केंद्र सरकारने 'आयुष्मान सारथी' नावाचा अधिकृत WhatsApp चॅटबॉट सादर केला आहे, ज्याचा उद्देश आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (PM-JAY) शी संबंधित सेवांमध्ये सहज प्रवेश प्रदान करणे आहे. या नवीन उपक्रमाद्वारे लाभार्थ्यांना सरकारी कार्यालये किंवा कॉल सेंटरवर अवलंबून राहण्याची गरज भासणार नाही; त्यांना आता 24 तास व्हॉट्सॲपच्या माध्यमातून सेवा मिळू शकते.
लाभार्थी PM-JAY अंतर्गत त्यांची पात्रता तपासू शकतात, नवीन आयुष्मान कार्डसाठी अर्ज करू शकतात, त्यांचे कार्ड डाउनलोड करू शकतात आणि आयुष्मान सारथीद्वारे eKYC प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात. याशिवाय, आधार लिंक करणे, कार्ड लॉक किंवा अनलॉक करणे, उपचार नोंदी पाहणे आणि वॉलेट शिल्लक तपासणे देखील शक्य होईल. ७० वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींसाठी 'आयुष्मान वय वंदना कार्ड'शी संबंधित सेवाही या प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध आहेत.
हा चॅटबॉट केवळ माहितीच देत नाही, तर लाभार्थी त्याचा वापर करून जवळपासच्या पॅनल हॉस्पिटलचा शोध घेऊ शकतात आणि तक्रारी नोंदवू शकतात. ते त्यांच्या तक्रारींच्या स्थितीचा मागोवा घेऊ शकतात किंवा आवश्यकतेनुसार त्या मागे घेऊ शकतात. याव्यतिरिक्त, प्लॅटफॉर्म कॉल-बॅक सुविधा आणि हॉस्पिटलमधून डिस्चार्ज झाल्यानंतर फीडबॅक देण्याचा पर्याय देखील देते.
आरोग्य मंत्रालयाच्या मते, आयुष्मान सारथी सुरक्षित API-आधारित प्रणालीवर कार्य करते आणि थेट PM-JAY प्लॅटफॉर्मशी जोडलेले आहे. यामुळे लाभार्थ्यांना रिअल-टाइम माहिती मिळते, सेवेचा वेग वाढतो आणि सरकारी कार्यालयांना भेट देण्याची गरज कमी होते. मंत्रालयाला विश्वास आहे की यामुळे तक्रार निवारण आणि सेवा देखरेख देखील सुधारेल.
आयुष्मान सारथी वापरणे अत्यंत सोपे आहे. लाभार्थी +91 72908 23838 वर “HI” पाठवून किंवा सरकारने जारी केलेला QR कोड स्कॅन करून चॅटबॉट सुरू करू शकतात. यानंतर, त्यांना सर्व उपलब्ध सेवांचे पर्याय थेट व्हॉट्सॲपवर मिळतील.
आयुष्मान भारत ही जगातील सर्वात मोठी सरकारी आरोग्य विमा योजना आहे, जी करोडो लोकांना कव्हर करते. WhatsApp सारख्या मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या प्लॅटफॉर्मवर सेवांची उपलब्धता लाभार्थ्यांसाठी योजना अधिक सोयीस्कर आणि जलद बनवेल. विशेषत: ग्रामीण भागातील लोकांना आणि डिजिटल सेवेचा कमी संपर्क असलेल्यांना या उपक्रमाचा थेट फायदा होईल.
