आजच्या आधुनिक युगात दारू पिणे हा अनेकांच्या जीवनशैलीचा भाग बनला आहे. पुरुषांबरोबरच महिलांमध्येही दारू पिण्याचा कल झपाट्याने वाढत आहे. पण तो येतो तेव्हा गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे जेव्हा मधुमेहाचा विचार केला जातो तेव्हा ती केवळ सवयच नाही तर आरोग्यासाठी गंभीर धोका बनते.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, गरोदरपणात आईच्या खाण्याच्या सवयी, वागणूक आणि जीवनशैलीचा थेट परिणाम गर्भातील बाळाच्या विकासावर होतो. अशा मध्ये गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे मुलाच्या शरीरावर आणि मनावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की गर्भधारणेदरम्यान थोडेसे अल्कोहोल देखील बाळासाठी हानिकारक असू शकते. त्यामुळे जगभरातील वैद्यकीय तज्ज्ञ गर्भवती महिलांना दारूपासून पूर्णपणे दूर राहण्याचा सल्ला देतात.
आयुर्वेद गर्भवती महिलांसाठी विशेष आहार आणि जीवनशैली सांगते. आयुर्वेदिक ग्रंथानुसार गर्भधारणेदरम्यान शरीर वात, पित्त आणि कफ समतोल राखणे फार महत्वाचे आहे.
पण गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे शरीरातील पित्त दोष वाढवू शकतो. त्यामुळे शरीरातील उर्जा कमी होऊ लागते आणि त्याचा परिणाम गर्भातील बाळाच्या विकासावरही होतो.
आयुर्वेदात “ओजस” ही शरीराची सर्वात महत्वाची जीवनशक्ती मानली जाते. गरोदरपणात ही शक्ती मुलाच्या विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावते.
जेव्हा एक स्त्री गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे असेच चालू राहिल्यास ओजस कमकुवत होऊ शकतो. परिणामी, मुलाच्या शारीरिक आणि मानसिक विकासावर परिणाम होऊ शकतो.
तज्ञांच्या मते गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे मुलाची उंची आणि वजन दोन्ही प्रभावित करू शकते. अशा मुलांचा विकास सामान्य मुलांपेक्षा कमी असू शकतो.
दारू पिणाऱ्या गर्भवती महिलांची मुले कमी वजनाने जन्माला येतात, असे अनेक प्रकरणांमध्ये दिसून आले आहे.
डॉक्टरांच्या मते गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे गर्भाच्या मेंदूच्या विकासावर परिणाम होऊ शकतो. यामुळे मुलाची शिकण्याची क्षमता कमकुवत होऊ शकते.
अशा मुलांमध्ये खालील समस्या वारंवार दिसून येतात:
अनेक संशोधने देखील हे दर्शवतात गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे मुलांमध्ये वर्तणुकीशी संबंधित समस्या उद्भवू शकतात. अशा मुलांमध्ये आत्मविश्वासाचा अभाव आणि सामाजिक समस्या अधिक आढळतात.
स्त्रीरोग तज्ञांच्या मते गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे पूर्णपणे थांबवले पाहिजे.
आशा आयुर्वेदाच्या संचालिका आणि स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ.चंचल शर्मा यांच्या म्हणण्यानुसार, गर्भवती महिला जेव्हा दारूचे सेवन करते तेव्हा पोटातील बाळापर्यंत पुरेसे पोषण पोहोचत नाही.
यामुळे मुलाच्या विकासात अनेक समस्या निर्माण होऊ शकतात. डॉक्टर म्हणतात की गर्भधारणेदरम्यान अल्कोहोलचे “सुरक्षित प्रमाण” असे काहीही नाही.
त्यामुळे गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे सर्वात सुरक्षित पर्याय म्हणजे ते पूर्णपणे टाळणे.
गरोदर महिलांनी सात्विक अन्नाचे सेवन करावे, असे आयुर्वेद तज्ज्ञांचे मत आहे.
याचा अर्थ असा की अन्न ताजे, हलके आणि पौष्टिक असावे. गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे आणि इतर मादक पदार्थांचे सेवन पूर्णपणे बंद केले पाहिजे.
गरोदरपणात या गोष्टींचे सेवन फायदेशीर मानले जाते:
हे सर्व पोषक घटक मुलाच्या विकासात मदत करतात आणि आईचे आरोग्य देखील चांगले ठेवतात.
जेंव्हा तुम्हाला थकवा किंवा तणाव जाणवेल, गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे अशा सवयी टाळा. त्याऐवजी तुम्ही खालील पर्यायांचा अवलंब करू शकता:
गर्भधारणेदरम्यान योग आणि ध्यानामुळे मानसिक शांती मिळते. यामुळे तणाव कमी होतो आणि मुलाचा विकास होण्यास मदत होते.
तज्ञांनी शिफारस केली आहे की गर्भवती महिलांनी दररोज किमान 30 मिनिटे चालावे. यामुळे शरीर सक्रिय राहते आणि आरोग्य चांगले राहते.
गर्भधारणेदरम्यान मानसिक स्थिती देखील खूप महत्वाची असते. त्यामुळे कुटुंब आणि मित्रांसोबत वेळ घालवणे, सकारात्मक बोलणे आणि तणावापासून दूर राहणे महत्त्वाचे आहे.
आजही बऱ्याच महिलांचा असा विश्वास आहे की कमी प्रमाणात दारू प्यायल्याने कोणतेही नुकसान होत नाही. पण वैद्यकशास्त्र आणि आयुर्वेद दोघांनाही ते मान्य आहे गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे पूर्णपणे हानिकारक असू शकते.
त्यामुळे समाजात जनजागृती करणे अत्यंत गरजेचे आहे. कुटुंबातील सदस्यांनीही गर्भवती महिलांना निरोगी जीवनशैली अंगीकारण्यासाठी प्रवृत्त केले पाहिजे.
गर्भधारणा हा अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा काळ असतो. या काळात आईच्या प्रत्येक लहान-मोठ्या सवयीचा मुलाच्या भविष्यावर परिणाम होतो.
त्यामुळे गर्भधारणेदरम्यान दारू पिणे अशा सवयींपासून पूर्णपणे दूर राहणे हाच उत्तम आणि सुरक्षित पर्याय आहे.
जर गर्भवती महिलेने पौष्टिक आहार, सकारात्मक जीवनशैली आणि नियमित व्यायामाचा अवलंब केला तर ती केवळ स्वत: निरोगी राहू शकत नाही तर निरोगी आणि सशक्त बाळाला जन्म देऊ शकते.
