामॅटिक श्वास यांचा समावेश होतो. योगगुरु अमिषा सांगते की, अनेक लोक तिच्याकडे बसल्यामुळे होणाऱ्या त्रासाची तक्रार करतात आणि तिने अशा अनेक लोकांवर योगाद्वारे उपचारही केले आहेत.