पाकिस्तानच्या हवाई दलाने अफगाणिस्तानच्या कुनार, खोस्त आणि पक्तिका प्रांतांमध्ये प्राणघातक हल्ले केले, ज्यात किमान १३ जण ठार झाले. अफगाणिस्तानने म्हटले आहे की, पाकिस्तानी लष्करी विमानांनी रात्री त्यांच्या हवाई हद्दीचे उल्लंघन केले.

तालिबान सरकारने या हल्ल्यांवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली असून, हे अफगाणिस्तानच्या सार्वभौमत्वाचे उघड उल्लंघन असल्याचे म्हटले आहे. तथापि, या ताज्या हल्ल्याबाबत पाकिस्तानकडून तात्काळ कोणतेही अधिकृत निवेदन आले नाही.

अफगाणिस्तानमधील तालिबान सरकारचे प्रवक्ते, झबिहुल्ला मुजाहिद यांनी 'एक्स' (X) या सोशल मीडिया साइटवरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे, "हा एक गुन्हा आहे. काल रात्री, पाकिस्तानी लष्कराने पुन्हा एकदा अफगाण हवाई हद्दीचे उल्लंघन करून कुनार, खोस्त आणि पक्तिका प्रांतांमधील नागरिकांच्या घरांवर बॉम्बफेक केली. या हल्ल्यांमध्ये ११ मुले, एक महिला आणि एक वृद्ध व्यक्ती ठार झाले, तर महिला आणि मुलांसह १४ जण जखमी झाले. आम्ही या मानवतावादी गुन्ह्याचा आणि या आक्रमणाचा तीव्र निषेध करतो."

दोन्ही देशांमध्ये तणाव का आहे?
अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानमधील तणाव नवीन नाही, परंतु अलीकडेच या वादाचे रूपांतर एका हिंसक आणि तीव्र लष्करी संघर्षात झाले आहे. २०२१ मध्ये जेव्हा तालिबान अफगाणिस्तानात पुन्हा सत्तेवर आले, तेव्हा पाकिस्तानला संबंध सुधारण्याची आशा होती, परंतु परिस्थिती पूर्णपणे उलट झाली आहे. दोन्ही देशांमधील या गंभीर तणावाची आणि अलीकडील लष्करी संघर्षाची चार मुख्य कारणे आहे.

टीटीपी किंवा "पाकिस्तानी तालिबान"चा मुद्दा: अलिकडच्या काळात पाकिस्तानात दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. या हल्ल्यांमागे तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) आहे. पाकिस्तानचा दावा आहे की टीटीपीचे लढवय्ये अफगाणिस्तानातील सुरक्षित आश्रयस्थानांमध्ये राहत आहेत आणि त्यांना अफगाण तालिबानकडून चिथावणी दिली जात आहे. अफगाण तालिबान हे आरोप फेटाळून लावतो आणि याला पाकिस्तानची अंतर्गत बाब म्हणतो.

ड्युरँड रेषेवरील ऐतिहासिक वाद: दोन्ही देशांमधील सीमेला "ड्युरँड रेषा" म्हटले जाते, जी १८९३ मध्ये ब्रिटिश काळात आखण्यात आली होती. कोणतेही अफगाण सरकार या सीमेला अधिकृतपणे मान्यता देत नाही. ही रेषा पश्तून समुदायाला दोन भागांमध्ये विभागते (अर्धा भाग पाकिस्तानात आणि अर्धा अफगाणिस्तानात). जेव्हा पाकिस्तान या सीमेवर कुंपण उभारण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा दोन्ही देशांच्या सैन्यांमध्ये संघर्ष होतो.

अलीकडील लष्करी संघर्ष: तणाव आता केवळ शाब्दिक चकमकींपुरता मर्यादित राहिलेला नाही; त्याचे रूपांतर उघड युद्धात झाले आहे. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानातील टीटीपीच्या संशयित लपण्याच्या ठिकाणांना लक्ष्य करून जोरदार हवाई हल्ले केले आहेत. प्रत्युत्तरादाखल, अफगाण तालिबान सैन्याने अनेक पाकिस्तानी सीमा चौक्यांवर हल्ले केले आहेत. अफगाणिस्तानने पाकिस्तानात ड्रोन हल्ले केल्याचा दावाही केला आहे.

ALSO READ: एलॉन मस्क यांचा भारताला इशारा: दिल्लीचा जन्मदर फिनलंडपेक्षाही कमी, हा मानवी संस्कृतीसाठी सर्वात मोठा धोका