तोंडाच्या फोडांवर घरगुती उपाय: उन्हाळ्यात कडक सूर्यप्रकाश आणि घाम यांमुळे तोंडात अल्सरची समस्या वाढते. शरीरात पाण्याची कमतरता, पोटात उष्णता आणि आवश्यक जीवनसत्त्वांची कमतरता ही त्याची प्रमुख कारणे आहेत. आरोग्य तज्ज्ञांनी या अस्वस्थ स्थितीची कारणे आणि त्यातून आराम मिळवण्यासाठी प्रभावी घरगुती उपायांची माहिती दिली आहे.
उन्हाळ्याच्या काळात रुग्णालयांमध्ये तोंडावर फोड येणा-या रुग्णांची संख्या वाढते. तीव्र सूर्यप्रकाश, घाम आणि निर्जलीकरणामुळे जीभ, हिरड्या आणि ओठांच्या आत पांढऱ्या-पिवळ्या जखमा तयार होत आहेत, त्यामुळे खाणे, पिणे आणि बोलण्यात त्रास होत आहे. शारदा हॉस्पिटल, ग्रेटर नोएडाचे डॉ. श्रेय श्रीवास्तव आणि आयुर्वेद तज्ज्ञ डॉ. चंचल शर्मा यांनी या समस्येमागील कारणे आणि उपाय सांगितले आहेत.
डॉक्टर श्रेय श्रीवास्तव यांच्या मते, उन्हाळ्यात तोंडात अल्सर होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे शरीरातील पाण्याची कमतरता. जेव्हा शरीराला पुरेसे पाणी मिळत नाही, तेव्हा तोंड कोरडे होते आणि त्याचा संवेदनशील थर सोलतो, ज्यामुळे फोड येतात. याव्यतिरिक्त, जास्त घाम येणे आवश्यक जीवनसत्व B12, लोह आणि फॉलिक ऍसिडची कमतरता ठरतो. मसालेदार आणि तळलेले अन्न पोटात उष्णता आणि बद्धकोष्ठता वाढवते, ज्यामुळे तोंडात अल्सर होतो. मानसिक तणाव आणि झोपेची कमतरता यामुळेही ही समस्या वाढते.
जर तुमच्या तोंडात लहान पांढरे किंवा पिवळे फोड असतील आणि त्यांच्या सभोवताली लालसरपणा असेल तर ते तोंडाचे व्रण आहेत. मसालेदार किंवा आंबट अन्न खाताना जळजळ होते आणि अन्न गिळण्यास त्रास होतो. खाण्यापिण्याच्या सवयींमध्ये सावध राहून आणि योग्य जीवनशैलीचा अवलंब केल्यास ही समस्या टाळता येऊ शकते, असे डॉ.चंचल शर्मा सांगतात.
अल्सरच्या वेदना आणि सूज यापासून आराम मिळवण्यासाठी डॉ.चंचल शर्मा यांनी काही सोपे उपाय सुचवले आहेत. नारळ पाण्याचे सेवन केल्याने शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट्स संतुलित होतात. थंड ताक खाल्ल्याने पचनक्रिया सक्रिय होते. तुळशीच्या पानांच्या सेवनाने तोंडातील बॅक्टेरिया नष्ट होतात. जखमेवर मध किंवा कोरफडीचे जेल लावल्याने दुखण्यापासून आराम मिळतो. झोपण्यापूर्वी देसी तूप लावल्याने त्वचेत आर्द्रता परत येते. लिकोरिसच्या पाण्याने कुस्करणे किंवा मिठाच्या पाण्याने कुस्करणे देखील फायदेशीर आहे.
सहसा, हे तोंडाचे फोड 7 ते 14 दिवसात बरे होतात. परंतु जर दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ फोड बरे होत नाहीत किंवा त्यांचा आकार वाढला तर तज्ञांशी संपर्क साधणे आवश्यक आहे. वारंवार फोड येणे किंवा असह्य वेदना होणे हे गंभीर समस्येचे लक्षण असू शकते.
