मजबूत मागणी, उत्पादन क्षमतेचा विस्तार (Capacity Expansion) आणि कंपन्यांची उत्कृष्ट तिमाही कामगिरी या त्रिसूत्रीच्या जोरावर हे मेटल शेअर्स सध्या शेअर बाजारात गुंतवणूकदारांचे मुख्य आकर्षण ठरले आहेत. वाढत्या औद्योगिक गरजांमुळे मेटल क्षेत्राची घोडदौड अशीच सुरू राहण्याचा अंदाज तज्ज्ञांनी व्यक्त केला असून, या तेजीचा फायदा घेण्यासाठी गुंतवणूकदारांनी हे शेअर्स आपल्या रडारवर ठेवले आहेत.
गेल्या वर्षभरात भारतीय शेअर बाजारात अनेक क्षेत्रांवर दबाव आला असताना, धातू आणि कमोडिटी क्षेत्राने गुंतवणूकदारांना चांगला परतावा दिला आहे. जागतिक बाजारात अॅल्युमिनियम आणि स्टीलसारख्या धातूंच्या वाढत्या किमती, पुरवठा साखळीतील आव्हाने, पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील मजबूत मागणी आणि कंपन्यांकडून अपेक्षेपेक्षा चांगली कमाई यामुळे धातूच्या साठ्याने नवीन उंची गाठली आहे.
गेल्या एका वर्षात निफ्टी मेटल इंडेक्सने सुमारे 37.28% परतावा दिला आहे, तर निफ्टी मिडकॅप 150 आणि निफ्टी स्मॉलकॅप 250 ची कामगिरी खूपच कमकुवत होती. या रॅलीमध्ये, नॅशनल ॲल्युमिनियम कंपनी लिमिटेड, हिंदुस्तान कॉपर लिमिटेड, वेदांता लिमिटेड, हिंडाल्को इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि वेलस्पन कॉर्प लिमिटेड यासारखे समभाग गुंतवणूकदारांची पहिली पसंती म्हणून उदयास आले आहेत.
ॲल्युमिनियम आणि स्टीलच्या किंमतींनी मोठा आधार दिला आहे.
जागतिक बाजारात ॲल्युमिनियमच्या किंमती जवळपास4वर्षांच्या उच्चांकाच्या जवळ पोहोचल्या आहेत. प्रदूषण कमी करण्यासाठी चीनकडून उत्पादन आणि क्षमता नियंत्रण योजनांवर मर्यादा घालण्याच्या शक्यतेमुळे किंमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भारतीय धातू कंपन्यांना मोठा फायदा होत आहे.
नाल्कोचा शेअर्स एका वर्षात 98 टक्क्यांनी वाढला
देशातील सर्वात मोठी एकात्मिक बॉक्साइट आणि ॲल्युमिना उत्पादक कंपनी नाल्कोच्या शेअर्सने गेल्या वर्षभरात आपल्या भागधारकांना जवळपास 98 टक्के परतावा दिला आहे. सुमारे 98 टक्के रॅली असूनही, स्टॉक 11.9x PE वर व्यापार करत आहे, जो उद्योगाच्या सरासरीपेक्षा कमी आहे.
विक्रमी उत्पादन
FY26 मध्ये, कंपनीने आपल्या उत्पादन क्षमतेचा अधिक चांगला वापर केला. बॉक्साइटचे उत्पादन 7.26 एमटीपीए वरून 7.7 एमटीपीए पर्यंत वाढले. ॲल्युमिना हायड्रेटचे उत्पादन 2.1 एमटीपीए वरून 2.3 एमटीपीए पर्यंत वाढले.
विस्तारावर लक्ष केंद्रित करा
कंपनी पोट्टांगी बॉक्साइट खाणी विकसित करत आहे, जिथे सुमारे 111 दशलक्ष टन बॉक्साइटचा साठा आहे. या व्यतिरिक्त, 5 व्या स्ट्रीम ॲल्युमिना रिफायनरी प्रकल्पावर काम सुरू आहे, ज्यामुळे ॲल्युमिना क्षमता 1 एमटीपीएने वाढेल.
मजबूत आर्थिक कामगिरी
कंपनीचा महसूल FY26 मधील 16,788 कोटी रुपयांवरून YoY आधारावर 6.29% वाढून 17,843 कोटी रुपये झाला. त्याच वेळी, नफा 10 टक्क्यांनी वाढून 5,268 कोटी रुपयांवरून 5,797 कोटी रुपये झाला आहे.
हिंदुस्थान कॉपर लि.
हिंदुस्तान कॉपर लिमिटेडच्या शेअरने गेल्या वर्षभरात भागधारकांना सुमारे 96 टक्के परतावा दिला आहे. तांबे धातूचे सर्व खाण पट्टे असलेली ही देशातील एकमेव कंपनी आहे.
उत्पादन वाढले
कॉपर मेटल इन कॉन्सन्ट्रेट (MIC) उत्पादन FY26 मध्ये 9% वाढून 27,421 टन झाले. तांबे आणि उत्पादन देखील 6% वाढून 3.67 एमटीपीए झाले.
मोठ्या विस्तार योजना
2030 पर्यंत कंपनी आपली तांबे आणि खाण क्षमता 12.2 एमटीपीए पर्यंत वाढवण्याच्या योजनेवर काम करत आहे. यासाठी भारत आणि चिलीमध्ये अनेक ग्रीनफिल्ड प्रकल्प सुरू आहेत.
