अभिमान ही भावना असते जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला स्वतःच्या एखाद्या गोष्टीचा अभिमान होतो. अशा स्थितीत माणूस स्वत:ला इतरांपेक्षा श्रेष्ठ आणि श्रेष्ठ समजू लागतो. बायबल, ख्रिश्चन धर्माचे पवित्र धर्मग्रंथ आणि इस्लामच्या कुराणमध्ये गर्व हा एक दुर्गुण मानला जातो. एकीकडे, इस्लाममध्ये असे मानले जाते की अल्लाहला गर्विष्ठ लोक आवडत नाहीत. असे मानले जाते की ज्यांना त्यांच्या हयातीत गर्व होता त्यांना मृत्यूनंतर स्वर्ग मिळत नाही. दुसरीकडे, ख्रिश्चन धर्मात, एखाद्या व्यक्तीला त्याच्या मालकीच्या कोणत्याही गोष्टीचा अभिमान बाळगू नये असा सल्ला देण्यात आला आहे. बायबलनुसार, गर्व हा केवळ दुर्गुण नसून इतर दुर्गुणांचे मूळ आहे.
मुस्लिम धर्मातील सर्वात पवित्र धर्मग्रंथ कुराणमध्ये एका कथेचा उल्लेख आहे. कुराणातील सुरा अल-बकरामध्ये सांगितले आहे की अभिमानामुळे उपासक इब्लिसने अल्लाहच्या आदेशाचे पालन केले नाही आणि तो सैतान बनला. शिवाय, बायबलमधील लुसिफरच्या पतनाची कथा आपल्याला समजते की त्याला त्याच्या सौंदर्याचा आणि बुद्धिमत्तेचा अभिमान कसा वाटला, ज्यामुळे त्याला स्वर्ग सोडला गेला. आता प्रश्न पडतो की बायबल आणि कुराणमध्ये अभिमानाबद्दल काय सांगितले आहे.
हेही वाचा: जुलै महिन्यात गुप्त नवरात्र कधी असते? सणाचे महत्त्व आणि पूजेची पद्धत जाणून घ्या
कुराणातील सुरा अन-नहलमध्ये असे लिहिले आहे की अल्लाह गर्विष्ठ लोकांना आवडत नाही. ज्या लोकांना त्यांच्या विचारसरणीचा अभिमान आहे आणि स्वतःला इतरांपेक्षा श्रेष्ठ समजतात, अशा लोकांना कुराणात मुतकब्बीरीन म्हटले आहे. कुरआनमध्ये स्पष्टपणे सांगितले आहे की अहंकारी स्वभाव पाहून अल्लाह क्रोधित होतो.
कुराणच्या सुरा अल-अराफमध्ये असा उल्लेख आहे की अभिमानामुळे व्यक्तीच्या विचार करण्याची आणि समजून घेण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत माणूस योग्य आणि चुकीचा फरक करू शकत नाही कारण त्याच्यावर गर्वाचा पडदा पडतो.
कुराणानुसार, एखाद्या व्यक्तीने असा विचार केला पाहिजे की ज्या गोष्टींचा त्याला अभिमान आहे त्या सर्व तात्पुरत्या आहेत. एक दिवस प्रत्येक व्यक्तीला अल्लाहसमोर उत्तर द्यावे लागेल. त्यामुळे आपल्या कोणत्याही गोष्टीचा अभिमान बाळगण्याचे कारण नाही. हदीसमध्ये, गर्व हा हृदयाचा रोग म्हणून वर्णन केला गेला आहे, ज्याचा इलाज म्हणजे अल्लाहकडून क्षमा मागणे, प्रार्थना करणे आणि नम्रता स्वीकारणे.
हेही वाचा: 13 जुलैचे राशीभविष्य, वृषभ राशीला नोकरीत बढती, कर्क राशीला कामाचा ताण असेल?
बायबलसंबंधी नीतिसूत्रे आपल्याला सांगतात की अभिमान आणि शहाणपण एकत्र जात नाहीत. म्हणजेच ज्याला आपल्या बुद्धिमत्तेचा गर्व होतो, त्याची बुद्धी नष्ट होऊ लागते. नीतिसूत्रे सांगते की नाशापूर्वी गर्व आणि अडखळण्यापूर्वी गर्विष्ठपणा जातो. 'अभिमान नाशाच्या आधी आणि अडखळण्यापूर्वी गर्विष्ठता.' नीतिसूत्रे देखील सांगते की अभिमान केवळ वाईटच नाही तर ते एखाद्या व्यक्तीचे पतन देखील सूचित करते.
ख्रिश्चन धर्मात हे स्पष्टपणे सांगितले आहे की एखाद्या व्यक्तीने गर्व टाळण्यासाठी देवासमोर शरण जावे. तसेच सेवा, नम्रता आणि मृदू स्वभाव जीवनात अंगीकारला पाहिजे.
