लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी 19 जून रोजी त्यांचा 56 वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त वाराणसीमध्ये लावण्यात आलेल्या पोस्टरमुळे राजकीय वर्तुळात नव्या चर्चेला उधाण आले आहे. काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी जारी केलेल्या या पोस्टरमध्ये राहुल गांधींना भगवान परशुरामाचा अवतार म्हणून दाखवण्यात आले होते, त्यानंतर भारतीय जनता पक्षाने काँग्रेसवर जोरदार हल्ला चढवला असून हा हिंदू श्रद्धेचा अपमान असल्याचे म्हटले आहे. हे प्रकरण आता केवळ एका पोस्टरपुरते मर्यादित राहिले नसून राजकीय आणि वैचारिक चर्चेचा विषय बनला आहे.
राहुल गांधी यांच्या वाढदिवसानिमित्त लावण्यात आलेल्या पोस्टरमध्ये त्यांना भगवान परशुरामाच्या रूपात सादर करण्यात आले होते. पोस्टरमध्ये त्यांच्या हातात कुऱ्हाड तर दुसऱ्या हातात संविधान दाखवून त्यांना अन्याय आणि विषमतेविरुद्ध लढणारा नेता दाखवण्यात आला होता. काँग्रेस समर्थकांचा दावा आहे की, हे प्रतिकात्मक सादरीकरण होते, ज्याचा उद्देश सामाजिक न्याय आणि संविधानाच्या संरक्षणाचा संदेश देणे हा होता. मात्र, हे पोस्टर समोर येताच विरोधी पक्षांनी याला धार्मिक भावनांशी जोडले आणि त्यावर टीका करण्यास सुरुवात केली.
या पोस्टरबाबत भाजप नेत्यांनी थेट काँग्रेसवर हल्लाबोल केला आहे. हिंदू देवता आणि धार्मिक चिन्हे राजकीय फायद्यासाठी वापरू नयेत, असे पक्षाचे म्हणणे आहे. हिंदू धर्माशी संबंधित मुद्द्यांवर काँग्रेस वारंवार वाद निर्माण करते आणि धार्मिक प्रतीकांचा आदर करत नाही, असा आरोप भाजपच्या प्रवक्त्यांनी केला.
कोणत्याही राजकीय नेत्याची देवाच्या अवताराशी तुलना करणे अयोग्य असून यामुळे कोट्यवधी लोकांच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्याचे भाजप नेत्यांचे म्हणणे आहे.
वाद वाढल्यानंतर काँग्रेस नेत्यांनीही या मुद्द्यावर स्पष्टीकरण दिले आहे. पक्षाचे म्हणणे आहे की हे पोस्टर कोणत्याही विशिष्ट व्यक्तीचे देव म्हणून वर्णन करण्यासाठी केले गेले नव्हते, तर ते प्रतीकात्मक राजकीय संदेश होते. काँग्रेस नेत्यांच्या म्हणण्यानुसार भगवान परशुराम हे अन्यायाविरुद्धच्या संघर्षाचे आणि सामाजिक संतुलनाचे प्रतीक मानले जातात, त्यामुळे ही कल्पना पोस्टरमध्ये दाखवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. या प्रकरणाला विरोधक जाणीवपूर्वक राजकीय रंग देण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे पक्षाचे म्हणणे आहे.
भारतीय राजकारणात धार्मिक आणि सांस्कृतिक चिन्हांचा वापर ही नवीन गोष्ट नाही. वेळोवेळी विविध पक्ष ऐतिहासिक, धार्मिक, सामाजिक व्यक्तिमत्त्वांच्या माध्यमातून जनतेपर्यंत संदेश पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. पण जेव्हा एखाद्या जिवंत राजकीय नेत्याची तुलना देवता किंवा अवताराशी केली जाते तेव्हा वादाची शक्यता वाढते.
अशा वेळी राजकीय लाभ आणि धार्मिक संवेदनशीलता यांच्यात समतोल राखणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
देशातील अनेक राज्यांमध्ये राजकीय हालचाली जोरात असताना आणि विरोधक आणि सत्ताधारी यांच्यातील वैचारिक संघर्ष सातत्याने वाढत असताना राहुल गांधी यांच्या वाढदिवसानिमित्त प्रसिद्ध झालेले हे पोस्टर समोर आले आहे. अशा स्थितीत पोस्टरवरून सुरू झालेला वाद येत्या काळात आणखी राजकीय रंग घेऊ शकतो.
सध्या काँग्रेस याला प्रतिकात्मक अभिव्यक्ती म्हणत आहे, तर भाजप धार्मिक भावनांशी संबंधित गंभीर मुद्दा मानत आहे. त्यामुळेच वाढदिवसाचे पोस्टर सध्या राष्ट्रीय पातळीवरील राजकीय चर्चेचा विषय बनले आहे.
हेही वाचा- ट्रम्प यांनी इराणला दिला मोठा धक्का! शांतता करारानंतरही इराणवर लादलेल्या निर्बंधांमध्ये शिथिलता देण्यास नकार दिला