RBI Remittance Report : भारतीय रिझर्व्ह बँक अर्थात 'आरबीआय'ने (Reserve Bank of India) देशातील नागरिकांच्या परदेशातील खर्चाबाबत अत्यंत थक्क करणारी आकडेवारी जाहीर केली आहे. आरबीआयच्या 'लिबरलाइज्ड रेमिटन्स स्कीम' (LRS) अंतर्गत समोर आलेल्या अहवालानुसार, भारतीय नागरिक दरवर्षी परदेश दौऱ्यांवर अब्जावधी रुपयांची उधळण करत आहेत.
ताज्या आकडेवारीनुसार, केवळ एकाच वर्षाच्या मार्च महिन्यात भारतीय नागरिकांनी परदेश प्रवासावर (Foreign Travel) एकूण 1.09 अब्ज डॉलर (अंदाजे 10 हजार 404 कोटी रुपये) खर्च केले आहेत. जरी हा आकडा आधीच्या काही महिन्यांच्या तुलनेत किंचित कमी असला, तरी भारतीयांची परदेशवारीची वाढती क्रेझ पाहून तज्ज्ञही थक्क झाले आहेत.
आरबीआयच्या अहवालानुसार, मार्च महिन्यात एलआरएस (LRS) योजनेच्या अंतर्गत भारतीयांनी वेगवेगळ्या कारणांसाठी परदेशात एकूण 2.59 अब्ज डॉलर पाठवले होते. या एकूण पाठवलेल्या रकमेमध्ये सर्वाधिक वाटा हा आंतरराष्ट्रीय प्रवासाचा (International Travel) म्हणजेच पर्यटनाचा राहिला आहे.
केंद्र सरकारच्या आणि आरबीआयच्या नियमांनुसार, एलआरएस (LRS) योजनेअंतर्गत कोणताही भारतीय नागरिक एका आर्थिक वर्षात कोणत्याही अडथळ्याशिवाय सुरक्षितपणे 2.50 लाख डॉलरपर्यंतची रक्कम परदेशात पाठवू शकतो.
परदेश दौऱ्यांमध्ये केवळ विमानाचे तिकीट किंवा हॉटेल बुकिंग नाही, तर सुट्ट्यांचा आनंद घेणे (Vacations) आणि आंतरराष्ट्रीय क्रेडिट कार्डचा (International Credit Card) वापर करून होणाऱ्या खरेदीचा वाटा मोठा आहे.
मार्च महिन्यात भारतीयांनी केवळ फिरायला जाणे आणि परदेशात क्रेडिट कार्ड वापरण्यावर 62.30 कोटी डॉलर खर्च केले आहेत. ही रक्कम एकूण परदेश प्रवासाच्या खर्चाच्या तब्बल 57 टक्के एवढी मोठी आहे.
भारतीय नागरिक केवळ फिरण्यासाठीच नाही, तर इतरही अनेक कामांसाठी परदेशात मोठ्या प्रमाणावर पैसे खर्च करत असल्याचे आरबीआयच्या माहितीतून स्पष्ट झाले आहे:
शिक्षणविषयक प्रवास (Education Travel) : परदेशातील विद्यापीठांची ट्यूशन फी, हॉस्टेलचा खर्च आणि शैक्षणिक प्रवासावर भारतीयांनी 45.01 कोटी डॉलर खर्च केले आहेत.
व्यावसायिक आणि वैद्यकीय प्रवास : बिझनेस ट्रिप (Business Travel), धार्मिक तीर्थयात्रा आणि परदेशातील वैद्यकीय उपचारांवर (Medical Treatment) मिळून एकूण 2.13 कोटी डॉलर खर्च करण्यात आले आहेत.
आरबीआयच्या आकडेवारीतून आणखी काही महत्त्वाचे ट्रेंड्स समोर आले आहेत.
नातेवाईकांना आर्थिक मदत : परदेशात राहणाऱ्या आपल्या नातेवाईकांना किंवा कुटुंबीयांना मदत म्हणून मार्च महिन्यात भारतीयांनी 38.97 कोटी डॉलर पाठवले. फेब्रुवारी महिन्यात हा आकडा 26.61 कोटी डॉलर होता, म्हणजेच यात मोठी वाढ झाली आहे.
परदेशातील अभ्यास : परदेशात प्रत्यक्ष शिक्षणावर (Studying Abroad) होणारा खर्च कमी होऊन 15.17 कोटी डॉलरवर आला आहे.
रिअल इस्टेट (Real Estate) : परदेशात घर किंवा मालमत्ता खरेदी करण्याचा भारतीयांचा कल काहीसा कमी झाला असून, हा खर्च घटून 3.86 कोटी डॉलरवर आला आहे.
ही बातमी वाचा:
