Cow deaths in Jaisalmer राजस्थानच्या जैसलमेर जिल्ह्यातून एक अत्यंत वेदनादायक आणि धक्कादायक दृश्य समोर आले आहे ज्यामुळे प्राणी संरक्षण आणि गो-कल्याण सेवांविषयीचे सर्व दावे पूर्णपणे धुळीस मिळाले आहेत. एका ओसाड भागात ५०० हून अधिक गाईंचे सांगाडे आणि कुजलेले मृतदेह आढळल्याने संपूर्ण जिल्ह्यात खळबळ उडाली आहे. या भीषण घटनेने केवळ स्थानिक प्रशासनावरच नव्हे, तर स्थानिक 'गोशाळां'च्या व्यवस्थापनावर आणि कामकाजावरही अत्यंत गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. या घटनेचे फोटो आणि व्हिडिओ समोर आल्यानंतर स्थानिक रहिवासी आणि प्राणीप्रेमींमध्ये तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.

लोकांच्या तीव्र संतापानंतर जैसलमेर नगरपरिषदेने ५०० हून अधिक मृत गुरांची पुरण्याची प्रक्रिया सुरु केली

नगरपरिषदेने जेसीबी मशीन पाठवून खड्डे खणून उघड्यावर पडलेले मृतदेह सन्मानपूर्वक पुरण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. जैसलमेर जिल्हा मुख्यालयापासून सुमारे ७ किमी अंतरावर असलेल्या रामगढ रोडवरील नगरपरिषदेच्या डंपिंग यार्डमध्ये उघड्यावर ५०० हून अधिक मृत गायींचे मृतदेह पडून असल्याचे समोर आल्यानंतर, लोकांमध्ये पसरलेला तीव्र संताप आणि माध्यमांमधील मोठ्या कव्हरेजनंतर प्रशासन अॅक्शन मोडमध्ये आले आहे. हाड विल्हेवाट लावणाऱ्या कंत्राटदाराचे कंत्राटही रद्द करण्यात आले आहे.

दीर्घकाळापासून तक्रारी प्राप्त होऊनही प्रशासनाला कृती करण्यात अपयश

स्थानिक रहिवासी आणि प्राणी हक्क कार्यकर्त्यांचा आरोप आहे की, ही काही अचानक घडलेली किंवा एकमेव घटना नव्हती. बऱ्याच काळापासून, या भागातील गाईंच्या दयनीय अवस्थेबाबत प्रशासनाकडे तक्रारी केल्या जात होत्या; विशेषतः त्यांना होणाऱ्या भूक आणि तहानेच्या त्रासाकडे वारंवार लक्ष वेधले गेले होते. या इशाऱ्यांनंतरही, संबंधित अधिकाऱ्यांनी वेळीच योग्य ती पावले उचलली नाहीत. सध्याची परिस्थिती अत्यंत गंभीर आहे: अनेक एकर परिसरात गाईंचे मृतदेह विखुरलेले पडले आहेत आणि ते उघड्यावर, नैसर्गिक वातावरणाच्या संपर्कात आहेत. उन्हाळ्यातील कडाक्याच्या उष्णतेमुळे हे मृतदेह कुजले आहेत; त्यातून येणारा दुर्गंध संपूर्ण परिसरात पसरला असून, यामुळे साथीचा रोग पसरण्याचा गंभीर धोका निर्माण झाला आहे.

प्रशासकीय निष्काळजीपणावर प्रश्नचिन्ह

इतक्या मोठ्या संख्येने जनावरांचा मृत्यू झाल्यानंतरच खडबडून जागे झालेल्या प्रशासकीय यंत्रणेने या प्रकरणाची चौकशी करण्याचे आदेश घाईघाईने दिले आहेत. पशुसंवर्धन विभाग आणि स्थानिक प्रशासनातील अधिकाऱ्यांचा समावेश असलेले संयुक्त पथक घटनास्थळी पाहणी करण्यासाठी दाखल झाले आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, प्राथमिक निरीक्षणांवरून असे दिसून येते की, चारा आणि पाण्याची तीव्र टंचाई, अति उष्णता, गाईंच्या देखभालीतील घोर निष्काळजीपणा किंवा कदाचित एखाद्या संसर्गजन्य रोगामुळे या गाईंचा मृत्यू झाला असावा. तथापि, प्रशासनाचे असे म्हणणे आहे की, मृत्यूची नेमकी कारणे आणि बळींची अचूक संख्या केवळ सविस्तर चौकशी अहवाल सादर झाल्यानंतरच निश्चित करता येईल.

राजकीय आणि सामाजिक स्तरावर खळबळ

या घटनेनंतर, संपूर्ण राजस्थानमध्ये राजकीय आणि सामाजिक स्तरावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. राज्य सरकार आणि स्थानिक प्रशासन या दोघांविरुद्ध आपला संताप व्यक्त करण्यासाठी लोक सोशल मीडियाचा आधार घेत आहेत. प्राणी हक्क कार्यकर्त्यांचा असा दावा आहे की, अधिकृत कागदपत्रांमध्ये आणि भाषणांमध्ये गोसंरक्षणाचे मोठे दावे केले जातात आणि त्यासाठी निधीदेखील मंजूर केला जातो, परंतु जमिनीवरील भीषण वास्तव हे आहे की गोशाळा केवळ गोठे आणि कचरा टाकण्याची जागा बनल्या आहेत. हे प्रशासकीय गुन्हेगारीचे एक स्पष्ट प्रकरण आहे, जे हत्येच्या बरोबरीचे आहे.

प्रशासनाची नुकसान भरपाईची मोहीम

हा वाद वाढत गेल्याने जिल्हा प्रशासन बॅकफूटवर गेले आणि आता त्यांनी नुकसान भरपाईच्या मोहिमेला सुरुवात केली आहे. सध्या, जेसीबी मशीनच्या साहाय्याने युद्धपातळीवर परिसरात स्वच्छता मोहीम आणि मृत जनावरांची सन्मानपूर्वक विल्हेवाट (दफन) सुरू करण्यात आली आहे. याव्यतिरिक्त, भविष्यात अशा अमानवीय घटनांची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी जिल्ह्यातील इतर गोशाळा आणि पशु केंद्रांची अचानक तपासणी करण्याचे निर्देश जारी करण्यात आले आहेत.