मुंबई : आजच्या काळात मोबाइल चार्जर हा प्रत्येक घरातील सर्वात सामान्य इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांपैकी एक झाला आहे. अनेक जण फोन चार्ज झाल्यानंतर केवळ केबल काढतात, पण चार्जर सॉकेटमध्ये तसाच ठेवतात. अशा वेळी तो वीज (Mobile Charger Electricity Consumption) वापरत राहतो का, हा प्रश्न अनेकांना पडतो. याचे उत्तर होय असं आहे, पण त्याची वीज खपत अत्यंत कमी असते.
चार्जर सॉकेटमध्ये लावलेला आणि स्विच ऑन असेल, तर त्यातील अंतर्गत सर्किट सक्रिय राहतात. त्यामुळे 0.1 ते 0.5 वॅटपर्यंत वीज खर्च होऊ शकते. या अतिशय कमी खपाला ‘व्हॅम्पायर पॉवर’ किंवा ‘स्टँडबाय पॉवर’ असे म्हटले जाते. आधुनिक आणि दर्जेदार चार्जर ऊर्जा कार्यक्षम असतात, त्यामुळे त्यांची वीज खपत आणखी कमी असते.
उदाहरणार्थ, एखादा चार्जर 0.3 वॅट वीज वापरत असेल आणि तो महिनाभर सतत सॉकेटमध्ये लावलेला असेल, तर त्याची एकूण वीज खपत अत्यल्प राहते. यामुळे महिन्याच्या वीज बिलात काही पैशांपासून जास्तीत जास्त एक-दोन रुपयांपर्यंतच फरक पडू शकतो. त्यामुळे केवळ एका चार्जरमुळे वीज बिलात मोठी वाढ होत नाही.
घरात मोबाइल चार्जरसोबत टीव्ही, सेट-टॉप बॉक्स, मायक्रोवेव्ह, वाय-फाय राऊटर आणि इतर उपकरणे सतत स्टँडबाय मोडमध्ये असतील, तर त्यांच्या एकत्रित वीज वापरामुळे वर्षभरात लक्षणीय खर्च होऊ शकतो. त्यामुळे वापरात नसलेली उपकरणे बंद करणे आणि प्लग काढणे अधिक फायदेशीर ठरते.
चार्जर सतत सॉकेटमध्ये ठेवल्यास केवळ वीज खर्चाचा प्रश्न नसून सुरक्षिततेचाही मुद्दा असतो. निकृष्ट दर्जाचे किंवा बनावट चार्जर जास्त तापू शकतात. दीर्घकाळ वीजपुरवठा सुरू राहिल्यास शॉर्ट सर्किट किंवा स्पार्किंगचा धोका वाढू शकतो. विशेषतः उन्हाळ्यात किंवा खराब वायरिंग असलेल्या घरांमध्ये हा धोका अधिक असतो.
फोन पूर्ण चार्ज झाल्यानंतर चार्जर सॉकेटमधून काढून ठेवणे ही सर्वात चांगली सवय मानली जाते. यामुळे थोडीफार वीज बचत होते, उपकरणांचे आयुष्य वाढते आणि सुरक्षिततेचा धोका कमी होतो. छोट्या सवयी दीर्घकाळात मोठा फरक घडवू शकतात.
