नट बोल्टच्या कमतरतेचा परिणाम : कच्च्या तेलाच्या किमतीतील अस्थिरतेचे धक्के आणि जागतिक अनिश्चिततेमुळे भारताच्या उत्पादन क्षेत्राला नवीन चिंतेचा सामना करावा लागला आहे. ही चिंता मोठ्या उत्पादनामुळे होत नाही तर नट, बोल्ट आणि स्क्रू सारख्या क्षुल्लक वाटणाऱ्या 'फास्टनर्स'मुळे उद्भवते. एका नवीन अहवालात असा इशारा देण्यात आला आहे की या वस्तूंवर लादण्यात आलेले कठोर नियम आता उद्योगासाठी समस्या निर्माण करत आहेत. केस नक्की काय आहे”text-align: justify;”> नातेवाईकाच्या मृत्यूनंतर बँक, ईपीएफ आणि विम्याचे पैसे कसे मिळवायचे? संपूर्ण कायदेशीर प्रक्रिया जाणून घ्या
'ग्लोबल ट्रेड रिसर्च इनिशिएटिव्ह' (GTRI) च्या अहवालानुसार, 'गुणवत्ता नियंत्रण आदेश' उत्पादन खर्च वाढवत आहेत, पुरवठा साखळी विस्कळीत करत आहेत आणि विविध क्षेत्रांच्या स्पर्धात्मकतेवर विपरित परिणाम करत आहेत. ऑटोमोटिव्ह, पायाभूत सुविधा आणि अभियांत्रिकी या क्षेत्रांना या दबावाचा थेट फटका बसत आहे.
फास्टनर्स कोणत्याही उत्पादनाच्या एकूण खर्चात फारच कमी योगदान देतात; तथापि, त्यांचे महत्त्व जास्त आहे. योग्य भाग वेळेवर उपलब्ध न झाल्यास संपूर्ण उत्पादन प्रक्रिया ठप्प होऊ शकते. याच कारणास्तव, त्यांच्या पुरवठा साखळीतील किरकोळ त्रुटीचेही दूरगामी परिणाम होऊ शकतात.
अहवालात म्हटले आहे की सरकारने फास्टनर्ससाठी 'ब्यूरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स' (BIS) प्रमाणपत्र अनिवार्य केले आहे. परंतु या पद्धतीमध्ये उद्योगाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक लवचिकतेचा अभाव आहे. फास्टनर्स हजारो प्रकारांमध्ये तयार केले जातात आणि प्रत्येक प्रकारासाठी स्वतंत्र परवाना आणि चाचणी आवश्यक असते. यामुळे ही संपूर्ण प्रक्रिया अत्यंत किचकट आणि महागडी बनते. परिणामी, याचा थेट परिणाम उत्पादन खर्चावर होतो; कारण प्रत्येक परवाना आणि चाचणी प्रक्रियेसाठी अतिरिक्त खर्च येतो. हा भार विशेषतः लघुउद्योगांसाठी असह्य आहे. परिणामी, अनेक कंपन्यांना त्यांचे उत्पादन कमी करण्यास भाग पाडले जाते आणि काही प्रकरणांमध्ये, पुरवठ्यात विलंब आणि कमतरता दिसून येते.
या परिणामाचा सर्वाधिक फटका एमएसएमई क्षेत्राला बसला आहे. फास्टनर्सच्या उत्पादनात या क्षेत्राचा मोठा वाटा आहे. परंतु गुंतागुंतीचे नियम आणि वाढत्या खर्चामुळे या उद्योगांना जगणे कठीण होत आहे. त्यामुळे रोजगार आणि उत्पादन या दोन्हींवर विपरीत परिणाम होण्याची भीती आहे.
जरी भारत प्रमाणित फास्टनर्स तयार करतो, तरीही ते उच्च दर्जाच्या आणि विशेष फास्टनर्सच्या आयातीवर अवलंबून आहे. प्रमाणन-संबंधित नियमांमुळे आयात विस्कळीत झाल्यास, पुरवठा साखळी परिस्थिती अधिक नाजूक होऊ शकते. गुणवत्ता सुधारण्याच्या उद्देशाने असलेले नियम जर ते जास्त गुंतागुंतीचे झाले तर ते प्रतिकूल होऊ शकतात; आणि सध्या नेमके तेच घडते आहे. जागतिक परिस्थिती आधीच तणावपूर्ण असताना, उत्पादन क्षेत्राला संतुलित आणि व्यावहारिक धोरणांची नितांत गरज आहे.
कच्च्या तेलाचे भाव कोसळले! यूएस – इराण मंदीच्या बातम्यांनी किंमती खाली आणल्या; पेट्रोल डिझेल स्वस्त होणार?
