शिवाय, तुमचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी करू शकणारा आहार.
आहारतज्ञ जेसिका बॉल, एमएस, आरडी यांनी पुनरावलोकन केले
लोकांनी फार पूर्वीपासून ओळखले आहे की वनस्पतींनी समृद्ध आहार खाल्ल्याने तुमच्या हृदयाच्या आरोग्याला फायदा होतो. संशोधक आता या समान आहाराच्या निवडींचा मेंदूवर कसा परिणाम होतो हे पहात आहेत, विशेषत: असे केल्याने अल्झायमर रोग आणि संबंधित स्मृतिभ्रंशाचा धोका कमी कसा होऊ शकतो याविषयी. हृदयाची स्थिती आणि मेंदूचे आरोग्य सामान्य मार्ग सामायिक करत असल्यामुळे, तुमच्या हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रणालीचे संरक्षण करणारे आहार तुमच्या संज्ञानात्मक कार्याचे देखील संरक्षण करू शकतात.
तथापि, फक्त मांस टाळणे हे निरोगी आहाराची हमी देत नाही. भूतकाळातील संशोधनात अनेकदा खाल्लेल्या पदार्थांचे खरे पौष्टिक मूल्य न पाहता सर्व शाकाहारी किंवा शाकाहारी आहार एकत्र केले. साखर-गोड सोडा आणि शुद्ध धान्यांनी भरलेला आहार तांत्रिकदृष्ट्या वनस्पती-आधारित आहे, परंतु त्यात आपल्या मेंदूला आवश्यक असलेल्या पोषक तत्वांचा अभाव असू शकतो.
या गतिमानतेला अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी, संशोधकांनी अलीकडेच एक मोठ्या प्रमाणावर अभ्यास केला आहे की वनस्पती-आधारित खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेचा कालांतराने डिमेंशियाच्या जोखमीवर कसा परिणाम होतो. मध्ये निकाल प्रकाशित झाले न्यूरोलॉजीअमेरिकन अकादमी ऑफ न्यूरोलॉजीचे वैद्यकीय जर्नल.
आहार आणि मेंदूच्या आरोग्यामधील संबंध शोधण्यासाठी, संशोधकांनी मल्टीएथनिक कोहॉर्ट स्टडीमधील डेटाचे विश्लेषण केले. या मोठ्या प्रकल्पाने 45 ते 75 वयोगटातील 92,000 पेक्षा जास्त मेडिकेअर लाभार्थींचा मागोवा घेतला. सहभागी प्रामुख्याने हवाई आणि कॅलिफोर्नियामध्ये राहत होते आणि पाच विविध पार्श्वभूमीचे प्रतिनिधित्व करतात.
संशोधकांनी अभ्यासाच्या सुरुवातीला आणि पुन्हा 10 वर्षांनंतर सर्वसमावेशक अन्न प्रश्नावली वापरून आहारविषयक माहिती गोळा केली. आहाराचे मूल्यमापन करण्यासाठी, संशोधन संघाने 16 अन्न गटांवर आधारित तीन भिन्न स्कोअरिंग प्रणाली वापरून अन्न सेवनाचे वर्गीकरण केले:
तिन्ही निर्देशांकांसाठी, प्राण्यांच्या उत्पादनांचे सेवन केल्याने गुण कमी झाले. मेडिकेअर दाव्यांच्या तुलनेत सरासरी 11 वर्षांच्या डिमेंशियाच्या निदानासाठी, संशोधकांना अन्नाचा दर्जा दीर्घकालीन मेंदूच्या आरोग्याशी कसा संबंधित आहे हे मॅप करू शकतात.
वनस्पती-आधारित आहाराची गुणवत्ता आणि स्मृतिभ्रंश होण्याचा धोका यांच्यातील स्पष्ट दुवा या निष्कर्षांवरून दिसून येतो. ज्या सहभागींनी वनस्पती-आधारित अन्न एकंदरीत सर्वाधिक प्रमाणात खाल्ले (सर्वोच्च पीडीआय) कमीत कमी खाल्ले त्यांच्या तुलनेत स्मृतिभ्रंश होण्याचा धोका 12% कमी होता. ज्यांनी निरोगी वनस्पती-आधारित आहाराचे (सर्वोच्च एचपीडीआय) पालन केले त्यांना 7% कमी धोका अनुभवला. याउलट, ज्या लोकांनी सर्वात जास्त प्रमाणात अस्वास्थ्यकर वनस्पती-आधारित अन्नपदार्थ खाल्ले (सर्वोच्च uPDI) 6% धोका वाढला.
10 वर्षांच्या कालावधीत तुमचा आहार बदलल्याने तुमच्या मेंदूवर कसा परिणाम होतो याचाही मागोवा या अभ्यासात घेण्यात आला. ज्या सहभागींनी त्यांच्या “निरोगी” वनस्पती अन्नाच्या सेवनात मोठी घट अनुभवली त्यांना त्यांच्या स्मृतिभ्रंशाचा धोका 17% ने वाढल्याचे दिसून आले. दरम्यान, ज्यांनी अनारोग्यकारक वनस्पतींच्या खाद्यपदार्थांचा वापर झपाट्याने वाढवला आहे जोखीम मध्ये 25% उडी अनुभवली.
विशिष्ट अन्न गटांचे विश्लेषण करताना, संशोधकांनी नमूद केले की संपूर्ण धान्य, वनस्पती तेल, नट आणि चहा किंवा कॉफीच्या वापरामध्ये मोठी घट 11% ते 15% जास्त धोका आहे. जास्त साखर खाल्ल्याने थेट १२% जास्त जोखीम होते. विशेष म्हणजे, अंड्याचा वापर कमी करणे देखील 12% उच्च जोखमीशी संबंधित होते, जे दर्शविते की काही प्राणी उत्पादने अजूनही संरक्षणात्मक फायदे देऊ शकतात.
