बँक लॉकर नियम: दागिने चोरीला जाऊ नयेत म्हणून भारतातील बहुतेक लोक आपले दागिने बँक लॉकरमध्ये ठेवतात. तुम्ही जेव्हाही लॉकरमध्ये दागिने ठेवायला जाल तेव्हा तुम्हाला लॉकरशी संबंधित काही नियमांची माहिती घ्यावी, अन्यथा तुम्ही अडचणीत येऊ शकता. चला तर मग जाणून घेऊया बँक लॉकरशी संबंधित काही महत्त्वाचे नियम…

बँक लॉकरमध्ये सोने ठेवण्यासाठी काही मर्यादा आहे का?

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने बँक लॉकरमध्ये सोने किंवा इतर मौल्यवान वस्तू ठेवण्यासाठी कोणतीही कमाल मर्यादा निश्चित केलेली नाही. ग्राहक त्यांच्या लॉकरच्या आकारमानानुसार आणि क्षमतेनुसार त्यांना हवे तितके सोने ठेवू शकतात. लॉकरमध्ये काय ठेवले आहे आणि त्याचे प्रमाण जाणून घेण्याचा अधिकारही बँकेला नाही.

त्यामुळे बँक लॉकर हा खाजगी आणि सुरक्षित पर्याय मानला जातो. ग्राहक त्यांचे दागिने, कागदपत्रे, चांदी आणि इतर मौल्यवान वस्तू लॉकरमध्ये कोणत्याही मर्यादेशिवाय ठेवू शकतात.

लॉकर खरेदी करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?

बँक लॉकर सुरक्षित मानले जात असले तरी, लॉकरमध्ये ठेवलेली सर्व सामग्री पूर्णपणे विमा उतरलेली आहे असे बरेच लोक गृहीत धरतात. खरं तर बँक फक्त लॉकरची सुविधा देते. बँकेकडे लॉकरमध्ये ठेवलेल्या वस्तूंची माहिती नसते, म्हणून ती त्यांच्या मूल्याचा विमा घेत नाही.

त्यामुळे, जर तुमच्याकडे मोठ्या प्रमाणात सोने किंवा महागडे दागिने असतील तर, फक्त बँक लॉकरवर अवलंबून न राहता वेगळा विमा काढणे योग्य ठरेल.

नुकसान झाल्यास बँकेची किती जबाबदारी आहे?

आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, बँकेच्या निष्काळजीपणामुळे, चोरी, दरोडा, आग किंवा बँक कर्मचाऱ्यांची फसवणूक यामुळे लॉकरमधील सामग्रीचे नुकसान झाल्यास, बँकेचे दायित्व मर्यादित आहे.

साधारणपणे बँक लॉकरच्या वार्षिक भाड्याच्या १०० पट नुकसान भरपाई देण्यास जबाबदार असते. उदाहरणार्थ, लॉकरचे वार्षिक भाडे 3,000 रुपये असल्यास, तुम्हाला जास्तीत जास्त 3 लाख रुपये मिळू शकतात. लॉकरमध्ये ठेवलेल्या दागिन्यांची किंमत यापेक्षा जास्त असल्यास, संपूर्ण नुकसान ग्राहकाला स्वतःला सहन करावे लागू शकते.

मला स्वतंत्र सोन्याचा विमा घ्यावा का?

ज्या लोकांकडे मोठ्या प्रमाणात सोने किंवा महागडे दागिने आहेत त्यांनी स्वतंत्र विमा काढलाच पाहिजे, असे आर्थिक तज्ज्ञांचे मत आहे. यामुळे कोणतीही अनपेक्षित घटना घडल्यास आर्थिक नुकसान टाळता येते.

विमा पॉलिसी घेताना, त्यातील अटी, कव्हरेज आणि दावा प्रक्रिया काळजीपूर्वक समजून घेणे आवश्यक आहे.

घरी सोने ठेवण्याचे नियम काय सांगतात? (बँक लॉकर नियम)

अनेक वेळा बँक लॉकरमध्ये आणि घरात सोने ठेवण्याच्या नियमांबाबत लोक गोंधळात पडतात. आयकर विभागाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, विवाहित महिलेकडे 500 ग्रॅम, अविवाहित महिलेकडे 250 ग्रॅम आणि पुरुषाकडे 100 ग्रॅमपर्यंत सोने असल्यास, सहसा कोणतीही चौकशी केली जात नाही.