ओपनएआयच्या ताज्या अहवालानुसार भारत हा जगातील वेगाने वाढणाऱ्या एआय (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) बाजारांपैकी एक आहे. बुधवारी जाहीर झालेल्या या अहवालात भारतात एआयचा वापर कसा वाढतो आहे आणि त्यातील अडचणी काय आहेत, हे सोप्या शब्दांत सांगितले आहे. कोडिंग, डेटा विश्लेषण आणि तर्कशक्ती वापरणाऱ्या कामांमध्ये भारताने चांगली प्रगती केली आहे. मोठ्या शहरांमध्ये एआयचा वापर जास्त वेगाने वाढताना दिसतो.

एकूण लोकसंख्येनुसार एआय वापरात भारत जगातील पहिल्या पाच देशांमध्ये आहे. भारतातील लोक एआयचा वापर करून अवघड समस्या सोडवतात. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये ओपनएआयने कोडेक्स ॲप सुरू केल्यानंतर फक्त दोन आठवड्यांत भारतातील वापरकर्ते चारपट वाढले. मात्र, हा वापर संपूर्ण देशात सारखा नाही आणि तो मुख्यतः काही मोठ्या शहरांमध्येच जास्त आहे.

देशातील टॉप १० शहरांमध्ये जवळपास ५०% एआय वापरकर्ते आहेत. भारतात एआयचा वापर काही ठिकाणीच जास्त केंद्रित आहे. मोठ्या शहरांमध्ये डेटा विश्लेषण, कोडिंग आणि कोडेक्स ॲपचा वापर लहान भागांपेक्षा खूप जास्त आहे. त्यामुळे एआयचे फायदे बंगळूर, हैदराबाद, दिल्ली आणि चेन्नईसारख्या शहरांमध्येच जास्त दिसतात.

तरीही, इतर भागांमध्येही एआयचा उपयोग वाढतो आहे. शिक्षण आणि आरोग्य क्षेत्रात एआयचा वापर वाढत आहे. पूर्व भारतात शिक्षणासाठी एआयचा वापर जास्त दिसतो. उदाहरणार्थ, आसाममध्ये एआयवरील २२% संदेश शिक्षणाशी संबंधित आहेत, जे राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा जास्त आहे. ओडिशा, मणिपूर, त्रिपुरा आणि छत्तीसगडमध्येही अशीच स्थिती आहे.

आरोग्य क्षेत्रात जम्मू-काश्मीर, पंजाब, चंदीगड, हिमाचल प्रदेश आणि केरळमध्ये एआयचा चांगला वापर होत आहे. जम्मू-काश्मीरमध्ये प्रत्येक १० संदेशांपैकी १ संदेश आरोग्याशी संबंधित असतो, जो राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा जास्त आहे.