जर तुम्ही देखील करदाते असाल आणि अजून तुमचे आयकर रिटर्न भरले नसेल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी एक महत्त्वाची आठवण करून देणारी आहे. मूल्यांकन वर्ष 2026-27 (आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी उत्पन्न) साठी ITR दाखल करण्याची गती खूप वेगाने वाढली आहे. प्राप्तिकर विभागाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, आत्तापर्यंत 1.7 कोटीहून अधिक करदाते तुमचा रिटर्न यशस्वीरित्या भरला आहे. एकट्या शुक्रवारी 10 लाखांहून अधिक लोकांनी आयटीआर भरले यावरून वेगाचा अंदाज लावला जाऊ शकतो.
आयकर विभागाने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X (ट्विटर) वर लोकांना शेवटच्या क्षणी तांत्रिक अडचणी आणि अवजड वाहतूक टाळण्यासाठी शक्य तितक्या लवकर रिटर्न भरण्याचे आवाहन केले आहे.
आर्थिक वर्ष 2025-26 (FY 2025-26) मधील कमाईसाठी ITR-1 (सहज) आणि ITR-2 फॉर्म दाखल करण्याची शेवटची तारीख 31 जुलै 2026 हे निश्चित करण्यात आले आहे. ही अंतिम मुदत त्या सर्व वैयक्तिक करदात्यांसाठी आहे ज्यांच्या खात्यांचे ऑडिट करणे आवश्यक नाही.
हा फॉर्म देशातील बहुतांश करदात्यांसाठी आहे. तुम्ही ITR-1 निवडू शकता जेव्हा:
तुमची एकूण वार्षिक कमाई ₹50 लाखांपर्यंत होय
तुमच्या उत्पन्नाचा मुख्य स्रोत पगार (पगारदार कर्मचारी) किंवा पेन्शन.
फक्त तुमचे उत्पन्न घराची मालमत्ता पासून येत आहे.
तुमचे वार्षिक एकूण कृषी उत्पन्न ₹5,000 पर्यंत मर्यादित रहा.
हा फॉर्म वैयक्तिक करदात्यांना आणि हिंदू अविभक्त कुटुंबांसाठी (HUF) आहे जे:
कोणत्याही प्रकारच्या व्यवसायातून किंवा व्यवसायातून कमाई करू नका.
ज्यांना शेअर्स, म्युच्युअल फंड किंवा मालमत्ता विकण्यापासून वाचवता येत नाही. भांडवली नफा असे झाले असेल.
ज्यांचे उत्पन्न ₹ 50 लाखांपेक्षा जास्त आहे किंवा ज्यांच्याकडे एकापेक्षा जास्त घरे आहेत.
तुम्ही 31 जुलै 2026 पर्यंत तुमचे विवरणपत्र भरणे चुकवल्यास, तुम्हाला आयकर कायद्यांतर्गत मोठ्या आर्थिक दंडाला सामोरे जावे लागेल:
₹५,००० पर्यंत विलंब शुल्क: आयकर कायद्याचे कलम 234F या अंतर्गत, जर तुम्ही अंतिम मुदतीनंतर विलंबित रिटर्न (विलंबित आयटीआर) फाइल केले तर तुम्हाला ₹ 5,000 विलंब शुल्क भरावे लागेल. तथापि, ही दिलासादायक बाब आहे की जर तुमचे एकूण वार्षिक उत्पन्न फक्त ₹ 5 लाखांपर्यंत असेल, तर ही विलंब शुल्क जास्तीत जास्त ₹ 1,000 पर्यंत मर्यादित असेल.
करावर 1% अतिरिक्त व्याज: जर तुमच्याकडे काही कर दायित्व असेल तर कलम 234A अंतर्गत निश्चित केलेल्या तारखेनंतर प्रत्येक महिन्यासाठी किंवा महिन्याच्या काही भागासाठी 1% दराने व्याज वसूल होईल.
आयकर परताव्यात मोठा विलंब: जर तुमच्याकडे जादा कर कपात (टीडीएस) असेल आणि तुम्ही परताव्याची वाट पाहत असाल, तर ITR उशीरा दाखल केल्याने प्रक्रिया थांबेल. याचा अर्थ तुमचा परतावा मिळण्यास काही महिन्यांचा विलंब होऊ शकतो.
तोटा पुढे नेण्याची संधी संपते: उशीरा रिटर्न भरण्याचा सर्वात मोठा तोटा हा आहे की तुम्ही पुढील वर्षांच्या नफ्यातून चालू आर्थिक वर्षात झालेला कोणताही व्यवसाय तोटा किंवा भांडवली तोटा (जसे की शेअर्समधील तोटा) पुढे नेण्याचा कायदेशीर अधिकार गमावता.