उत्पन्नात मोठी वाढ
FY26 मध्ये कंपनीचा महसूल 2,071 कोटी रुपयांवरून 3,078 कोटी रुपयांपर्यंत वाढला, जो YOY आधारावर 48.6 टक्के ची नेत्रदीपक वाढ आहे. त्याच वेळी, नफा 96.4 टक्के वाढून 469 कोटी रुपयांवरून 921 कोटी रुपयांवर गेला आहे.
मूल्यमापन
स्टॉक 49.8x PE वर व्यापार करत आहे. तथापि, पीईजी गुणोत्तर उद्योगापेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे स्टॉक खूप स्वस्त होत नाही.
वेदांता लि.
वेदांता लिमिटेडच्या शेअरने गेल्या एका वर्षात आपल्या गुंतवणूकदारांना सुमारे 86.8% परतावा दिला आहे. ही कंपनी देशातील सर्वात मोठी प्राथमिक ॲल्युमिनियम उत्पादक कंपनी आहे आणि झिंक मार्केटमध्येही तिचा मजबूत वाटा आहे.
विक्रमी उत्पादन
FY26 मध्ये, कंपनीने 2,456 KT ॲल्युमिनियमचे उत्पादन केले, जे आतापर्यंतचे सर्वोच्च स्तर आहे. जस्त उत्पादन देखील विक्रमी 1,114 केटी होते.
उत्पादन खर्च कमी झाला
कंपनीने ॲल्युमिनियम आणि झिंक या दोन्ही पदार्थांच्या उत्पादनाची किंमत 5 वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर आणली आहे, ज्यामुळे मार्जिन सुधारले आहे.
आर्थिक कामगिरी
कंपनीचा महसूल FY26 मधील 1,50,725 कोटी रुपयांवरून YOY आधारावर 15.5% वाढून 1,74,075 कोटी रुपये झाला आहे. त्याच वेळी, नफा 22.2% वाढून 20,535 कोटी रुपयांवरून 25,096 कोटी रुपये झाला आहे.
कंपनीचा मजबूत लाभांश
कंपनीचे लाभांश उत्पन्न 14% पेक्षा जास्त आहे, जे या क्षेत्रातील सर्वोच्च पातळीपैकी एक आहे.
मूल्यमापन
14x PE सह, स्टॉक उद्योग सरासरीपेक्षा स्वस्त मूल्यांकनावर व्यापार करीत आहे.
हिंडाल्को लि.
आदित्य बिर्ला समूहाच्या हिंडाल्कोच्या शेअर्सने गेल्या वर्षभरात आपल्या भागधारकांना सुमारे 59 टक्के परतावा दिला आहे.
डाउनस्ट्रीम व्यवसायात वाढ
आर्थिक वर्ष 26 मध्ये ॲल्युमिनियम डाउनस्ट्रीम उत्पादन 411 केटी वरून 458 केटी पर्यंत वाढले. आर्थिक वर्ष 30 पर्यंत कंपनी आपला ॲल्युमिनियम आणि तांब्याचा व्यवसाय अनेक पटींनी वाढवण्याची तयारी करीत आहे.
मोठ्या प्रकल्पांवर काम
आदित्य ॲल्युमिना रिफायनरी, ॲल्युमिनियम स्मेल्टर आणि कॉपर स्मेल्टर यासारखे अनेक मोठे प्रकल्प निर्माणाधिन आहेत, जे येत्या काही वर्षांत सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
आर्थिक कामगिरी
कंपनीचा महसूल FY26 मधील 2,38,496 कोटी रुपयांवरून YoY आधारावर 15% वाढून 2,74,944 कोटी रुपये झाला आहे. त्याच वेळी, नफा सुमारे 2.4% वाढून 16,002 कोटी रुपयांवरून 16,391 कोटी रुपये झाला आहे. तथापि, नोव्हेलिस ओस्वेगो प्लांटला लागलेल्या आगीमुळे आणि पुनर्प्राप्ती खर्चामुळे कंपनीच्या उत्पन्नावर दबाव आला.
मूल्यमापन
13.1x PE वर व्यापार करताना, स्टॉक उद्योगाच्या सरासरीपेक्षा स्वस्त दिसतो, परंतु PEG गुणोत्तर किंचित जास्त आहे.
वेलस्पन कॉर्प लिमिटेड
वेलस्पन कॉर्पच्या शेअर्सने गेल्या एका वर्षात आपल्या भागधारकांना सुमारे 55% प्रभावी परतावा दिला आहे.
मागणीत मजबुती
आर्थिक वर्ष 26 मध्ये स्टेनलेस स्टील बारच्या विक्रीत 44% वाढ झाली. डक्टाइल पाईप्स आणि लाइन पाईप्स व्यवसायातही चांगली वाढ झाली.
क्षमता विस्तार
कंपनीने आर्थिक वर्ष 26 मध्ये 2,532 कोटी रुपयांचा भांडवली खर्च केला, जो आर्थिक वर्ष 25 च्या तुलनेत लक्षणीय जास्त आहे. भारत आणि अमेरिकेतील नवीन विस्तार प्रकल्प आर्थिक वर्ष 27 मध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
आर्थिक कामगिरी
कंपनीचा महसूल YOY आधारावर 20% वाढून 13,978 कोटी रुपयांवरून 16,770 कोटी रुपयांवर पोहोचला. तथापि, आर्थिक वर्ष 26 मध्ये नफा 15% कमी होऊन 1,613 कोटी रुपयांवर पोहोचला. FY25 मध्ये तो 1,908 कोटी रुपये होता.
मूल्यमापन
22.9x PE वर व्यापार करताना, स्टॉक उद्योग सरासरीच्या जवळ आहे, परंतु PEG गुणोत्तराच्या आधारे तुलनेने आकर्षक मानला जाऊ शकतो.
(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
