ธนาคารพัฒนาพหุภาคี (Multilateral Development Banks: MDBs) 10 แห่งทั่วโลก อนุมัติเงินทุนเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศรวม 1.625 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2025 สูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยในจำนวนนี้ 1.026 แสนล้านดอลลาร์ ถูกจัดสรรให้ประเทศรายได้ต่ำและปานกลาง
รายงานของ ธนาคารเพื่อการลงทุนแห่งยุโรป (European Investment Bank: EIB) ระบุว่า ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า MDBs ยังอยู่ในเส้นทางที่จะบรรลุเป้าหมายด้านเงินทุนสภาพภูมิอากาศที่ประกาศไว้ในการประชุม COP29 ที่กรุงบากูเมื่อปี 2024
ภายใต้คำมั่นดังกล่าว MDBs ตั้งเป้าจัดหาเงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศให้ประเทศรายได้ต่ำและปานกลางไม่น้อยกว่า 1.2 แสนล้านดอลลาร์ต่อปี ภายในปี 2030 พร้อมจัดสรรอีก 5 หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี ให้ประเทศรายได้สูง
Ambroise Fayolle รองประธาน EIB กล่าวว่า ผลการดำเนินงานล่าสุดแสดงให้เห็นว่า MDBs สามารถขยายการสนับสนุนด้านสภาพภูมิอากาศได้ในวงกว้าง และเร่งส่งเงินทุนไปยังประเทศที่ต้องการมากที่สุด

ธนาคารโลกเปลี่ยนท่าที จุดความกังวลต่อเป้าหมายปี 2030

แม้เงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศจะเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่ผู้เชี่ยวชาญเริ่มกังวลว่า เป้าหมายปี 2030 อาจเผชิญความเสี่ยง หลัง ธนาคารโลก (World Bank) ประกาศเมื่อเดือนก่อนยกเลิกเป้าหมายเดิมที่กำหนดให้ 45% ของวงเงินปล่อยกู้ประจำปี ต้องเป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ธนาคารโลกชี้แจงว่า แนวทางใหม่จะให้ความสำคัญกับ "ผลลัพธ์ของการพัฒนา" มากกว่าการกำหนดสัดส่วนการปล่อยกู้ โดยการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังเผชิญแรงกดดันจากรัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ให้ยกเลิกเป้าหมายที่กำหนดไว้ในสมัยอดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน

บทบาทสำคัญของธนาคารโลก

รายงานยังสะท้อนบทบาทสำคัญของธนาคารโลก โดยในปีที่ผ่านมา ธนาคารโลกเป็นผู้จัดสรรเงินทุนเกือบ ครึ่งหนึ่งของวงเงิน 1.026 แสนล้านดอลลาร์ ที่ส่งไปยังประเทศกำลังพัฒนา และเป็นผู้สนับสนุนหลักในด้านนี้ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา
Jamie Fergusson ผู้อำนวยการด้านสภาพภูมิอากาศของธนาคารโลก กล่าวว่า ความต้องการลงทุนเพื่อการพัฒนาที่คำนึงถึงสภาพภูมิอากาศยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พร้อมย้ำว่า การพัฒนาเศรษฐกิจและการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นประเด็นที่แยกออกจากกันไม่ได้
ด้าน Fayolle ยังคงเชื่อมั่นว่า เป้าหมายปี 2030 ยังสามารถบรรลุได้ โดยเฉพาะหลังเงินทุนที่ส่งไปยังประเทศกำลังพัฒนาเพิ่มขึ้นถึง 21% ในปีที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นการเติบโตที่น่าประทับใจ

เงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา เงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศที่ MDBs จัดสรรให้ประเทศรายได้ต่ำและปานกลางเพิ่มขึ้น 2 เท่า จาก 5.16 หมื่นล้านดอลลาร์ ในปี 2021 เป็น 1.026 แสนล้านดอลลาร์ ในปี 2025
โครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Mitigation) เช่น พลังงานหมุนเวียนและโครงการลดการปล่อยคาร์บอน ได้รับเงินสนับสนุนรวม 6.8 หมื่นล้านดอลลาร์ ขณะที่เงินทุนเพื่อการปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Adaptation) เพิ่มขึ้น 31% แตะ 3.5 หมื่นล้านดอลลาร์
สำหรับประเทศรายได้สูง ได้รับเงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศเกือบ 6 หมื่นล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นจากกว่า 3.1 หมื่นล้านดอลลาร์ ในปี 2021 พร้อมทั้งสามารถระดมเงินลงทุนจากภาคเอกชนได้เพิ่มเติมอีกราว 8 หมื่นล้านดอลลาร์

ผู้เชี่ยวชาญชี้ยังต้องระดมเงินเพิ่ม

Danny Scull นักวิเคราะห์จากสถาบัน E3G มองว่า แม้เป้าหมายจัดหาเงินทุน 1.2 แสนล้านดอลลาร์ต่อปี ให้ประเทศรายได้ต่ำและปานกลางยังมีโอกาสบรรลุได้ แต่ตัวเลขดังกล่าวควรเป็นเพียง เป้าหมายขั้นต่ำ ของการระดมเงินด้านสภาพภูมิอากาศ
เขาประเมินว่า หากต้องการตอบโจทย์การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างเพียงพอ วงเงินควรเพิ่มขึ้นเป็นใกล้ 1.8 แสนล้านดอลลาร์ต่อปี ซึ่งจะต้องอาศัยนวัตกรรมทางการเงินและการสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นของ MDBs อย่างต่อเนื่อง
ในการประชุม COP30 ที่บราซิลเมื่อปีที่ผ่านมา ธนาคารพัฒนาพหุภาคียืนยันว่าจะเดินหน้าขยายการสนับสนุนประเทศต่าง ๆ ในการพัฒนาเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและเสริมความสามารถในการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ส่วนการประชุม COP31 ซึ่งตุรกีจะเป็นเจ้าภาพในเดือนพฤศจิกายนนี้ มีเป้าหมายผลักดันให้คำมั่นที่ผ่านมาเกิดผลในทางปฏิบัติ โดยรัฐบาลตุรกีประเมินว่า ประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกยังต้องการเงินทุนเกือบ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศในอนาคต