भारतीय शेअर बाजारातील सततचे चढउतार आणि उतरती कळा या दरम्यान, म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांसाठी एक अतिशय आश्चर्यकारक कल दिसून आला आहे. लार्ज कॅप फंड, जे सामान्यतः सुरक्षित मानले जातात, या बदलत्या काळात सुस्त दिसत आहेत. याउलट, मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप फंडांनी परताव्याच्या बाबतीत बाजाराला मागे टाकले आहे. या कामगिरीमुळे किरकोळ गुंतवणूकदारांमध्ये सध्या गुंतवणुकीसाठी सर्वोत्तम धोरणात्मक पर्याय कोणता याविषयी नवीन वादाला तोंड फुटले आहे. लार्जकॅप फंड मंदावण्याचे खरे कारण काय आहे? बाजारातील तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, अलीकडच्या काळात मोठ्या आणि लार्ज कॅप कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांच्या (एफआयआय) विक्रीचा थेट परिणाम दिसून येत आहे. लार्ज कॅप फंडांची मुख्य गुंतवणूक या आघाडीच्या कंपन्यांमध्ये असल्याने, बाजारातील मंदीच्या काळात त्यांची कामगिरी मोठ्या प्रमाणात स्थिर किंवा मंदावलेली दिसते. मोठ्या फंड व्यवस्थापकांचे असे मत आहे की जागतिक आर्थिक दबाव आणि उच्च मूल्यांकनामुळे मोठ्या कंपन्या अल्प कालावधीत गुंतवणूकदारांना अपेक्षित असलेल्या गतीने वाढ करू शकत नाहीत. मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप फंडांचे भाडे कसे होते? दुसरीकडे, देशांतर्गत क्षेत्रातील मजबूत मागणी आणि स्थानिक आर्थिक घटकांच्या आधारावर, मध्यम आणि लहान कंपन्यांच्या समभागांनी उत्कृष्ट पुनर्प्राप्ती दर्शविली आहे. मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप म्युच्युअल फंडांनी या तेजीचा पुरेपूर फायदा घेतला आहे. या फंडांनी बाजारातील घसरत चाललेली जोखीम चांगल्या प्रकारे व्यवस्थापित केली नाही तर आक्रमक वाढ इच्छिणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी अपेक्षेपेक्षा चांगला परतावाही दिला आहे. हेच कारण आहे की सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) द्वारे या श्रेणींमध्ये सातत्याने विक्रमी गुंतवणूक येत आहे. बाजार तज्ञांचे मत: "लार्जकॅप फंड घसरत्या मार्केटमध्ये पोर्टफोलिओला निश्चितपणे स्थिरता प्रदान करतात, परंतु जर तुम्हाला अल्फा म्हणजेच बेंचमार्कपेक्षा जास्त परतावा मिळवायचा असेल, तर सध्याच्या चक्रात मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप फंड अधिक मजबूत दिसतात. तथापि, गुंतवणूकदारांनी त्यांची जोखीम घेण्याची क्षमता लक्षात घेऊन मालमत्ता वाटप केले पाहिजे."

स्थानिक आणि किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी पुढील धोरण काय आहे? स्थानिक बाजारातील भावनांबद्दल बोलायचे झाल्यास, भारतातील टियर-2 आणि टियर-3 शहरांमधून येणारे नवीन आणि किरकोळ गुंतवणूकदार आता बरेच समजूतदार झाले आहेत. बाजारातील प्रत्येक घसरणीकडे ते संधी म्हणून पाहत आहेत. आर्थिक सल्लागार सल्ला देतात की गुंतवणूकदारांनी बाजाराच्या या संथ टप्प्यात मोठी गुंतवणूक करणे टाळावे. त्याऐवजी, मिड आणि स्मॉलकॅप फंडांमध्ये एसआयपी सुरू ठेवणे किंवा मंदीच्या काळात स्मॉलकॅपमध्ये हळूहळू गुंतवणूक वाढवणे ही एक स्मार्ट आणि फायदेशीर दीर्घकालीन धोरण ठरू शकते.