चालताना शरीर उजवी-डावीकडे जास्त हलतंय असं तुम्हाला किंवा तुमच्या घरातील एखाद्या व्यक्तीला जाणवतं का? अनेकदा हे वाढत्या वयामुळे किंवा वजनामुळे होतं असं समजून दुर्लक्ष केलं जातं. पण तज्ज्ञांच्या मते, चालण्यात झालेला हा बदल शरीराकडून मिळणारा एक महत्त्वाचा इशारा असू शकतो.

विशेषतः चाळिशीनंतर काही महिलांमध्ये चालताना शरीर एका बाजूकडून दुसऱ्या बाजूकडे अधिक झुकत असल्याचं दिसून येतं. या प्रकारच्या चालण्याला बोलचालीत “पेंग्विन वॉक” असं म्हटलं जातं. सुरुवातीला हा बदल किरकोळ वाटतो, पण वेळेत लक्ष दिलं नाही तर तो अधिक ठळक होऊ शकतो.

पेंग्विन वॉक म्हणजे नेमकं काय?
पेंग्विन चालताना जसं शरीर एका बाजूवरून दुसऱ्या बाजूला हलवत पुढे सरकतं, त्याचप्रमाणे काही लोकांच्या चालण्यातही असा डुलणारा पॅटर्न दिसतो. यामध्ये चालताना कंबर आणि पेल्विसचा भाग अधिक हलताना दिसतो. हा एखादा आजार नसला तरी शरीरातील काही स्नायू कमकुवत झाल्याचं ते लक्षण असू शकतं.

चालण्यात असा बदल का होतो?
आपल्या कंबरेभोवती आणि नितंबांच्या भागात काही महत्त्वाचे स्नायू असतात. हे स्नायू शरीराचा तोल सांभाळण्याचं काम करतात. चालताना पेल्विस स्थिर ठेवण्यासाठी त्यांची महत्त्वाची भूमिका असते.

मात्र वाढतं वय, व्यायामाचा अभाव, जास्त वजन, दीर्घकाळ बसून काम करणं किंवा स्नायूंची ताकद कमी होणं यामुळे हे स्नायू कमकुवत होऊ शकतात. परिणामी चालताना शरीर अधिक डुलताना दिसतं.

कोणती लक्षणं दुर्लक्षित करू नयेत?
चालताना शरीर उजवी-डावीकडे जास्त हलणे.
एका पायावर उभं राहण्यास अडचण येणे.
जिने चढताना अस्थिर वाटणे.
कंबर किंवा नितंबांमध्ये वारंवार वेदना होणे.
लवकर थकवा जाणवणे.

चाल सुधारण्यासाठी उपयुक्त व्यायाम

1. एका पायावर उभं राहण्याचा सराव
हा व्यायाम शरीराचा तोल सुधारण्यास मदत करू शकतो.

2. साइड लेग वाढवा
हा व्यायाम नितंब आणि हिप्सचे स्नायू मजबूत करण्यास मदत करतो. एका कुशीवर झोपा. वरचा पाय सरळ ठेवून हळूहळू वर उचला. काही सेकंद स्थिती कायम ठेवा. नंतर पाय खाली आणा. दोन्ही बाजूंनी 10 ते 15 वेळा हा व्यायाम करा.

आणखी काय काळजी घ्यावी?
– दररोज किमान 30 मिनिटे चालण्याची सवय लावा.
– वजन नियंत्रणात ठेवा.
– प्रोटीनयुक्त आणि संतुलित आहार घ्या.
– दीर्घकाळ एकाच जागी बसणे टाळा.
– नियमित स्ट्रेचिंग करा.

चालताना शरीर जास्त डुलत असल्याचं जाणवल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. योग्य व्यायाम, सक्रिय जीवनशैली आणि वेळेवर घेतलेली काळजी यामुळे चालण्यातील बदल सुधारण्यास मदत होऊ शकते.