लोक सहसा असे सांगून स्वतःला सांत्वन देतात, “मी कधी कधी धूम्रपान करतो” किंवा “पार्टीमध्ये मित्रांसोबत सिगारेट किंवा दोघे काय करतील?” परंतु आरोग्य तज्ञांचे अलीकडील संशोधन आणि इशारे तुमची धारणा पूर्णपणे बदलू शकतात. ज्याला आपण 'सोशल स्मोकिंग' किंवा 'अधूनमधून धुम्रपान' म्हणून हलके घेतो ते खरं तर शरीरासाठी दररोज सिगारेट पिण्याइतकेच घातक ठरू शकते.
बहुतेक लोकांचा असा विश्वास आहे की जर ते एका दिवसात सिगारेटचे संपूर्ण पॅकेट पूर्ण करत नसतील तर ते सुरक्षित आहेत. पण धूम्रपानाच्या बाबतीत 'सेफ लिमिट' असे काहीही नसल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. जेव्हा तुम्ही सिगारेट ओढता, अगदी 'अधूनमधून', निकोटीन आणि त्यातील शेकडो विषारी रसायने लगेच तुमच्या रक्तप्रवाहात प्रवेश करतात. यामुळे तुमच्या धमन्या कडक होतात आणि अचानक रक्तदाब वाढतो, ज्यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो.
संशोधनानुसार, जे लोक दररोज धूम्रपान करत नाहीत त्यांच्यामध्येही फुफ्फुसाचा कर्करोग आणि हृदयविकाराचा धोका सामान्य व्यक्तीपेक्षा खूप जास्त असतो. 'अधूनमधून धुम्रपान' थेट तुमच्या एंडोथेलियल फंक्शनला (धमन्यांचे आतील अस्तर) नुकसान करते. एका सिगारेटमुळेही शरीरात जळजळ होऊ शकते, ज्यामुळे दीर्घकाळ गंभीर आजार होऊ शकतात. याव्यतिरिक्त, अधूनमधून मद्यपान करणाऱ्यांना दमा आणि श्वसनाच्या आजारांचा धोका असतो.
मानसशास्त्रज्ञ मानतात की सामाजिक धुम्रपान हे अनेकदा 'निसरडे उतार' असते. अधूनमधून दारू पिऊन किंवा ताणतणावात घेतलेली सिगारेट ही नेहमीच्या सवयीत कधी बदलते हेही कळत नाही. मेंदूतील निकोटीन रिसेप्टर्स, एकदा सक्रिय झाल्यानंतर, पुन्हा पुन्हा त्याच 'किक'ची मागणी करतात आणि शेवटी ती व्यक्ती पूर्णपणे तंबाखूवर अवलंबून असते.
विविध हृदय आरोग्य संस्थांनी केलेल्या अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की सामाजिक धूम्रपान करणाऱ्यांना उच्च रक्तदाब आणि उच्च कोलेस्ट्रॉल असण्याची शक्यता नियमित धूम्रपान करणाऱ्यांइतकीच असते. याचा अर्थ असा की तुम्ही महिन्यातून चार किंवा दिवसातून चार सिगारेट ओढत असलात तरी तुमच्या हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रणालीचे नुकसान खूपच गंभीर आहे. त्यामुळे निरोगी राहण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे सिगारेटची संख्या 'कमी' करणे नव्हे, तर ती पूर्णपणे 'सोडणे' हा आहे.
