हिंदू धर्मात निर्जला एकादशीला अत्यंत शुभ आणि फलदायी व्रत मानले जाते. हे व्रत ज्येष्ठ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथीला पाळले जाते आणि भगवान विष्णूला समर्पित केले जाते. सर्व एकादशींपैकी ही सर्वात कठीण मानली जाते, कारण या दिवशी भक्त अन्न आणि पाण्याचा त्याग करून भगवान श्री हरीची पूजा करतात.
धार्मिक श्रद्धेनुसार निर्जला एकादशी नीट पाळल्यास वर्षभरातील सर्व एकादशींइतकेच पुण्य प्राप्त होते. या विशेष व्रताशी संबंधित काही प्रसिद्ध पौराणिक कथा आणि त्याचे महत्त्व जाणून घेऊया.
आणखी एका पौराणिक कथेनुसार, सृष्टीच्या सुरुवातीच्या काळात देवर्षि नारद नेहमी भगवान विष्णूच्या भक्तीत तल्लीन होते. त्याच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन ब्रह्मदेवाने त्याला वरदान मागायला सांगितले. तेव्हा नारदजींनी इच्छा व्यक्त केली की, त्यांना असे साधन सांगितले पाहिजे की ज्याद्वारे ते भगवान विष्णूच्या चरणी सर्वोच्च स्थान प्राप्त करू शकतील.
भगवान ब्रह्मदेवाने त्यांना भगवान विष्णूच्या आवडत्या निर्जला एकादशीचे व्रत करण्याचा सल्ला दिला. नारदजींनी हे व्रत पूर्ण समर्पणाने आणि भक्तिभावाने पाळले. त्यांच्या कठोर तपश्चर्येने आणि अखंड भक्तीने प्रसन्न होऊन भगवान विष्णू प्रकट झाले आणि त्यांच्या निःस्वार्थ भक्तीने त्यांना आशीर्वाद दिला. या कथेद्वारे निर्जला व्रताचा महिमा आणि भगवान विष्णूचा आशीर्वाद प्राप्त झाल्याचा संदेश मिळतो, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.
