मधुमेह प्रतिबंध: बदलती जीवनशैली आणि खाण्याच्या सवयींमुळे आज देशात मधुमेहाच्या रुग्णांची संख्या वाढत आहे. मधुमेह ही एक अशी समस्या आहे जी सुरुवातीच्या दिवसात समजत नाही परंतु जर ती नियंत्रित केली नाही तर हळूहळू शरीराच्या अनेक भागांना नुकसान होऊ लागते. अनेक वेळा मधुमेहामुळे मृत्यूही होतो.

जेवणाकडे विशेष लक्ष द्या

मधुमेही रुग्णांनी आपल्या खाण्याच्या सवयींची विशेष काळजी घ्यावी. अतिरिक्त साखर, रिफाइंड पिठापासून बनवलेले पदार्थ, कोल्ड्रिंक्स, फास्ट फूड आणि प्रक्रिया केलेले अन्न यामुळे रक्तातील साखर झपाट्याने वाढू शकते. मधुमेहाच्या रूग्णांनी प्रक्रिया केलेले अन्न जास्त प्रमाणात खाऊ नये, तर हिरव्या भाज्या, कडधान्ये, ओट्स इ.

दररोज शारीरिक क्रियाकलाप करा

नियमित व्यायामामुळे शरीरात इन्सुलिनचा चांगला वापर होण्यास मदत होते. डॉक्टरांच्या मते, दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे, योगा करणे किंवा हलका व्यायाम करणे फायदेशीर ठरू शकते. सतत जास्त वेळ बसल्याने वजन वाढते आणि साखर नियंत्रणावरही परिणाम होतो.

वेळोवेळी आवश्यक चाचण्या करा

लक्षणे नसल्यास अनेक लोक चाचणी करणे आवश्यक मानत नाहीत, परंतु या निष्काळजीपणामुळे भविष्यात समस्या वाढू शकतात. नियमित रक्तातील साखरेची चाचणी आणि HbA1c चाचणी या आजाराची खरी स्थिती स्पष्ट करते आणि उपचारांना योग्य दिशा देण्यास मदत करते.

औषधांमध्ये निष्काळजीपणा करू नका

मधुमेहावरील औषधे आणि इन्सुलिन तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितल्यानुसार नियमितपणे घेतल्यावरच प्रभावी ठरतात. शुगर लेव्हल नॉर्मल दिसल्यावर स्वतः औषध थांबवणे किंवा डोस बदलणे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. यामुळे हृदय, मूत्रपिंड आणि डोळ्यांशी संबंधित गुंतागुंत होण्याचा धोका वाढू शकतो.

तणाव आणि झोपेची काळजी घ्या

मानसिक ताण आणि पुरेशी झोप न मिळाल्याने रक्तातील साखरेवरही परिणाम होतो. रोज 7 ते 8 तासांची चांगली झोप आणि योग, ध्यान किंवा दीर्घ श्वासोच्छ्वास यांसारख्या क्रियांचा ताण कमी करण्यासाठी फायदेशीर ठरते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.