2026 साठी तुमचा आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याची वेळ आली आहे. उन्हाळ्यात, करदात्यांना त्यांच्या उत्पन्नाचा अहवाल देण्याची चिंता वाढत आहे. लोक बऱ्याचदा अंतिम मुदतीची वाट पाहतात, परंतु कर तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की घाईघाईने केलेली चूक महागात पडू शकते. तुमच्या उत्पन्नाच्या स्रोतावर आधारित चुकीचा फॉर्म निवडल्याने तुमचा रिटर्न नाकारला जाऊ शकतो असे नाही तर तुम्हाला आयकर विभागाकडून एक “प्रेम पत्र”, एक नोटीस देखील मिळू शकते.
पगारदार वर्गासाठी काय बदलले?
ITR-1 (सहज) हा साधारणपणे पगारदार व्यक्तींसाठी सर्वात सोपा आणि लोकप्रिय पर्याय आहे. तुमचे वार्षिक उत्पन्न ₹५० लाखांपर्यंत असल्यास आणि तुमच्या उत्पन्नात पगार, एक किंवा दोन घरे आणि व्याज असल्यास, तुम्ही हा फॉर्म दाखल करू शकता.
विशेष म्हणजे यावेळी नियम शिथिल करण्यात आले आहेत. दोन घरांचे उत्पन्न आता ITR-1 मध्ये नोंदवले जाऊ शकते. शिवाय, जर तुम्ही शेअर बाजार किंवा म्युच्युअल फंडातून ₹१.२५ लाखांपर्यंत दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG) मिळवला असेल, तरीही तुम्ही ITR-1 वापरू शकता. तथापि, जर तुमचा नफा या मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर तुम्हाला ITR-2 कडे वळावे लागेल.
फ्रीलांसर आणि व्यावसायिकांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे
कंटेंट रायटिंग, ग्राफिक डिझायनिंग आणि व्हिडिओ एडिटिंग सारख्या फ्रीलांसिंग नोकऱ्या आजकाल वेगाने वाढल्या आहेत. या व्यावसायिकांसाठी कराची गणना थोडी वेगळी आहे. ITR-3 किंवा ITR-4 फ्रीलांसरसाठी सर्वात योग्य आहेत.
तुम्हाला तुमची गणना सोपी करायची असल्यास, तुम्ही अनुमानित कर आकारणी योजनेचा लाभ घेऊ शकता (कलम 44ADA). या योजनेअंतर्गत, तुम्हाला तुमच्या एकूण उत्पन्नाच्या फक्त 50% करपात्र म्हणून घोषित करणे आवश्यक आहे. ज्यांच्याकडे अनेक निश्चित खर्चाची बिले नाहीत त्यांच्यासाठी हे आदर्श आहे. लक्षात ठेवा, फ्रीलांसरना त्यांच्या कमाईवर अनेकदा 10% TDS कापला जातो, ज्याचा तुम्ही रिटर्न भरताना दावा करू शकता.
कोणता फॉर्म कोणासाठी? (त्वरित मार्गदर्शक)
|फॉर्म |साठी योग्य |
| — | — |
| ITR-1 | 50 लाखांपर्यंत पगार असलेल्या व्यक्ती आणि दोन घरांपर्यंत. |
| ITR-2 | भांडवली नफा किंवा 50 लाखांपेक्षा जास्त उत्पन्न. |
| ITR-3 | व्यवसाय किंवा स्वतंत्र व्यवसायातून उत्पन्न असलेले लोक. |
| ITR-4 | लहान व्यवसाय आणि व्यावसायिक (प्रिझम्प्टिव्ह स्कीम). |
मुदतीची विशेष काळजी घ्या
तुमचे काम वेळेवर पूर्ण करणे नेहमीच आरामदायी असते. सामान्य करदात्यांसाठी (ऑडिट नसलेल्या), अंतिम मुदत 31 जुलै 2026 आहे. ज्यांना ऑडिटची आवश्यकता आहे अशा मोठ्या व्यवसायांसाठी 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत आहे. जरी उशीर झालेला रिटर्न 31 डिसेंबरपर्यंत दाखल केला जाऊ शकतो, तरीही ते विलंब शुल्काची कडू गोळी घेऊन येतील.
म्हणून, तुमचे पासबुक आणि फॉर्म-16 उचला आणि योग्य फॉर्मसह तुमचे रिटर्न फाइल करा जेणेकरून तुमचे आर्थिक वर्ष कोणत्याही तणावाशिवाय निघून जाईल.
