शतकानुशतके भारतीय पाककृतीमध्ये दही हा एक संपूर्ण आणि आवश्यक सुपरफूड मानला जातो. हे स्वादिष्ट असण्यासोबतच पोटाला हलके आणि सहज पचण्याजोगे आहे. त्याची लोकप्रियता विशेषतः उन्हाळ्यात आणि दमट हंगामात वाढते, कारण ते शरीराचे तापमान संतुलित करण्यास (थंड होण्यास) आणि अन्नाची चव वाढविण्यास मदत करते. दह्यामध्ये उच्च दर्जाची प्रथिने, कॅल्शियम, फॉस्फरस, व्हिटॅमिन बी12, रायबोफ्लेविन, पोटॅशियम आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे प्रोबायोटिक्स (आतड्यांसाठी फायदेशीर चांगले बॅक्टेरिया) मुबलक प्रमाणात आढळतात. याच्या संतुलित सेवनाने पचनक्रिया बळकट होण्यास, हाडे पोकळ होण्यापासून रोखण्यास, आतड्याचे आरोग्य चांगले राहण्यास आणि वजन नियंत्रित ठेवण्यास मदत होते. चला जाणून घेऊया दह्यापासून बनवलेल्या 5 झटपट रेसिपी आणि त्याचे उत्तम फायदे. दह्याने बनवा या 5 झटपट आणि चविष्ट रेसिपी 1. पोटाला आराम देणारा 'दही भात', दक्षिण भारतातील हे पारंपारिक अन्न पचनासाठी उत्तम मानले जाते. शिजवलेला भात चांगला थंड करून त्यात ताजे आणि घट्ट दही मिसळा. आता एका छोट्या कढईत मोहरी, कढीपत्ता, हिरवी मिरची आणि किसलेले आले घालून भाताबरोबर मिक्स करा. त्याचे पोषण आणखी वाढवण्यासाठी तुम्ही वर डाळिंबाचे दाणे किंवा किसलेले गाजर देखील घालू शकता. हे प्रोबायोटिक्स आणि कार्बोहायड्रेट्सचे एक अद्भुत संयोजन आहे. 2. वजन कमी करणारे स्पेशल 'कर्ड सँडविच': हा सकाळच्या नाश्त्यासाठी अतिशय पौष्टिक आणि कमी कॅलरीजचा नाश्ता आहे. ताजे दही सुती कपड्यात काही वेळ ठेवा आणि त्यातील जास्तीचे पाणी (हँग दही) काढून टाका. आता या घट्ट दह्यात बारीक चिरलेली काकडी, गाजर, सिमला मिरची, ठेचलेली काळी मिरी आणि चवीनुसार मीठ घाला. हे क्रीमी मिश्रण ब्राऊन किंवा मल्टीग्रेन ब्रेडच्या स्लाइसवर लावून सँडविच तयार करा. यामध्ये तुम्हाला प्रोटीन, कॅल्शियम आणि व्हेजिटेबल फायबर एकत्र मिळतात. 3. सदाहरित 'भाजी रायता' रायता हा दुपारचे जेवण संतुलित करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे. बारीक चिरलेली काकडी, टोमॅटो, गाजर, कांदा आणि पुदिन्याची पाने चांगलं फेटलेल्या दह्यात घाला. वरून भाजलेले जिरेपूड, काळे मीठ आणि हिरवी धणे भुरभुरून सर्व्ह करा. हा रायता तुमच्या शरीराला हायड्रेट ठेवण्यास मदत करतो आणि अन्नाचे दुप्पट जलद पचन करतो. 4. सुपर-फायबर 'दही ओट्स' जर तुम्हाला सकाळी जड आणि थकवणारा नाश्ता टाळायचा असेल तर ही रेसिपी तुमच्यासाठी योग्य आहे. ओट्स (जे) हलके उकळवा किंवा रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवा आणि थंड करा आणि नंतर त्यात ताजे दही घाला. वर बारीक चिरलेली सफरचंद, केळी, बेरी, नट (बदाम, अक्रोड) किंवा चिया बिया खा. हा फायबर आणि प्रथिनांनी युक्त असा नाश्ता आहे जो दुपारपर्यंत तुमचे पोट भरून ठेवेल आणि तुम्हाला अस्वास्थ्यकर लालसेपासून वाचवेल. 5. एनर्जी बूस्टर 'दही स्मूदी': व्यायामानंतर किंवा संध्याकाळी हलकी भूक लागण्यासाठी हे एक उत्तम आणि ताजेतवाने पेय आहे. केळी, आंबा, स्ट्रॉबेरी किंवा तुमच्या आवडीचे कोणतेही हंगामी फळ दह्यासोबत मिक्सरच्या भांड्यात घालून चांगले मिसळा. चव आणि आरोग्य वाढवण्यासाठी तुम्ही साखरेऐवजी थोडे मध आणि चिया बिया घालू शकता. या स्मूदीमुळे शरीराला झटपट ऊर्जा आणि जीवनसत्त्वे मिळतात. दही अधिक पौष्टिक कसे बनवायचे? सुपर सीड्सचा तडका: दही किंवा रायत्यामध्ये चिया बिया, फ्लेक्स बिया किंवा भाजलेले पांढरे तीळ घातल्याने शरीराला आवश्यक ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड आणि अतिरिक्त फायबर मिळते. स्प्राउट्ससह: स्प्राउट्समध्ये दही मिसळल्याने ते उच्च-प्रोटीन सॅलडमध्ये बदलते, जे स्नायूंच्या विकासासाठी खूप फायदेशीर आहे. नैसर्गिक औषधी वनस्पती: चव आणि पचन सुधारण्यासाठी, नेहमी दह्यात हिरवी पुदिन्याची पाने, धणे आणि भाजलेले जिरे घाला. महत्त्वाची सूचना: दह्यामध्ये शुद्ध पांढरी साखर घालणे टाळा. काही गोड खायचेच असेल तर गूळ पावडर, मध किंवा ताजी गोड फळे वापरा. दही सेवन करताना या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा. ताजेपणा महत्वाचे आहे: नेहमी ताजे आणि कमी आंबट दही वापरा. जर तुम्ही बाजारातून पॅकेज केलेले दही विकत घेत असाल तर त्याचे पॅकेजिंग आणि एक्सपायरी डेट नक्की पहा. वेळेची निवड : आयुर्वेदानुसार सकाळी किंवा दुपारी दह्याचे सेवन करणे सर्वात फायदेशीर आहे. रात्री दही खाल्ल्याने कफ किंवा श्लेष्माची समस्या वाढू शकते. दुग्धजन्य ऍलर्जी: जर तुम्हाला दूध किंवा दुग्धजन्य पदार्थांपासून कोणत्याही प्रकारची ऍलर्जी असेल किंवा तुम्ही लैक्टोज असहिष्णुतेचे बळी असाल, तर तुमच्या आहारात दही समाविष्ट करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा किंवा प्रमाणित आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.