न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: गेले एक वर्ष भारतीय शेअर बाजारासाठी चढ-उतारांनी भरलेले आहे, ज्याचा थेट परिणाम किरकोळ गुंतवणूकदारांच्या सहभागावर झाला आहे. नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) मध्ये सक्रिय गुंतवणूकदारांच्या संख्येत मोठी घट झाली आहे. एवढ्या मोठ्या संख्येने गुंतवणूकदार बाजारापासून दूर जाण्याची गेल्या तीन वर्षांतील ही पहिलीच वेळ आहे. आकडेवारीनुसार, सुमारे 35 लाख सक्रिय गुंतवणूकदार बाजारातून निघाले आहेत.
NSE डेटानुसार, आर्थिक वर्ष 2025 मध्ये सक्रिय गुंतवणूकदारांची संख्या (जे वर्षातून किमान एकदा व्यापार करतात) 4.92 कोटी होती, जी आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये कमी होईल 4.58 कोटी बाकी आहे. ही वार्षिक घट 7% आहे. कोरोनाच्या काळात शेअर बाजारात जो उन्माद पाहायला मिळत होता, तो आता थंडावताना दिसत आहे, असे बाजारातील जाणकारांचे मत आहे.
बाजारातून बाहेर पडलेल्या एकूण गुंतवणूकदारांपैकी केवळ तीन मोठ्या सवलतीच्या दलालांचा वाटा 70% पेक्षा जास्त आहे. गुंतवणूकदारांच्या बाहेर पडल्याने या कंपन्यांच्या महसुलावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे:
झिरोधा: सर्वात जास्त ९.९५ लाख सक्रिय गुंतवणूकदार गमावले (एकूण घसरणीच्या 29%).
परी एक: जवळ 8.15 लाख सक्रिय खाती कमी झाली.
अपस्टॉक्स: या व्यासपीठावरून देखील 7.6 लाख गुंतवणूकदारांनी पाठ फिरवली.
याशिवाय एचडीएफसी सिक्युरिटीज, शेअरखान आणि मोतीलाल ओसवाल यांसारख्या पारंपारिक ब्रोकर्सनाही १ ते १.२५ लाख गुंतवणूकदारांचे नुकसान झाले आहे.
बाजार तज्ञांनी या घसरणीमागे अनेक प्रमुख कारणे नमूद केली आहेत:
सोन्यामध्ये प्रचंड वाढ: 2025-26 या वर्षात सोन्याच्या किमतीत ऐतिहासिक वाढ झाली (प्रति 10 ग्रॅम ₹ 1.5 लाख पार). सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी गुंतवणूकदारांनी शेअर बाजारातून पैसे काढून ते सोन्याकडे वळवले.
भू-राजकीय तणाव: युक्रेन युद्धानंतर मध्यपूर्वेत (इस्रायल-इराण-अमेरिका) सुरू झालेल्या तणावाने जागतिक बाजारपेठा तसेच सेन्सेक्स आणि निफ्टीला नीचांकी पातळी गाठली.
कठोर नियम: डेरिव्हेटिव्ह्ज (F&O) सेगमेंट आणि मार्जिन नियमांमध्ये SEBI ने घेतलेल्या कडक उपाययोजनांमुळे लहान सट्टेबाजांना बाजारातून बाहेर काढण्यात आले.
परताव्याची कमतरता: गेल्या वर्षभरात निफ्टी आणि सेन्सेक्स अपेक्षेप्रमाणे परतावा देऊ शकले नाहीत, त्यामुळे नवीन गुंतवणूकदार निराश झाले आहेत.
बड्या सवलतीच्या दलालांचा संघर्ष सुरू असताना, काही पारंपरिक दलालांनी आपली हिस्सेदारी वाढवली आहे. आयसीआयसीआय सिक्युरिटीज बाजारातील हिस्सा 3.96% वरून वाढला ४.५७% झाले आहे, तर SBI सिक्युरिटीज देखील 2.55% वाढला आहे. यावरून असे दिसून येते की अस्थिर बाजारपेठेत गुंतवणूकदार आता अनुभवी आणि विश्वासार्ह संस्थांकडे वळत आहेत.
