Truecaller आणि TRAI 140 आणि 1600 पेक्षा जास्त टॅग का करत आहेत
Marathi July 11, 2026 02:25 AM

सारांश

ट्रायने स्पष्ट केले आहे की 140 आणि 1600 क्रमांकाची मालिका सत्यापित व्यावसायिक संप्रेषणांसाठी समर्पित आहे आणि तृतीय-पक्ष कॉलर आयडी ॲप्सद्वारे टॅग, ब्लॉक किंवा फिल्टर केली जाऊ नये.

Truecaller ने प्रस्तावाला विरोध केला आहे आणि असा युक्तिवाद केला आहे की या नंबरवर स्पॅम लेबले प्रतिबंधित केल्याने ग्राहक संरक्षण कमकुवत होते कारण नियुक्त केलेल्या मालिकेतील स्पॅम आणि स्कॅम कॉल्स वाढले आहेत.

जर MeitY ने कॉलर आयडी आणि कॉल मॅनेजमेंट ॲप्सचे व्यावसायिक संप्रेषण फ्रेमवर्क अंतर्गत नियमन करण्यासाठी ट्रायला अधिकृत केले तर हा वाद पुढील टप्प्यात जाऊ शकतो.

स्पॅम लेबलिंग आणि कॉलर आयडेंटिफिकेशनवर कॉलर आयडेंटिफिकेशन प्लॅटफॉर्म Truecaller सोबत सार्वजनिक मतभेदानंतर भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) ने 140 आणि 1600 क्रमांक मालिकेचा उद्देश स्पष्ट केला आहे.

हे स्पष्टीकरण Truecaller ने TRAI च्या टेलीकॉम कमर्शिअल कम्युनिकेशन्स कस्टमर प्रेफरन्स (तृतीय दुरुस्ती) विनियम, 2026 च्या मसुद्यावर टीका केल्यानंतर काही दिवसांनी असा युक्तिवाद करण्यात आला आहे की ते कॉलर आयडी ॲप्सना या नंबर सीरीजमधून उद्भवणारे स्पॅम कॉल फ्लॅग करण्यापासून प्रतिबंधित करतील.

यापूर्वी, मीडिया रिपोर्ट्समध्ये असे म्हटले आहे की ट्रायने Truecaller सारख्या कॉल व्यवस्थापन ॲप्सचे नियमन करण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाकडून (MeitY) अधिकृतता मागितली होती.

टेलिकॉम रेग्युलेटरने आज एका निवेदनात म्हटले आहे की, अलीकडील मीडिया रिपोर्ट्स समर्पित क्रमांक मालिकेच्या उद्देशाबद्दल संभ्रम निर्माण करू शकतात. 1600 मालिका केवळ बँका, वित्तीय संस्था, सरकारी विभाग आणि इतर नियमन केलेल्या संस्थांकडून त्यांच्या विद्यमान ग्राहकांना किंवा नागरिकांना सेवा आणि व्यवहार-संबंधित कॉलसाठी राखीव आहे.

मसुद्याच्या नियमांनुसार, कॉल मॅनेजमेंट ॲप्सना स्वतंत्रपणे असे कॉल टॅग, ब्लॉक किंवा फिल्टर करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. जे ग्राहक हे कॉल्स घेऊ इच्छित नाहीत ते डू नॉट डिस्टर्ब (DND) सेवेद्वारे त्यांना ब्लॉक करू शकतात.

वाद काय आहे?

मार्चमध्ये सार्वजनिक सल्लामसलत करण्यासाठी जारी केलेल्या मसुद्याच्या नियमांमुळे हा वाद उद्भवला आहे. मसुदा प्रस्तावित करतो की कॉल मॅनेजमेंट ॲप्लिकेशन्सने 140 आणि 1600 सह नियुक्त व्यावसायिक कम्युनिकेशन नंबर सीरीजमधून उद्भवणारे कॉल टॅग, ब्लॉक, फिल्टर किंवा अन्यथा बदलू नयेत.

Truecaller ने या प्रस्तावाला विरोध केला आहे, असा युक्तिवाद करून की या नंबर सीरीज स्पॅम आणि स्कॅम कॉलचे स्त्रोत बनल्या आहेत आणि कॉलर आयडी ॲप्सवर प्रतिबंध केल्याने ग्राहकांना संशयास्पद कॉल ओळखण्यास प्रतिबंध होतो.

1600 संख्या काय आहेत?

ट्रायच्या म्हणण्यानुसार, 1600 मालिका महत्त्वपूर्ण सेवा आणि व्यवहार-संबंधित संप्रेषणांसाठी एक सत्यापित चॅनेल म्हणून तयार केली गेली आहे.

