जगातील कोणत्या देशाचा पासपोर्ट सर्वात शक्तिशाली आहे? असा प्रश्न तुम्हाला पडला असाल. अलिकडेच हेनले पासपोर्ट इंडेक्स जाहीर झाली आहे. यात कोणत्या देशाच्या नागरिकांना व्हिसाशिवाय किती ठिकाणी जाऊ शकतात हे पाहिले जाते. यानुसार क्रमवारी ठरवली आहे. आज आपण जगात कोणत्या देशाचा पासपोर्ट आघाडीवर आहे? भारताची क्रमवारी किती आहे? कोणत्या देशाचा पासपोर्ट सर्वात खराब आहे याबाबत माहिती जाणून घेणार आहोत.

सिंगापूर आघाडीवर

सर्वात शक्तिशाली पासपोर्टच्या यादीत सिंगापूर पहिल्या क्रमांकावर आहे. सिंगापूरचे नागरिक 192 देशांमध्ये व्हिसाशिवाय प्रवास करू शकतात. हा आकडा सर्वात कमकुवत पासपोर्ट असलेल्या देशांच्या तुलनेत जवळपास पाचपट जास्त आहे. तर सर्वात कमकुवत पासपोर्ट असलेल्या देशांचे नागरिक 50 पेक्षा कमी देशांमध्ये व्हिसाशिवाय जाऊ शकतात. यावरून एखाद्या देशाचे संबंध दुसऱ्या देशाशी कसे आहेत हे समोर येते.

आशिया आणि युरोपियन देशांचे पासपोर्ट मजबूत

सिंगापूरनंतर दुसऱ्या क्रमांकावर जपान, दक्षिण कोरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती आहेत. या देशांचे नागरिक 187 देशांमध्ये व्हिसाशिवाय जाऊ शकतात. संयुक्त अरब अमिरात हा पूर्व आशियाबाहेरील सर्वात मजबूत पासपोर्ट असलेला देश आहे. मात्र, येथील नागरिकांना अमेरिकेत व्हिसा-फ्री प्रवेश मिळत नाही, तर सिंगापूर, जपान आणि दक्षिण कोरिया यांना अमेरिकेत व्हिसा फ्री प्रवेश मिळतो.

यानंतर युरोपमधील देशांचा क्रम लागतो. विशेषतः नॉर्वे आणि स्वित्झर्लंड येथील नागरिक 185 देशांमध्ये व्हिसाशिवाय जाऊ शकतात. युरोपियन युनियनमधील 27 देशांची एक संयुक्त पासपोर्ट प्रणाली असली तरी प्रत्येक देशाची व्हिसा-फ्री रॅकिंग वेगळी आहे. बुल्गारिया आणि रोमानिया येथील नागरिक 177 देशांमध्ये जाऊ शकतात, तर स्वीडनचे नागरिक 186 देशांमध्ये जाऊ शकतात. सरासरी युरोपियन युनियनची ताकद 183 देशांची आहे, जी मलेशिया आणि युनायटेड किंगडमइतकी आहे. त्याखालोखाल कॅनडा (182) आणि अमेरिका (179) यांचा नंबर आहे.

सर्वात कमकुवत पासपोर्ट

सर्वात कमकुवत पासपोर्ट असलेल्या देशांचे नागरिक 50 पेक्षा कमी देशांमध्ये व्हिसाशिवाय जाऊ शकतात. या देशांमध्ये राजकीय अस्थिरता, जास्त स्थलांतर किंवा अलीकडील संघर्ष यामुळे व्हिसा नियम कडक असतात. नायजेरिया (44), सोमालिया (32) आणि काँगो लोकतांत्रिक प्रजासत्ताक (43) यांसारखे आफ्रिकन देश या यादीत खालच्या क्रमांकावर आहेत.

भारत पाकिस्तानची स्थिती काय?

पाकिस्तानचा पासपोर्ट जगातील सर्वात कमकुवत पासपोर्टपैकी एक मानला जातो. हा देश 98व्या क्रमांकावर आहे. पाकिस्तानी पासपोर्ट धारकांना फक्त सुमारे 31 ते 35 देशांमध्येच व्हिसाशिवाय किंवा ‘व्हिसा ऑन अरायव्हल’ने प्रवास करता येतो. तर भारताचा पासपोर्ट यावर्षी 80व्या क्रमांकावर आहे. भारतीय नागरिकांना सुमारे 55 ते 58 देशांमध्ये व्हिसा-फ्री किंवा ‘व्हिसा ऑन अरायव्हल’द्वारे प्रवास करता येतो.