भारतात 'दुहेरी बोजा' खोलवर, एकीकडे लठ्ठपणा, मधुमेहाचा स्फोट, तर दुसरीकडे कुपोषणाचा फटका.
Marathi June 06, 2026 01:25 PM

नवी दिल्ली: भारत सध्या अत्यंत गुंतागुंतीच्या आणि गंभीर आरोग्य संकटाच्या उंबरठ्यावर उभा आहे. पोषणाशी संबंधित दोन विपरीत समस्या देशात एकाच वेळी पसरत आहेत. नॅशनल फॅमिली हेल्थ सर्व्हे (NFHS-6, 2023-24) च्या ताज्या आणि धक्कादायक आकडेवारीवरून हे स्पष्ट झाले आहे की, देशाचा एक भाग जास्त वजन आणि लठ्ठपणाशी झुंजत असताना दुसरीकडे लोकसंख्येचा मोठा भाग अजूनही कुपोषणाचा बळी आहे. सातत्याने ढासळणारी जीवनशैली आणि पोषणाचा अभाव यामुळे देशासमोर दुहेरी आरोग्य आणीबाणीसारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

1. लठ्ठपणाच्या गर्तेत भारत: शहरी भागात परिस्थिती सर्वात वाईट आहे.

सर्वेक्षणानुसार, देशातील १५ ते ४९ वयोगटातील लोक लठ्ठपणाचे बळी ठरत आहेत. NFHS-5 या वेळी आकड्यांमध्ये मोठी झेप दिसली आहे.

  • महिला: 30.7% स्त्रिया आता जास्त वजन किंवा लठ्ठ श्रेणीत आहेत.
  • पुरुष: 27.3% पुरुष देखील या समस्येने ग्रस्त आहेत.

शहरी भागाची स्थिती: शहरांमध्ये हे संकट अधिकच गडद आहे. शहरी भागातील सुमारे 43% महिला आणि 36.3% पुरुष लठ्ठपणा किंवा जास्त वजनाच्या श्रेणीत आले आहेत.

लठ्ठपणात सर्वाधिक वाढ पश्चिम बंगाल, महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटक आणि तामिळनाडूमध्ये झाली आहे.

2. कुपोषणाचा डंख संपत नाही

एकीकडे लोक लठ्ठपणाने हैराण आहेत, तर दुसरीकडे देशात कमी वजनाची म्हणजेच कुपोषणाची समस्या संपण्याऐवजी वाढली आहे. अहवालानुसार, देशातील जवळपास प्रत्येक पाचवा प्रौढ व्यक्ती कमी वजनाच्या श्रेणीत येतो.

  • पुरुषांमध्ये कमी वजनाचे दर: ते 16.2% वरून 19.7% पर्यंत वाढले आहे.
  • महिलांमध्ये कमी वजनाचे दर: ते 18.7% वरून 19.7% पर्यंत वाढले आहे.

बिहार, झारखंड, राजस्थान, आसाम, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड यांसारख्या राज्यांमध्ये कुपोषणाचा हा आलेख झपाट्याने वर गेला आहे, जे मोठ्या प्रमाणात पोषण असमानता दर्शवते.

3. डायबिटीजचा सायलेंट अटॅक: प्रत्येक पाचव्या माणसाला याचा त्रास होतो

NFHS-6 डेटाने देशात मधुमेहाबाबत धोक्याची घंटा वाजवली आहे. 15 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांमध्ये रक्तातील साखरेची पातळी धोकादायक पातळीवर आहे.

The post भारतात 'डबल बोझ' खोलवर : एकीकडे लठ्ठपणा, मधुमेहाचा स्फोट, दुसरीकडे कुपोषण appeared first on Buzz | ….

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.