हे नंबर फक्त यासाठी वापरले जाऊ शकतात:

  • RBI द्वारे नियमन केलेल्या बँका आणि वित्तीय संस्था
  • SEBI, IRDAI आणि PFRDA द्वारे नियमन केलेल्या संस्था
  • नागरिक सेवांसाठी सरकारी विभाग

ओटीपी, बँकिंग अलर्ट, खाते अद्यतने आणि सरकारी सूचना यासारख्या संप्रेषणांचे विश्वसनीय वितरण सुनिश्चित करणे हा उद्देश आहे. ट्रायने म्हटले आहे की, थर्ड पार्टी ॲप्सना या कॉल्सला लेबल किंवा ब्लॉक करण्याची परवानगी दिल्याने व्हेरिफाईड कम्युनिकेशन चॅनेलवरील ग्राहकांचा विश्वास कमी होऊ शकतो.

140 संख्या काय आहेत?

140 मालिका TRAI च्या व्यावसायिक कम्युनिकेशन फ्रेमवर्क अंतर्गत नोंदणीकृत संस्थांकडून प्रमोशनल किंवा टेलीमार्केटिंग कॉल्ससाठी राखीव आहे.

ग्राहक हे निवडू शकतात:

  • सर्व क्षेत्रांमधून प्रचारात्मक कॉल प्राप्त करा
  • केवळ निवडक क्षेत्रांमधून कॉलला अनुमती द्या
  • डीएनडी रेजिस्ट्रीद्वारे प्रचारात्मक कॉल पूर्णपणे ब्लॉक करा

TRAI ने म्हटले आहे की दूरसंचार ऑपरेटर आधीच या प्राधान्यांची अंमलबजावणी करतात. म्हणून, कॉल मॅनेजमेंट ॲप्सनी 140-सीरीज कॉल्स स्वतंत्रपणे टॅग किंवा फिल्टर करू नयेत, कारण ते वापरकर्त्याच्या निवडलेल्या DND सेटिंग्जशी विरोध करू शकतात.

ट्रूकॉलरचा विरोध का आहे?

Truecaller चे CEO ऋषित झुनझुनवाला म्हणाले की, निर्बंध ग्राउंड रिॲलिटी प्रतिबिंबित करत नाहीत, असा दावा करत आहे की 140 आणि 1600 मालिकेतील स्पॅम कॉल्स कंपनीला या नंबरसाठी समुदाय-रिपोर्टेड स्पॅम माहिती प्रदर्शित करण्यास प्रतिबंधित केल्यानंतर वाढले आहेत.

X वरील एका दीर्घ पोस्टमध्ये, त्यांनी सांगितले की दोन नंबरच्या मालिकेतील 51 दशलक्षाहून अधिक कॉल्स दररोज अनुत्तरित होतात. त्यांच्या मते, वापरकर्त्यांनी गेल्या आठ महिन्यांत 140-सीरीज कॉलपैकी 81% आणि 1600-सिरीज कॉलपैकी 79% दुर्लक्ष केले.

कॉलर आयडी ॲप्सचे नियमन करण्याच्या अहवालाच्या हालचालीला “अस्वीकार्य” असे संबोधून झुनझुनवाला म्हणाले, “वाईट कलाकारांना दंड करा, Truecaller सारख्यांना नाही जे महत्त्वपूर्ण सकारात्मक प्रभाव पाडतात.” डेटा-चालित निर्णयाचे समर्थन करण्यासाठी कंपनी आपला डेटा MeitY सह सामायिक करेल असे त्यांनी जोडले.

TRAI ने कायम ठेवले आहे की समर्पित क्रमांकन प्रणाली कायदेशीर व्यावसायिक संप्रेषणांवर विश्वास वाढवण्याच्या उद्देशाने आहे आणि तृतीय-पक्ष ॲप्सने स्वतंत्रपणे कॉल टॅग करून किंवा फिल्टर करून ते ओव्हरराइड करू नये.

जर MeitY ने विनंती केलेली अधिकृतता मंजूर केली, तर TRAI त्याच्या व्यावसायिक कम्युनिकेशन फ्रेमवर्क अंतर्गत Truecaller सारख्या कॉलर आयडी आणि कॉल मॅनेजमेंट ॲप्सचे नियमन करण्याचा अधिकार मिळवू शकेल.

जर (window.location.pathname === ” || window.location.pathname === “/datalabs/pricing/” || window.location.pathname === “/datalabs/demo/” ) { !function(f,b,e,v,n,t,s) {if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)}; if(!f._fbq)f._fbq=n;n.pushed=n.';=0; n.queue=();t=b.createElement(e);t.async=!0; t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)(0); s.parentNode.insertBefore(t,s)}(विंडो, डॉक्युमेंट,'स्क्रिप्ट', 'fbq,'76}58); कार्य if(!f._fbq)f._fbq=n;n.push=n;n.loaded=!0;n.version='2.0'; n.queue=();t=b.createElement(e);t.async=!0; t.src=v;s=b.getElementsByTag(0); s.parentNode.insertBefore(t,s)}(विंडो, दस्तऐवज,'स्क्रिप्ट', 'fbq('init', '862840770475518');

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.