Raghav Chadha: आम आदमी पार्टी आणि राज्यसभा खासदार राघव चड्ढा यांच्यातील वाद वाढतच चालला आहे. सर्वप्रथम, आम आदमी पार्टीने चड्ढा यांना राज्यसभेतील उपनेतेपदावरून हटवले. यानंतर, चड्ढा यांनी पक्षावर सर्वसामान्य माणसाच्या समस्या मांडण्यापासून त्यांना रोखल्याचा आरोप केला. त्यानंतर लगेचच, आम आदमी पार्टीच्या वरिष्ठ नेत्यांनी चड्ढा यांच्यावर भाजपच्या सांगण्यावरून काम करत असल्याचा आरोप करत त्यांना लक्ष्य केले. आता मोठा प्रश्न असा निर्माण झाला आहे की, आम आदमी पार्टीने चड्ढा यांना पक्षातून काढून टाकल्यास किंवा त्यांनी स्वतःहून पक्ष सोडल्यास ते आपले राज्यसभा सदस्यत्व गमावतील का?

राज्यसभा सदस्य अप्रत्यक्षपणे निवडले जातात. म्हणजेच, ते थेट जनतेद्वारे नव्हे, तर निवडून आलेल्या आमदारांद्वारे निवडले जातात. राज्यसभेच्या खासदाराची निवड करण्यासाठी मतदान होते तेव्हा, प्रत्येक आमदाराला त्यांच्या पहिल्या, दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पसंतीची यादी दिली जाते, ज्यामधून त्यांना निवड करावी लागते. राज्यसभेचे सदस्य एकल हस्तांतरणीय मताद्वारे निवडले जातात. एकदा निवडून आल्यावर, त्यांचे पद संविधानाद्वारे संरक्षित असते. याचा अर्थ असा की, एकदा निवडून आल्यावर, एखादी व्यक्ती पक्ष नेतृत्वाच्या दबावाखाली किंवा लहरीपणाखाली राहत नाही आणि सहा वर्षांसाठी स्वतंत्र राहते.

तथापि, त्यांना पक्षादेश आणि पक्षांतरबंदी कायदा लागू होतो. याचा सरळ अर्थ असा आहे की पक्ष एखाद्या सदस्याला पक्षातून काढू शकत नाही. तथापि, सभागृहातील त्यांची भूमिका पक्ष ठरवू शकतो. याचा अर्थ असा की, खासदाराला सभागृहात बोलण्यासाठी मिळणारा वेळ पक्षाने ठरवून दिलेल्या वेळेपुरता मर्यादित असतो.

कोणत्याही राज्यसभेच्या खासदाराचे सदस्यत्व केवळ दोन परिस्थितीत संपुष्टात येऊ शकते. एकतर खासदार स्वेच्छेने राजीनामा देतो किंवा पक्षादेशाचे उल्लंघन करून पक्ष बदलतो, त्यानंतर पक्षांतरबंदी कायद्यानुसार त्याचे सदस्यत्व अपात्र ठरवले जाऊ शकते.

जर आम आदमी पक्षाने राघव चड्ढांना पक्षातून काढून टाकले, तर त्यांचे संसदीय सदस्यत्व रद्द होणार नाही. मात्र, जर राघव चड्ढांनी स्वेच्छेने पक्ष सोडला किंवा दुसऱ्या पक्षात प्रवेश केला, तर त्यांचे सदस्यत्व रद्द होऊ शकते. आम आदमी पक्षाच्या राज्यसभा सदस्य स्वाती मालीवाल यांच्या बाबतीत घडली होती. मालीवाल यांनी पक्षाचे राष्ट्रीय संयोजक अरविंद केजरीवाल, त्यांचे वैयक्तिक सचिव विभव कुमार आणि वरिष्ठ नेत्यांवर गंभीर आरोप केले होते. हे प्रकरण न्यायालयातही गेले होते. मात्र, आजतागायत स्वाती मालीवाल आम आदमी पक्षाच्या सदस्य आहेत. त्या अरविंद केजरीवाल यांना लक्ष्य करत आहेत.

 

• शेकडो कमांडो, डझनभर फायटर जेट, हेलिकॉप्टर्स, सायबर, गुप्तचर यंत्रणा, C-130 विमानात अडचण येताच जागेवर बाॅम्ब टाकून उडवली, दुसरी दोन आणली; अमेरिकेनं आपल्या शस्त्रास्त्र अधिकाऱ्याला इराणच्या तावडीतून कसं सोडवलं?