ข่าวป้ายทะเบียนรถไฟฟ้าพื้นสีฟ้าสะท้อนแสงกลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง หลังกรมการขนส่งทางบกเปิดเผยสาระสำคัญของร่างกฎกระทรวงฉบับใหม่เมื่อปลายเดือนกรกฎาคม 2569 ทำให้เจ้าของรถ EV จำนวนมากสงสัยว่าต้องรีบไปเปลี่ยนป้ายหรือไม่ และจะเสียเงินเท่าไร
คำตอบสั้นที่สุดคือ ยังไม่ต้องทำอะไรตอนนี้ เพราะกฎกระทรวงยังเป็นเพียงร่างที่ยังไม่มีผลบังคับใช้ และเมื่อบังคับใช้จริง รถ EV ที่จดทะเบียนไปแล้วก็ไม่ต้องเปลี่ยนแผ่นป้ายใหม่ เพียงแต่ต้องติดเครื่องหมายพิเศษบนป้ายเดิมภายใน 1 ปี
บทความนี้สรุปให้ครบทุกประเด็น ทั้งใครต้องทำอะไร ทำไมต้องเปลี่ยน ค่าใช้จ่ายที่ควรเตรียม และเรื่องที่คนเข้าใจผิดกันมากที่สุด
สรุปใครต้องทำอะไรบ้าง กลุ่มรถ ต้องเปลี่ยนแผ่นป้ายไหม สิ่งที่ต้องทำ รถยนต์และรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าส่วนบุคคล จดทะเบียนใหม่ ใช้ป้ายแบบใหม่ตั้งแต่แรก ได้แผ่นป้าย พื้นสีฟ้าสะท้อนแสง รถไฟฟ้า สาธารณะ รถยนต์บริการ และรถใช้งานเฉพาะทาง ไม่ต้องเปลี่ยน ใช้ป้ายสีเดิม แล้วติด เครื่องหมายพิเศษ รถ EV เก่าที่จดทะเบียนไปแล้ว รวมป้ายประมูลและป้ายขาวเดิม ไม่ต้องเปลี่ยน ติด เครื่องหมายพิเศษ บนป้ายเดิม ภายใน 1 ปีนับจากวันที่กฎกระทรวงมีผลบังคับใช้จุดที่ต้องอ่านให้ละเอียดคือ ไม่ต้องเปลี่ยนป้าย ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องทำอะไรเลย เจ้าของรถ EV เดิมยังมีหน้าที่ติดเครื่องหมายพิเศษอยู่ดี เพียงแต่มีเวลาให้ 1 ปี
สถานะล่าสุด ยังเป็นแค่ร่าง ยังไม่มีผลบังคับใช้ร่างกฎหมายฉบับนี้มีชื่อเต็มว่า ร่างกฎกระทรวงกำหนดขนาด ลักษณะ และสีของแผ่นป้ายทะเบียนรถ และการแสดงแผ่นป้ายทะเบียนรถและเครื่องหมายแสดงการเสียภาษีประจำปี (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ในส่วนที่ว่าด้วยแผ่นป้ายทะเบียนรถไฟฟ้า
ไทม์ไลน์ที่ผ่านมาณ วันที่เขียนบทความนี้ ยังไม่มีการประกาศวันบังคับใช้ และยังไม่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา ผู้ใช้รถ EV จึงยังใช้ป้ายทะเบียนเดิมได้ตามปกติ
รายละเอียดของแต่ละกลุ่ม กลุ่มที่ 1 รถไฟฟ้าส่วนบุคคลจดทะเบียนใหม่ร่างกำหนดให้รถยนต์และรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าส่วนบุคคลที่จดทะเบียนใหม่ ใช้แผ่นป้ายทะเบียนพื้นสีฟ้าสะท้อนแสง แทนพื้นสีขาวแบบเดิมที่ใช้กับรถส่วนบุคคลทั่วไป
ขนาดแผ่นป้าย ตัวอักษร และตัวเลขระบุหมวด ยังคงรูปแบบเดิมทุกอย่าง สิ่งที่เปลี่ยนคือสีพื้นและสีตัวอักษรตามประเภทการใช้งาน กลุ่มนี้จึงไม่มีขั้นตอนเพิ่มเติมอะไร เพราะได้ป้ายแบบใหม่มาตั้งแต่วันออกรถ
กลุ่มที่ 2 รถไฟฟ้าสาธารณะและรถใช้งานเฉพาะทางครอบคลุมแท็กซี่ไฟฟ้า รถรับจ้าง รถจักรยานยนต์สาธารณะ รถยนต์บริการ และรถใช้งานเฉพาะทาง ซึ่งตามกฎหมายใช้รหัสประเภทรถตั้งแต่ รย.5 ถึง รย.11 และ รย.13 ถึง รย.17
กลุ่มนี้ยังใช้แผ่นป้ายสีเดิมตามประเภทการใช้งาน เพราะสีป้ายเป็นตัวบอกประเภทรถอยู่แล้ว การเปลี่ยนเป็นสีฟ้าทั้งหมดจะทำให้สับสน จึงใช้วิธีติดเครื่องหมายพิเศษเพิ่มบนป้ายเดิมแทน
กลุ่มที่ 3 รถ EV ที่จดทะเบียนไปแล้วกลุ่มนี้คือคนส่วนใหญ่ที่กังวลกันมากที่สุด กรมการขนส่งทางบกยืนยันชัดว่าไม่ต้องเปลี่ยนแผ่นป้ายใหม่ ใช้ป้ายเดิมได้ต่อไปตามปกติ และครอบคลุมถึงป้ายประมูลที่จ่ายเงินหลักแสนหลักล้านมาด้วย
