उन्हाळ्याच्या उष्णतेवर मात करण्यासाठी तुम्ही व्यावसायिकरित्या उपलब्ध असलेले ज्यूस, इलेक्ट्रोलाइट ड्रिंक्स किंवा कोल्ड ड्रिंक्सवर अवलंबून असल्यास, तुमच्या आरोग्याला हानी पोहोचण्याची शक्यता आहे. भारतीय संस्कृतीत उन्हाळ्यापासून आराम मिळवण्यासाठी अनेक पारंपरिक उपाय आहेत. यापैकी बरेच आरोग्यदायी, नैसर्गिक आणि आयुर्वेदिक पेये आहेत, जे शरीराला थंड ठेवतातच पण आवश्यक पोषण देखील देतात आणि उष्माघातापासून बचाव करतात. शेफ रणवीर ब्रार यांनी अशाच काही पेयांची माहिती दिली आहे.
उन्हाळ्याच्या महिन्यांत थंड राहण्यासाठी, बाजारात उपलब्ध थंड पेये आणि आइस्क्रीमकडे जाण्याऐवजी, तुम्ही पारंपारिक उपायांवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे जे काळाच्या कसोटीवर उतरले आहेत. जरी बरेच लोक या जुन्या प्रथा विसरत असले तरी, त्यांचा आहारात समावेश केल्यास उन्हाळ्याशी संबंधित आरोग्य समस्या टाळता येऊ शकतात. चला या आरोग्यदायी पेयांवर एक नजर टाकूया.
शेफ रणवीर ब्रार यांच्या मते, बेल फळ केवळ थंडावाच देत नाही तर त्यात मुबलक लगदा देखील असतो, ज्यामुळे पोट दीर्घकाळ भरलेले राहते. उन्हाळ्याची तीव्रता लक्षात घेता, पोट भरल्यासारखे पदार्थ खाणे योग्य आहे, ज्यामुळे उष्माघात टाळता येईल. तुम्ही बाल का शरबत हा तुमच्या उन्हाळ्याच्या दिनचर्येचा एक महत्त्वाचा भाग बनवू शकता. आयुर्वेदात, बाईलची फळे आणि पाने त्यांच्या औषधी गुणधर्मांमुळे महत्त्वपूर्ण मानली जातात. हे पाचन तंत्र निरोगी ठेवण्यास मदत करते आणि अतिसार, आमांश, आम्लपित्त आणि पोटात पेटके यासारख्या समस्यांपासून आराम देते.
बेल शरबत बनवण्यासाठी, एक पिकलेले बेल फळ घ्या, त्याचा लगदा काढा, त्यात थोडे पाणी घाला आणि आपल्या हातांनी चांगले मॅश करा. मिश्रणातून तंतू आणि बिया काढून टाका. चवीनुसार गूळ, काळे मीठ आणि भाजलेले जिरे पूड घाला आणि सर्व्ह करण्यापूर्वी आवश्यकतेनुसार थंड पाणी घाला. पुदिन्याची ताजी पाने आणि लिंबाच्या रसाने सजवायला विसरू नका.
उन्हाळ्यात सत्तूपासून बनवलेले पेय शरीराला थंड तर ठेवतेच पण पोटही भरते. हा प्रथिनांचा उत्कृष्ट स्रोत आहे. आयुर्वेदात सत्तूला पौष्टिक आणि शीतल मानले जाते. विशेषत: बिहारमध्ये, सत्तू शरबत हा उन्हाळ्यात लोकप्रिय पर्याय आहे. हे गोड किंवा खारट बनवता येते. खारट आवृत्ती अधिक फायदेशीर मानली जाते, ज्यामध्ये भाजलेले जिरे पावडर, चिरलेला कांदा, लिंबाचा रस आणि हिरवी मिरची यांसारखे घटक असतात.
आयुर्वेद आवळाला खूप फायदेशीर मानतो. हे त्वचा आणि केसांच्या आरोग्यापासून संपूर्ण आरोग्यापर्यंत अनेक फायदे देते. उन्हाळ्यात तुम्ही आवळा हे ताजेतवाने पेय म्हणून बनवू शकता. शेफ रणवीर ब्रारने या पेयाची रेसिपी शेअर केली आहे. सर्व प्रथम आवळा कापून घ्या. नंतर, थोडी अंबा हळद किंवा सामान्य आले घ्या आणि बारीक चिरून घ्या. दोन्ही साहित्य एका कढईत ठेवा आणि तुमच्या आवडीनुसार साखर आणि पाणी घाला. नंतर त्यात एका जातीची बडीशेप घाला. मिश्रण उकळवा, थंड होऊ द्या आणि नंतर त्याची गुळगुळीत पेस्ट करा. आता एका मोठ्या भांड्यात ताजे आवळा आणि किसलेले आल्याचा छोटा तुकडा घाला. या मिश्रणात चिमूटभर काळी मिरी पावडर घाला. पुढे, तयार आवळा पेस्ट हव्या त्या प्रमाणात घाला. बर्फाचे तुकडे घाला, थोडे पाणी घाला आणि चांगले मिसळा. शेवटी चिमूटभर मीठ, काही पुदिन्याची पाने आणि लिंबाचा रस घाला. तुमचे व्हिटॅमिन सी समृद्ध आवळा शरबत तयार आहे.
शेफ रणवीर ब्रार उन्हाळ्यात आरोग्य राखण्यासाठी आणखी दोन पेये सुचवतात: एक नाचणीच्या पीठाने बनवलेले आणि दुसरे कोलम तांदळाचे. नाचणी हे असे धान्य आहे ज्याची चव कधी गरम तर कधी थंड असते; मात्र, उन्हाळ्यात ते थंड पेयासाठी योग्य आहे. याशिवाय, कोलम तांदळापासून बनवलेले 'टंका तोराणी' पेय भगवान जगन्नाथाला अर्पण केले जाते. या उन्हाळ्यात, थंड होण्यासाठी आणि उष्णतेवर मात करण्यासाठी या सर्व पेयांचा आनंद घ्या.
