सध्या एलपीजी गॅसच्या तुटवड्यामुळे घराघरात इंडक्शनचा वापर वाढला आहे. हल्ली प्रत्येक ठिकाणी सर्रास इंडक्शन पाहायला मिळतात. पण तुम्ही कधी नीट पाहिलात का इंडक्शनवर एक विशिष्ट गोल आकार असतो. ते नेमके कशासाठी याची आपण माहिती घेणार आहोत.
आपण अनेकदा त्याकडे दुर्लक्ष करतो किंवा ते केवळ भांडे ठेवण्यासाठी आहे, असे मानतो. हे वर्तुळ केवळ भांडी ठेवण्यासाठी नसून, ते तुमच्या घरच्या वीज बिलाचे गणित ठरवते. तसेच यावरुन तुमची मशीन किती वर्ष चालेल हे देखील ठरते.
इंडक्शनच्या काचेवर जे वर्तुळ असते, त्याच्या अगदी खाली तांब्याची किंवा ॲल्युमिनियमची एक चुंबकीय कॉइल (Coil) असते. जेव्हा तुम्ही स्विच चालू करता, तेव्हा ही कॉइल विद्युत चुंबकीय लहरी निर्माण करते. जर तुम्ही भांडे बरोबर या वर्तुळाच्या मध्यभागी ठेवले, तर ९० टक्के ऊर्जा भांडे गरम करण्यासाठी वापरली जाते.

जर तुम्ही भांड्याचा तळ वर्तुळाचा परीघ जुळणारा न ठेवता कसेही ठेवले, तर मशीनला भांडे तापवण्यासाठी दुप्पट मेहनत करावी लागते. यामुळे अन्न शिजायला १५ ते २० मिनिटे जास्त लागतात. त्यामुळे पर्यायाने तुमचे विजेचे बिल २० ते ३० टक्क्यांनी वाढू शकते.
या गोल रिंगच्या खाली सेन्सर्स बसवलेले असतात, जे तापमानावर नियंत्रण ठेवतात. भांडे चुकीच्या पद्धतीने ठेवल्यास इंडक्शनची कॉइल अतिगरम (Overheat) होते. मशीनमधील मुख्य सर्किट (PCB) जळण्याची शक्यता वाढते. तसेच तुमची महागडी मशीन अकाली निकामी होऊ शकते.
यामुळे इंडक्शनवर जेवण करताना भांडे नेहमी वर्तुळाच्या अगदी मध्यभागी ठेवा. शक्यतो इंडक्शनच्या वर्तुळाएवढाच सपाट तळ असलेली भांडी वापरा. भांडे वर्तुळापेक्षा खूप मोठे किंवा खूप लहान नसावे.
भांडे ठेवताना ते जोरात आपटू नका, जेणेकरून त्याखालील कॉइलला धक्का बसणार नाही. थोडक्यात सांगायचे तर, इंडक्शनवरील ते वर्तुळ म्हणजे सुरक्षित आणि स्वस्त स्वयंपाकाची गुरुकिल्ली असते. त्याचा योग्य वापर करुन तुम्ही विजेची बचत करु शकता.