गेल्या काही वर्षात आरोग्याच्या बाबतीत अतिशय भीतीदायक आणि चिंताजनक बदल दिसून येत आहे. एकेकाळी म्हातारपणाचा आजार समजला जाणारा हृदयविकार आणि अचानक हृदयविकाराचा झटका आता तरुणांनाही बसत आहे. जिममध्ये वर्कआऊट करताना, नाचताना किंवा हसत खेळत तरुणाचा अचानक मृत्यू झाल्याची बातमी सर्वांनाच हादरवून टाकणारी आहे. वैद्यकीय विज्ञान आणि हृदयरोग तज्ञांच्या मते, या गंभीर स्थितीमागे कोणतेही रहस्यमय कारण नाही, परंतु आजच्या पिढीची ही एक सामान्य जीवनशैली आहे. ही वाईट सवय तरुणांच्या हृदयाची सर्वात मोठी शत्रू बनली आहे आणि त्यामुळे थेट हृदयविकाराचा धोका दुप्पट होतो.

झोपेशी तडजोड करणे आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहण्याची सवय यामुळे खूप त्रास होत आहे. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, आजच्या तरुणांमध्ये पुरेशी झोप न घेण्याची आणि स्मार्टफोन, लॅपटॉप किंवा ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर रात्री उशिरापर्यंत स्क्रीन वेळ घालवण्याची सवय सर्वात धोकादायक ठरत आहे. वैद्यकीय संशोधनातून हे स्पष्ट झाले आहे की जे तरुण दररोज 6 तासांपेक्षा कमी झोपतात त्यांना हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका इतरांच्या तुलनेत दुप्पट असतो. जेव्हा आपल्याला पुरेशी झोप मिळत नाही, तेव्हा आपल्या शरीराचे नैसर्गिक घड्याळ (सर्कॅडियन लय) विस्कळीत होते, ज्यामुळे हृदयावर अतिरिक्त दबाव पडतो आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळा निर्माण होण्याची शक्यता वाढते.

सततचा ताण आणि खाण्याच्या चुकीच्या सवयींमुळे खेळ खराब होतो या जीवघेण्या सवयीबरोबरच तरुणाईचे धकाधकीचे जीवन, करिअरचे दडपण आणि दीर्घकालीन ताणतणाव आगीत आणखीनच भर घालत आहेत. तणावामुळे शरीरात कॉर्टिसॉल आणि ॲड्रेनालाईनसारख्या स्ट्रेस हार्मोन्सची पातळी वाढते, ज्यामुळे रक्तदाब आणि हृदयाचे ठोके थेट अनियंत्रित होतात. याशिवाय जंक फूडचे सेवन, कॅफीनचे जास्त सेवन, धुम्रपान आणि अल्कोहोल यामुळे हृदयाच्या नसा कमकुवत आणि अरुंद होतात. शारीरिक हालचालींचा अभाव म्हणजेच तासनतास एकाच जागी बसून काम करण्याची सवय हेदेखील लहान वयातच ब्लॉकेजचे प्रमुख कारण बनत आहे.

हृदयविकाराच्या या सुरुवातीच्या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका तरुणाई आपल्या आरोग्याबाबत अत्यंत बेफिकीर असते आणि शरीरातून मिळणाऱ्या सिग्नलकडे किरकोळ समजून दुर्लक्ष करतात, असे अनेकदा दिसून येते. डॉक्टर सांगतात की, छातीत जडपणा किंवा अस्वस्थता, विनाकारण जास्त घाम येणे, थोडं चालल्यावरही दम लागत असेल किंवा सतत ॲसिडिटी होत असेल आणि जबडा आणि पाठ दुखत असेल तर त्याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका. ही सर्व लक्षणे हृदयाच्या कमकुवतपणाची किंवा आगामी हृदयविकाराचा लवकर अलार्म असू शकतात, ती दिसून येताच, त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

हृदय नेहमी निरोगी आणि मजबूत ठेवण्यासाठी सर्वोत्तम मार्ग तुम्हाला तुमचे हृदय दीर्घायुष्यासाठी सुरक्षित आणि निरोगी ठेवायचे असेल, तर आजपासूनच तुमच्या जीवनशैलीत काही महत्त्वाचे बदल करा. सर्वप्रथम, तुमच्या झोपेची आणि उठण्याची वेळ निश्चित करा आणि दररोज 7 ते 8 तास गाढ झोप घ्या. तुमच्या दैनंदिन दिनचर्येत किमान 30 ते 45 मिनिटे व्यायाम, योगासने किंवा चालणे समाविष्ट करा. आहारात हिरव्या पालेभाज्या, हंगामी फळे, काजू आणि संपूर्ण धान्यांना प्राधान्य द्या आणि जास्त तेलकट आणि मसालेदार अन्नापासून दूर रहा. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तुमचा रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि साखरेची पातळी वेळोवेळी तपासत राहा जेणेकरून कोणताही धोका वेळीच टाळता येईल.