संशोधकांनी वांशिक आणि वांशिक गटांमध्ये काही फरक पाहिले. अत्यंत अस्वास्थ्यकर वनस्पती-आधारित आहाराचा अवलंब करण्याशी संबंधित वाढीव धोका जवळजवळ सर्व गटांमध्ये उपस्थित होता, परंतु मूळ हवाईयन सहभागींमध्ये ते सर्वात मजबूत होते आणि लॅटिनो गटासाठी सांख्यिकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण नव्हते.
हा अभ्यास मौल्यवान अंतर्दृष्टी प्रदान करतो, परंतु विचार करण्यासाठी काही मर्यादा आहेत. प्रथम, संशोधक डिमेंशिया प्रकरणे ओळखण्यासाठी मेडिकेअर बिलिंग दाव्यांवर अवलंबून होते. हे रेकॉर्ड सामान्यतः विश्वासार्ह असले तरी, ते काही निदान चुकवू शकतात किंवा डिमेंशियाचा अचूक उपप्रकार अचूकपणे कॅप्चर करण्यात अयशस्वी होऊ शकतात.
दुसरे, अभ्यास वापरले अन्न वारंवारता प्रश्नावली आहाराच्या सवयींचा मागोवा घेण्यासाठी. या पद्धतीसाठी सहभागींनी गेल्या वर्षभरात काय खाल्ले ते लक्षात ठेवणे आणि अंदाज करणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे नैसर्गिकरित्या काही मेमरी त्रुटींचा परिचय होतो. तिसरे, जरी संशोधकांनी शारीरिक क्रियाकलाप, शिक्षण आणि वैद्यकीय इतिहास यांसारख्या अनेक चलांसाठी जबाबदार धरले असले तरीही, इतर अमापित जीवनशैली घटक परिणामांवर परिणाम करू शकतात. शेवटी, अभ्यास विशिष्ट भौगोलिक भागात विशिष्ट गटांवर केंद्रित असल्यामुळे, अचूक टक्केवारी प्रत्येक लोकसंख्येला लागू होणार नाही.
या निष्कर्षांवरून असे दिसून येते की “वनस्पती-आधारित” किंवा “शाकाहारी” लेबलचा अवलंब केल्याने तुमच्या मेंदूचे आपोआप संरक्षण होत नाही. तुम्ही प्राणीजन्य पदार्थांपासून मुक्त आहार घेऊ शकता परंतु तरीही मुख्यतः परिष्कृत कार्बोहायड्रेट्स, साखर-गोड पेये आणि इतर अति-प्रक्रिया केलेले पदार्थ निवडा. डेटा स्पष्टपणे दर्शवितो की हे अस्वास्थ्यकर वनस्पती अन्न खाणे संज्ञानात्मक घट होण्याच्या उच्च जोखमीशी संबंधित आहे.
तुमच्या मेंदूच्या स्वास्थ्याला समर्थन देण्यासाठी, तुम्ही खाल्याच्या गुणवत्तेवर अधिक लक्ष केंद्रित केले पाहिजे आणि पोषक-दाट पर्याय निवडा. फायदे पाहण्यासाठी तुम्हाला सर्व प्राणी उत्पादने काढून टाकण्याची गरज नाही. त्याऐवजी, तुमच्या दैनंदिन जेवणात संपूर्ण वनस्पतीजन्य पदार्थांना प्राधान्य द्या. उदाहरणार्थ, अधिक पौष्टिक-दाट वनस्पती पदार्थांचा समावेश करण्यात मदत करण्यासाठी अक्रोड आणि बेरीसह ओटचे जाडे भरडे पीठ एक वाटी जेलीसह परिष्कृत पांढरे बेगल बदला. अभ्यासात असे सुचवले आहे की आहारातील हे सकारात्मक बदल, अगदी मध्यम ते उशीरा प्रौढत्वातही, तुमचा स्मृतिभ्रंश होण्याचा धोका कमी करू शकतो.
मध्ये प्रकाशित एक नवीन अभ्यास न्यूरोलॉजी हायलाइट करते की तुमच्या वनस्पती-आधारित आहाराच्या गुणवत्तेचा स्मृतिभ्रंश प्रतिबंधावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. डेटा दर्शवितो की निरोगी वनस्पती-आधारित आहाराचे पालन करणे अल्झायमर रोग आणि संबंधित डिमेंशियाच्या कमी जोखमीशी निगडीत आहे, तर मोठ्या प्रमाणावर प्रक्रिया केलेले, अस्वास्थ्यकर वनस्पतींचे खाद्यपदार्थ खाल्ल्याने हा धोका एका दशकात 25% पर्यंत वाढतो.
तुम्ही अजूनही तुमच्या आहारात मध्यम प्रमाणात निरोगी प्राणी उत्पादनांचा समावेश करू शकता, कारण डेटामध्ये अंड्यांसारख्या खाद्यपदार्थांशी संभाव्य संरक्षणात्मक संबंध असल्याचे नमूद केले आहे. परंतु आम्ही शिफारस करतो की तुम्ही दुबळे पर्याय निवडा आणि त्यांना इतर पौष्टिक-दाट पदार्थ जसे की संपूर्ण धान्य आणि भाज्यांशी जोडा. काटेकोर आहाराच्या लेबलांवर संपूर्ण खाद्यपदार्थांना प्राधान्य देऊन, तुम्ही एक शाश्वत खाण्याची पद्धत तयार करू शकता जी भविष्यात तुमच्या मेंदूला चांगली साथ देईल.
