वीरेंद्र पंडित

नवी दिल्ली: जपानने सोमवारी त्याच्या उत्तर किनाऱ्यावर 7.5 तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप आल्यानंतर “प्रचंड” भूकंप आणि त्सुनामीच्या वाढत्या धोक्याची विशेष सल्लागार चेतावणी जारी केली, ज्यामुळे दहशत आणि स्थलांतर सुरू झाले, मीडियाने वृत्त दिले.

स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 4.53 च्या सुमारास सॅनरिकू किनाऱ्याजवळ सुमारे 10 किलोमीटर खोलीवर भूकंपाचा धक्का बसला. इवाते प्रीफेक्चरमधील कुजी बंदरावर सुमारे 80 सेमी उंचीची त्सुनामी एका तासात आढळून आली, तर दुसऱ्या बंदरात सुमारे 40 सेंटीमीटरच्या लाटा नोंदवण्यात आल्या, असे प्राथमिक अहवालात म्हटले आहे.

भूकंपानंतर, जपानच्या हवामान संस्थेने एक विशेष सल्ला जारी केला, “नवीन, प्रचंड भूकंप होण्याची शक्यता सामान्य वेळेपेक्षा तुलनेने जास्त आहे.”

पॅसिफिक त्सुनामी चेतावणी केंद्राने नंतर सांगितले की “आता धोका संपला आहे” असे म्हटले असले तरी 3 मीटर पर्यंतच्या लाटांच्या इशाऱ्यांसह अलर्ट कायम आहेत.

अधिका-यांनी भर दिला की सल्लागार एक भविष्यवाणी नाही परंतु रहिवाशांना दैनंदिन जीवन चालू ठेवताना तयार राहण्याचे आवाहन केले.

जपानच्या कॅबिनेट कार्यालय आणि हवामान संस्थेने सांगितले की, चिशिमा कुंडजवळ आधीच्या भूकंपानंतर पुढील आठवड्यात उत्तर किनारपट्टीवर 8.0 किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेचा भूकंप होण्याची 1 टक्के शक्यता आहे. डिसेंबरमध्ये आणखी एका मोठ्या भूकंपानंतर असाच सल्ला जारी करण्यात आला होता, तरीही कोणतीही मोठी घटना घडली नाही.

निर्वासन

रिश्टर स्केलवर ७.५ तीव्रतेचा भूकंप हा भूकंपाच्या केंद्रापासून काहीशे किमी अंतरावर असलेल्या टोकियोपर्यंतच्या उंच इमारतींना हादरवून टाकण्यासाठी इतका शक्तिशाली होता. होक्काइडोमध्ये, किनाऱ्याजवळ लाटा फुगताना दिसल्या, ज्यामुळे रहिवाशांना उंच जमिनीवर जाण्यास प्रवृत्त केले.

टीव्ही फुटेजमध्ये घाबरलेले लोक उद्यान आणि उंच भागात स्थलांतरित होत असल्याचे दाखवले आहे. इवाटे आणि इतर तीन उत्तरेकडील प्रदेशातील 128,000 हून अधिक रहिवाशांसाठी इव्हॅक्युएशन ॲडव्हायझरीज जारी करण्यात आल्या.

अधिकाऱ्यांनी लोकांना किनारी भाग आणि नद्यांपासून दूर राहण्याचे आवाहन केले आणि सुमारे एक आठवडा संभाव्य भूकंपाचा इशारा दिला.

अद्याप मोठे नुकसान झालेले नाही

भूकंपाची तीव्रता असूनही, अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पॉवर स्टेशनसह आतापर्यंत कोणतीही मोठी दुखापत किंवा नुकसान झाले नाही. आण्विक नियमन प्राधिकरणाने पुष्टी केली की अणु सुविधा सामान्यपणे कोणत्याही विकृतीशिवाय कार्यरत आहेत. ईशान्य जपानमधील अनेक बुलेट ट्रेन ऑपरेशन्स तात्पुरत्या स्थगित करण्यात आल्याने वाहतूक सेवा विस्कळीत झाली. टोकियोमधील काही सेवांसह तोहोकू, यामागाता आणि अकिता शिंकनसेन लाइन प्रभावित झालेल्यांपैकी आहेत.

जपानचा भूकंपाचा धोका

जपान हा जगातील सर्वात भूकंपाच्या दृष्टीने सक्रिय देशांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये जागतिक स्तरावर सहा किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेचे 10 टक्के भूकंप होतात. सरासरी, दर 16 महिन्यांनी 7 किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेचा भूकंप होतो.

ताज्या घडामोडी 2011 च्या तोहोकू भूकंप आणि त्सुनामीच्या 15 वर्षांनंतर घडल्या, 9.0 तीव्रतेच्या आपत्तीमुळे 22,000 हून अधिक लोक मारले गेले आणि सुमारे अर्धा दशलक्ष लोक विस्थापित झाले, अनेक त्सुनामी नुकसान आणि फुकुशिमा आण्विक संकटामुळे.