नवी दिल्ली: वाढत्या वयाबरोबर शरीरात अनेक बदल होऊ लागतात, ज्याचा परिणाम हळूहळू आरोग्यावर होतो. वयाच्या पन्नाशीनंतर हृदयविकार, मधुमेह, उच्च रक्तदाब, प्रोस्टेटशी संबंधित समस्या आणि कर्करोग यांसारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढतो. वेळोवेळी आवश्यक वैद्यकीय चाचण्या घेतल्या तर अनेक आजार त्यांच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत शोधता येतात आणि त्यांचे उपचारही सोपे होतात, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे.

1. रक्तदाब आणि हृदय तपासणी

उच्च रक्तदाब आणि हृदयविकाराचा धोका 50 वर्षांनंतर वेगाने वाढतो. त्यामुळे रक्तदाब, ईसीजी यासारख्या चाचण्या आणि आवश्यक असल्यास इकोकार्डियोग्राफी नियमितपणे करावी. कुटुंबात हृदयविकाराचा इतिहास असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने इतर चाचण्याही करता येतात.

2. रक्तातील साखर आणि HbA1c चाचणी

मधुमेह बहुतेक वेळा सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणत्याही स्पष्ट लक्षणांशिवाय वाढतो. त्यामुळे 50 वर्षांनंतर फास्टिंग ब्लड शुगर, पोस्ट-प्रँडियल शुगर आणि HbA1c चाचणी वेळोवेळी करून घेणे आवश्यक मानले जाते. यावरून रक्तातील साखरेची पातळी आणि गेल्या तीन महिन्यांची सरासरी स्थिती दिसून येते.

3. प्रोस्टेट चाचणी (PSA चाचणी)

वाढत्या वयानुसार पुरुषांमध्ये प्रोस्टेट ग्रंथीशी संबंधित समस्यांचा धोका वाढतो. वारंवार लघवी होणे, लघवी करण्यात अडचण येणे किंवा रात्री अनेकवेळा उठणे यासारखी लक्षणे दिसल्यास तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. विशेषज्ञ जोखीम आणि लक्षणांवर आधारित PSA (प्रोस्टेट स्पेसिफिक अँटीजेन) चाचणीची शिफारस करू शकतात.

4. लिपिड प्रोफाइल चाचणी

शरीरातील कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायग्लिसराइड्सचे प्रमाण वाढल्याने हृदयविकाराचा झटका आणि पक्षाघाताचा धोका वाढू शकतो. लिपिड प्रोफाइल चाचणी चांगल्या (HDL) आणि वाईट (LDL) कोलेस्ट्रॉलची पातळी दर्शवते. जर रिपोर्ट नॉर्मल नसेल तर आहार, व्यायाम आणि गरज पडल्यास औषधाने त्यावर नियंत्रण ठेवता येते.

5. कर्करोग स्क्रीनिंग

50 वर्षांच्या वयानंतर विशिष्ट प्रकारच्या कर्करोगाचा धोका वाढतो. डॉक्टर कोलोरेक्टल कर्करोग, फुफ्फुसाचा कर्करोग (धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये) किंवा व्यक्तीचे वय, कौटुंबिक इतिहास आणि जोखीम घटकांवर अवलंबून इतर आवश्यक तपासणी चाचण्या घेण्याची शिफारस करू शकतात. वेळेवर चाचणी केल्याने रोगाचा प्रारंभिक अवस्थेत शोध लागण्याची शक्यता वाढते.

निरोगी जीवनशैलीही तितकीच महत्त्वाची आहे

केवळ वैद्यकीय तपासणी पुरेसे नाही. समतोल आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप, धूम्रपान आणि मद्यपान टाळणे आणि तणाव कमी करण्याचा सल्लाही तज्ज्ञ देतात. या सवयी लावून घेतल्यास अनेक गंभीर आजारांचा धोका बऱ्याच प्रमाणात कमी करता येतो.