जेव्हाही आपण नवीन किंवा जुनी कार घेण्यासाठी जातो तेव्हा आपले पहिले प्राधान्य असते की कारमध्ये किती एअरबॅग्ज दिल्या आहेत. जितक्या जास्त एअरबॅग असतील तितका प्रवास सुरक्षित असेल असे आम्ही गृहीत धरतो. पण सुरक्षेसाठी असलेली ही एअरबॅग कधी कधी अपघात न होता तुमचा जीवही घेऊ शकते याची तुम्ही कल्पना करू शकता का? नुकतेच मुंबईजवळील मीरा रोड परिसरातून अशीच एक हृदयद्रावक आणि धक्कादायक घटना समोर आली आहे. येथे आपल्याच पार्क केलेल्या कारमधील एअरबॅग अचानक फुटल्याने मोहित सोनी या २५ वर्षीय तरुणाचा मृत्यू झाला. कार पूर्णपणे उभी होती आणि बाहेरून कोणतीही टक्कर झाली नाही, तरीही ती सुरक्षा प्रणाली कॉल बनली. या वेदनादायक अपघाताचे संपूर्ण सत्य आणि ते टाळण्याचे उपाय जाणून घेऊया.
पोलीस आणि प्रत्यक्षदर्शींकडून मिळालेल्या वृत्तानुसार, मोहित सोनी त्याच्या १५ वर्ष जुन्या होंडा कारमध्ये बसला होता. गाडी रस्त्याच्या कडेला शांतपणे उभी होती. तेवढ्यात अचानक कुठलाही इशारा किंवा सिग्नल न देता कारच्या स्टेअरिंगमध्ये बसवलेली एअरबॅग जोरात उघडली. एअरबॅगचे बाहेरचे प्लास्टिकचे आवरण इतक्या वेगाने आणि दाबाने बाहेर आले की ते थेट मोहितच्या मानेच्या उजव्या बाजूला आदळले. हा हल्ला इतका जोरदार होता की मोहितला गंभीर दुखापत झाली आणि जास्त रक्तस्त्राव झाल्याने त्याचा रुग्णालयात पोहोचण्यापूर्वीच मृत्यू झाला. पोलिसांनी केलेल्या प्राथमिक तपासात बाहेरून वाहनावर कोणत्याही प्रकारची टक्कर किंवा डेंट असल्याच्या खुणा आढळून आल्या नाहीत.
सामान्य नियमांनुसार, कारच्या एअरबॅग तेव्हाच सक्रिय होतात जेव्हा वाहनाचा वेग जास्त असतो आणि समोरून किंवा बाजूने जोरदार आघात होतो. परंतु जुन्या कार किंवा तांत्रिकदृष्ट्या तुटलेल्या सिस्टीममध्ये, अपघाताशिवाय देखील हे ट्रिगर केले जाऊ शकते:
शॉर्ट सर्किट आणि सेन्सर अपयश: 10 ते 15 वर्षे जुनी वाहने इलेक्ट्रिकल शॉर्ट सर्किटमुळे किंवा सेन्सर्स (क्रॅश सेन्सर्स) च्या वृद्धत्वामुळे अचानक चुकीचे सिग्नल पाठवतात.
गंज आणि आर्द्रतेचा धोका: पावसाचे किंवा पुराचे पाणी कधी कारमध्ये शिरले तर सीटखाली किंवा डॅशबोर्डवर बसवलेले सेन्सर गंजतात. हा गंज सिस्टीम पूर्णपणे खराब करतो, ज्यामुळे एअरबॅग्ज कोणत्याही परिणामाशिवाय तैनात होतात.
जर आपण तांत्रिकदृष्ट्या समजून घेतले तर एअरबॅग काही मिलिसेकंदात फुगवण्यासाठी तिच्या आत एक छोटा रासायनिक स्फोट होतो, ज्यामुळे नायट्रोजन वायू तयार होतो. हा स्फोट इतका शक्तिशाली आहे की त्याचा उघडण्याचा वेग ताशी 300 किलोमीटर इतका असू शकतो.
जर एखादी व्यक्ती गाडी चालवताना किंवा गाडीत बसताना स्टीयरिंग व्हीलच्या अगदी जवळ बसली असेल तर ही एअरबॅग त्याला वाचवण्याऐवजी गंभीर जखमी करू शकते. याशिवाय जुन्या वाहनांचे प्लास्टिकचे आवरण कालांतराने कडक आणि ठिसूळ बनते, जे फुटल्यानंतर धारदार शस्त्राच्या तुकड्यांप्रमाणे थेट मानवी शरीरावर हल्ला करते. मोहितच्या बाबतीतही तेच कडक प्लास्टिकचे आवरण घातक ठरले.
असे नको असलेले आणि भयंकर अपघात टाळण्यासाठी कार मालकांनी काही अत्यंत महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात. सर्वप्रथम, अधिकृत सेवा केंद्रावर वेळेवर तुमची कार तपासा. कार सुरू करताना डॅशबोर्डवर दृश्यमान 'एअरबॅग वॉर्निंग लाइट' पण लक्ष ठेवा. वाहन चालत असतानाही हा प्रकाश सतत चालू राहिल्यास, याचा अर्थ एअरबॅग प्रणालीमध्ये काही तांत्रिक बिघाड झाला आहे. त्याकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका आणि ताबडतोब मेकॅनिककडे घेऊन जा आणि संगणकाचे निदान करा.
जर तुमची कार 10 वर्षे किंवा त्याहून अधिक जुनी असेल, तर तिची संपूर्ण सुरक्षा यंत्रणा मान्यताप्राप्त डीलरशिप किंवा आरटीओ प्रमाणित केंद्राकडून तपासा कारण एअरबॅगमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रसायने आणि सेन्सरची मुदत निश्चित संपुष्टात येते. तसेच, कार चालवताना किंवा प्रवासी सीटवर बसताना, नेहमी स्टीयरिंग व्हील आणि डॅशबोर्डपासून कमीतकमी अंतरावर रहा. 10 इंच सुरक्षित अंतर तयारी करून बसा. यामुळे, जरी आपत्कालीन परिस्थितीत एअरबॅग तैनात केली गेली, तरी ती पूर्णपणे तैनात केल्यानंतर तुमच्या छातीला स्पर्श करेल, ज्यामुळे थेट इजा होण्याचा धोका कमी होईल. थोडीशी जागरूकता तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला सुरक्षित ठेवू शकते.
