एकीकडे मान्सूनच्या पहिल्या सरींनी कडक उन्हापासून दिलासा दिला, तर दुसरीकडे डोंगराळ आणि किनारी भागातील प्रवासासाठीही हा मोसम सर्वात आव्हानात्मक आहे. दरवर्षी पावसाळ्यात, भूस्खलन, ढग फुटणे आणि पूर यासारख्या नैसर्गिक आपत्तींचा धोका भारतातील अनेक लोकप्रिय पर्यटन स्थळांवर असतो. तुम्हीही येत्या काही आठवड्यांमध्ये सुट्टीचा विचार करत असाल तर सावधान! हवामान विभाग आणि जिल्हा प्रशासनाच्या अहवालानुसार, भारतातील 6 प्रमुख क्षेत्रे अशी आहेत जिथे अशा वेळी प्रवास करणे केवळ तुमच्यासाठी धोक्याचेच नाही, तर त्यामुळे तुमचा जीवही धोक्यात येऊ शकतो. 1. उत्तराखंडचे डोंगराळ मार्ग: ऋषिकेश-बद्रीनाथ-केदारनाथ मार्ग उत्तराखंडच्या गढवाल आणि कुमाऊँचे डोंगराळ मार्ग पावसाळ्यात सर्वात असुरक्षित असतात. बद्रीनाथ, केदारनाथ आणि गंगोत्री यांसारख्या धार्मिक स्थळांकडे जाणाऱ्या महामार्गांवर डोंगरावरून ढिगारा पडणे आणि दरड कोसळणे ही एक सामान्य गोष्ट आहे. गंगा आणि अलकनंदा यांसारख्या नद्यांच्या जलपातळीत झपाट्याने वाढ होत असल्याने प्रशासन वारंवार प्रवास थांबवण्याचा किंवा मर्यादित करण्याचा सल्ला देत आहे. 2. हिमाचल प्रदेश: मनाली आणि कासोल मार्ग: हिमाचल प्रदेशात, जुलै आणि ऑगस्टमध्ये अतिवृष्टीमुळे भूस्खलनाचा धोका सर्वाधिक आहे. मनाली, कासोल आणि लाहौल-स्पीतीमधील रस्ते मुसळधार पावसामुळे बरेच दिवस बंद राहतात. बियास नदीचे उग्र रूप आणि डोंगर कोसळणे यामुळे तुमचा प्रवास मध्यभागीच अडकून पडू शकतो. 3. सिक्कीम आणि दार्जिलिंग: तीस्ता नदीचा कहर. ईशान्य भारतातील हा सुंदर परिसर पावसाळ्यात आपले सौंदर्य पसरवतो, परंतु येथे दरड कोसळल्याने रस्ते तुटणे ही मोठी समस्या आहे. तिस्ता नदीच्या वाढत्या पाण्याच्या पातळीमुळे सिक्कीमचा अनेक भाग भारताच्या इतर भागांपासून तुटतो. या मोसमात गंगटोक किंवा दार्जिलिंगला जाणे म्हणजे तुम्ही कधीही अज्ञात ठिकाणी अडकू शकता. 4. केरळचे मुन्नार आणि वायनाड: दक्षिण भारतात मान्सून खूप तीव्र असतो. केरळमधील मुन्नार आणि वायनाड येथील चहाचे मळे पावसाळ्यात खूप सुंदर दिसतात, पण मुसळधार पावसात चिखल होण्याच्या घटना इथल्या डोंगराळ रस्त्यांवर खूप सामान्य आहेत. प्रशासन अनेकदा या भागात ट्रेकिंग आणि उंच रस्त्यांवर जाण्यास मनाई करते. 5. कोकण किनारा आणि महाबळेश्वर महाराष्ट्रातील पश्चिम घाट आणि महाबळेश्वरमध्ये मुसळधार पावसामुळे रस्त्यांवरील दृश्यमानता नगण्य होते. घाटातील मार्गांवर सतत दगड पडण्याचा धोका असतो. पावसाळ्यात इथले हवामान जितके आकर्षक असते तितकेच ते धोकादायकही असते, विशेषतः घाटातील सर्पमित्र रस्त्यांवर वाहने चालवणे. 6. लडाख: लेह-मनाली हायवे जरी लडाख हा कोरडा भाग मानला जात असला, तरी लेह-मनाली हायवेवर 'बरलाचा ला' आणि 'रोहतांग' जवळ पावसामुळे, अचानक आलेल्या पुरामुळे आणि बर्फ वितळल्यामुळे अचानक ढिगाऱ्यांमुळे संपूर्ण रस्ता बंद होतो. या महामार्गावर अडकलेल्या प्रवाशांची सुटका करणे प्रशासनाला अवघड जात आहे. वरिष्ठ सुरक्षा तज्ञ आणि हवामान विभागाकडून चेतावणी: "पावसाळ्यात डोंगरात प्रवास करताना सर्वात मोठा धोका असतो तो 'अनिश्चितता'. छोट्या पावसाचे रूपांतर मोठ्या भूस्खलनात कधी होईल, हे कोणालाच कळत नाही. तुम्हाला या भागात फिरायचे असेल तर प्रथम स्थानिक प्रशासनाने जारी केलेला 'ट्रॅव्हल ॲडव्हायजरी' पहा. मुसळधार पावसासाठी रेड अलर्ट असल्यास, तुमची सहल पुढे ढकलणे हाच शहाणपणाचा निर्णय आहे."

सुरक्षिततेसाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा: जर तुम्हाला प्रवास करायला भाग पाडले जात असेल तर नेहमी पुरेसा कोरडा रेशन, पॉवर बँक, प्रथमोपचार किट आणि ऑफलाइन नकाशा सोबत ठेवा. नेटवर्क अनेकदा पर्वतांमध्ये अदृश्य होते, म्हणून तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांना तुमच्या स्थानाबद्दल सतत माहिती द्या. स्थानिक लोकांच्या सल्ल्याकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण त्यांना पर्वतांचे स्वरूप अधिक चांगले समजते. लक्षात ठेवा, कोणत्याही पर्यटन स्थळाच्या सौंदर्यापेक्षा तुमची सुरक्षा महत्त्वाची असते.