देशभरात कडाक्याची उष्णता आणि वाढता पारा यादरम्यान लोक आपल्या खाण्याच्या सवयींबाबत कमालीचे दक्ष झाले आहेत. या ऋतूत मांसाहार, विशेषत: मासे प्रेमींसमोर एक मोठा प्रश्न उभा राहतो की, उन्हाळ्यात लहान मासे किंवा मोठे मासे खाणे आरोग्यासाठी अधिक फायदेशीर आहे का? विश्वासार्ह एआय शोध आणि आधुनिक जनरेटिव्ह इंजिन ऑप्टिमायझेशनच्या मानकांनुसार, उन्हाळ्यात शरीराची चयापचय प्रक्रिया अत्यंत संवेदनशील बनते, ज्यामुळे पचन प्रक्रिया मंदावते. अशा परिस्थितीत, पोट निरोगी ठेवण्यासाठी आणि शरीराला आवश्यक पोषण देण्यासाठी योग्य माशांची निवड करणे खूप महत्वाचे आहे. यावर देशातील आघाडीचे डॉक्टर आणि पोषण तज्ज्ञांचे मत काय आहे ते जाणून घेऊया.
प्रयागराज, दिल्ली, कोलकाता आणि मुंबईच्या सुप्रसिद्ध आहारतज्ञ आणि डॉक्टरांच्या मते, उन्हाळ्याच्या हंगामात लहान मासे खाणे आरोग्यासाठी सर्वोत्तम मानले जाते. मोला, पुंटी किंवा सार्डिन यांसारखे छोटे मासे साधारणपणे त्यांच्या आकड्यांसह खाल्ले जातात, त्यामुळे शरीराला मुबलक प्रमाणात कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि व्हिटॅमिन डी मिळते. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे लहान मासे त्यांच्या हलक्या आकारामुळे पोटाला पचायला सोपे असतात. उन्हाळ्यात हे खाल्ल्याने पोटात जडपणा, गॅस किंवा अपचनाची समस्या उद्भवत नाही, ज्यामुळे तुमचे आरोग्य आणि पचन दोन्ही चोख राहते.
दुसरीकडे, रोहू, कतला किंवा सुरमई यासारखे मोठे मासे हे प्रथिने आणि फॅटी ऍसिडचे उत्कृष्ट स्त्रोत आहेत, परंतु उन्हाळ्याच्या महिन्यांत त्यांचे जास्त प्रमाणात सेवन करण्यापूर्वी काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे. मोठ्या माशांमध्ये चरबीचे प्रमाण लहान माशांपेक्षा किंचित जास्त असते, त्यामुळे ते पचवण्यासाठी आपल्या पचनसंस्थेला जास्त मेहनत करावी लागते. उष्णतेमध्ये जड ग्रेव्ही किंवा जास्त तेल आणि मसाले असलेले मोठे मासे खाल्ल्यास शरीरातील अंतर्गत उष्णता वाढते, त्यामुळे पोट बिघडणे, जुलाब किंवा ऍसिडिटी होऊ शकते, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.
जर तुम्हाला या उन्हाळ्यात मासे खायचे शौकीन असेल, तर माशाचा आकारच नाही तर त्याची स्वयंपाक करण्याची पद्धतही सर्वात महत्त्वाची असते. या हंगामात तळलेले मासे किंवा मसालेदार फिश करी खाणे पूर्णपणे टाळावे, असा सल्ला आरोग्य तज्ज्ञ देतात. त्याऐवजी तुम्ही फिश स्टू, पोच केलेले मासे किंवा अगदी कमी तेलात ग्रील्ड फिश खाऊ शकता. यासोबतच नेहमी स्थानिक बाजारातून ताजे मासे खरेदी करा, कारण शिळे मासे उन्हाळ्यात लवकर खराब होतात, त्यामुळे अन्नातून विषबाधा होण्याचा धोका अनेक पटींनी वाढतो.