महिला आरोग्य: 70% महिलांना बाळंतपणानंतर पाठदुखीचा त्रास होतो; उपचारास उशीर झाल्यास दीर्घकालीन आजाराचा धोका
Marathi April 25, 2026 05:25 AM

  • बाळंतपणानंतर महिलांमध्ये पाठदुखीचे प्रमाण वाढते
  • जेव्हा वेदना तीव्र होतात तेव्हाच स्त्रिया पावले उचलतात
  • नवीन मातांमध्ये मणक्याचे जुनाट आजार होण्याची शक्यता

प्रसूतीनंतर महिलांमध्ये पाठदुखी वाढत आहे. मात्र, या विकाराकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते आणि वेदना तीव्र झाल्यावरच उपचार केले जातात. तज्ज्ञांच्या मते, उपचाराला उशीर आणि चुकीच्या बसण्याच्या किंवा उभ्या राहण्याच्या सवयींमुळे नवीन मातांमध्ये मणक्याचे जुनाट आजार होण्याचा धोका वाढतो.

गर्भधारणेनंतर अनेक स्त्रिया पाठदुखी ही एक सामान्य गोष्ट असल्याने दुर्लक्ष करतात. हळूहळू वेदना वाढत जाते आणि दैनंदिन जीवन, शारीरिक हालचाल आणि एकूण आरोग्यावर परिणाम होतो. म्हणून, नवीन मातांना त्यांच्या मणक्याच्या आरोग्याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.

गरोदरपणात शारीरिक संभोग केल्यास नॉर्मल डिलिव्हरी होते? सत्य काय आहे, याचा खुलासा तज्ज्ञांनी केला आहे

तज्ञ काय म्हणतात?

अपोलो स्पेक्ट्रा हॉस्पिटल, पुणे येथील स्पाइन सर्जन डॉ. मोहित मुथा म्हणाले, “गर्भधारणेदरम्यान, स्त्रीच्या शरीरात अनेक शारीरिक आणि हार्मोनल बदल होतात, ज्यामुळे मणक्यावर अतिरिक्त ताण येतो. वजन वाढणे, खराब स्थिती आणि पोटाचे स्नायू कमकुवत होणे यामुळे असंतुलन आणि कंबरेवर ताण येऊ शकतो. शिवाय, शरीर 'रिलेक्सिन' नावाचे हार्मोन सोडते, ज्यामुळे हे सांधे ढिले होते, मुलाच्या लिगामेंट्ससाठी आवश्यक असते. पाठीचा कणा आणि ओटीपोटात अस्थिरता आणि वेदना वाढते.

डॉ.मुथा पुढे म्हणाले, प्रसूतीनंतर बाळाला अयोग्य उचलणे, स्तनपान करताना चुकीची मुद्रा, पुरेशी विश्रांती न घेणे यामुळे समस्या वाढू शकते. कालांतराने या कारणांमुळे सतत वेदना, स्नायू कडक होणे आणि मणक्याचे जुनाट विकार होऊ शकतात.

70% महिलांना त्रास होतो

डॉ. मुथा पुढे म्हणाले की, प्रसूतीनंतर सुमारे ७० टक्के महिलांना पाठदुखीचा त्रास होतो. दर महिन्याला, 25 ते 37 वयोगटातील 10 पैकी 7 महिलांना पाठदुखी, स्नायू कडक होणे, वाकणे किंवा उचलण्यात अडचण येणे आणि दीर्घकाळ बसून किंवा उभे राहिल्याने अस्वस्थता यासारखी लक्षणे जाणवतात. या समस्येकडे दुर्लक्ष केल्यास, या तीव्र वेदना स्लिप डिस्क किंवा मज्जातंतूशी संबंधित आजारांमध्ये बदलू शकतात, ज्यामुळे महिलांच्या दैनंदिन कामांवर आणि बाळाची काळजी घेण्याची क्षमता प्रभावित होते.

प्रसूतीनंतर, पोट अशा प्रकारे बांधले जाते; हा सोपा उपाय तुमचे पोट सडपातळ ठेवते

ही समस्या सर्वसामान्य झाली आहे

अंकुरा हॉस्पिटल फॉर वूमन अँड चिल्ड्रेन, पुणे येथील ज्येष्ठ प्रसूती आणि स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. प्रसाद पंथ प्रसूतीनंतर पाठदुखी सामान्य आहे आणि मुख्यतः हार्मोनल चढउतार, पोटाचे स्नायू कमकुवत होणे आणि गर्भधारणेदरम्यान आणि प्रसूतीदरम्यान शरीरावर अतिरिक्त ताण यामुळे होतो. बर्याच नवीन माता स्तनपान करताना किंवा बाळाला उचलताना खराब स्थितीत येतात, ज्यामुळे वेदना वाढू शकते. तसेच पुरेशी विश्रांती न मिळाल्यानेही समस्या वाढतात. अशा प्रकरणांमध्ये जवळपास 25 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे आणि दर महिन्याला 25 ते 55 वयोगटातील 10 पैकी 1 रुग्ण किडनी स्टोनच्या समस्येसाठी रुग्णालयात येतात, तर 2 रुग्ण मूत्रमार्गाच्या संसर्गाच्या तक्रारींसह ओपीडीमध्ये दाखल होतात.

गरोदरपणात वजन वाढणे, शरीराच्या स्थितीत बदल, हार्मोनल बदल, वजन उचलण्याच्या चुकीच्या पद्धती आणि पोटाचे स्नायू कमकुवत होणे यामुळे मणक्यावर अतिरिक्त ताण येतो. तथापि, योग्य काळजी घेतल्यास, बहुतेक स्त्रिया पूर्णपणे बरे होऊ शकतात आणि कोणत्याही दीर्घकालीन गुंतागुंतीशिवाय त्यांच्या दैनंदिन जीवनात परत येऊ शकतात, डॉ कुलट यांनी स्पष्ट केले.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.