สิ่งที่ต้องทำมีเพียงติดเครื่องหมายพิเศษบนแผ่นป้ายเดิม โดยมีเวลาดำเนินการภายใน 1 ปี นับแต่วันที่กฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ ซึ่งยังไม่เกิดขึ้น
ทำไมต้องแยกป้ายรถ EV ให้ต่างจากรถน้ำมันหลายคนตั้งคำถามว่าในเมื่อกรมการขนส่งทางบกมีข้อมูลประเภทพลังงานของรถทุกคันในฐานข้อมูลอยู่แล้ว ทำไมยังต้องทำให้เห็นด้วยตาจากภายนอก กรมฯ ให้เหตุผลไว้สามข้อหลัก
หนึ่ง ความปลอดภัยในการกู้ภัย เมื่อเกิดอุบัติเหตุบนถนน เจ้าหน้าที่กู้ภัยและประชาชนทั่วไปต้องแยกแยะได้ทันทีว่ารถคันนั้นเป็นรถไฟฟ้า เพราะการระงับเหตุกับแบตเตอรี่แรงดันสูงต้องใช้ขั้นตอนและอุปกรณ์เฉพาะทาง เพื่อป้องกันอันตรายจากไฟฟ้ารั่วไหลหรือเพลิงไหม้ การเปิดฐานข้อมูลเช็กทีละคันในสถานการณ์ฉุกเฉินย่อมช้าเกินไป ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดคือเคสไฟไหม้ขณะชาร์จจนต้องเรียกคืนรถ EV ซึ่งสะท้อนว่าการรู้ประเภทพลังงานของรถตั้งแต่วินาทีแรกมีความสำคัญมาก
สอง การกำกับดูแลแบตเตอรี่ระยะยาว กรมฯ ระบุว่าต้องดูแลคุณภาพและอุณหภูมิของแบตเตอรี่อย่างใกล้ชิดเมื่อรถมีอายุถึงเกณฑ์ที่ต้องกำกับดูแลเป็นพิเศษ
สาม รองรับสิทธิประโยชน์ในอนาคต เมื่อป้ายแยกประเภทชัดเจน หน่วยงานอื่นจะมอบสิทธิพิเศษให้ผู้ใช้รถ EV ได้ทันทีโดยไม่ต้องตรวจสอบฐานข้อมูล ตัวอย่างที่กรมฯ ยกมาคือผู้ให้บริการทางด่วน ห้างสรรพสินค้า และพื้นที่ควบคุมมลพิษหรือ Zero Emission Zone
ทั้งหมดนี้เชื่อมโยงกับนโยบายรัฐบาลที่ส่งเสริมการใช้รถพลังงานไฟฟ้าเพื่อลดปัญหาฝุ่น PM2.5 จากภาคการขนส่ง
5 เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดขณะนี้ยังไม่มีการประกาศค่าธรรมเนียมสำหรับเครื่องหมายพิเศษ ยังไม่ทราบว่าจะเก็บเงินหรือไม่ กรมการขนส่งทางบกยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดส่วนนี้
สำหรับใครที่ต้องขอแผ่นป้ายใหม่ด้วยเหตุผลอื่น เช่น ป้ายหายหรือชำรุด อัตราค่าธรรมเนียมปัจจุบันเป็นดังนี้
รายการ ค่าธรรมเนียม แผ่นป้ายทะเบียนรถ แผ่นละ 100 บาท ค่าคำขอ 5 บาท รวมกรณีรถยนต์ ใช้ 2 แผ่น ประมาณ 205 บาท รวมกรณีรถจักรยานยนต์ ใช้ 1 แผ่น ประมาณ 105 บาทยื่นได้ที่สำนักงานขนส่งที่รถอยู่ในความรับผิดชอบ กรณีขอแผ่นป้ายใหม่แทนของเดิม จะต้องมารับแผ่นป้ายใหม่ภายใน 15 วันทำการ ในระหว่างรอนั้น ทาง กรมการขนส่งทางบก จะออกใบเสร็จรับเงินให้เพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงแทนแผ่นป้ายชั่วคราวได้ ใครที่วางแผนเรื่องเลขทะเบียนอยู่แล้ว สามารถดูวิธีจองเลขทะเบียนรถออนไลน์ประกอบได้
เจ้าของรถ EV ควรทำอะไรตอนนี้ยังไม่มีกำหนด ร่างกฎกระทรวงยังอยู่ระหว่างดำเนินการ และยังไม่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
รถ EV ที่ใช้อยู่ตอนนี้ต้องเปลี่ยนป้ายไหมไม่ต้องเปลี่ยนแผ่นป้าย แต่ต้องติดเครื่องหมายพิเศษบนป้ายเดิม ภายใน 1 ปีนับจากวันที่กฎมีผลบังคับใช้
ป้ายประมูลที่จ่ายไปหลักล้านจะเสียเปล่าไหมไม่เสีย ร่างระบุชัดว่าป้ายประมูลไม่ต้องเปลี่ยน ใช้วิธีติดเครื่องหมายพิเศษเช่นเดียวกับป้ายขาวเดิม
เครื่องหมายพิเศษหน้าตาเป็นอย่างไร ไปรับที่ไหนยังไม่มีการเปิดเผยรูปแบบ ขั้นตอนการขอรับ หรือค่าใช้จ่าย ต้องรอประกาศจากกรมการขนส่งทางบก
ไม่ติดเครื่องหมายพิเศษภายในกำหนดจะโดนอะไรยังไม่มีการประกาศบทลงโทษ เพราะกฎยังไม่มีผลบังคับใช้
รถไฮบริดหรือปลั๊กอินไฮบริดเข้าข่ายไหมยังไม่ชัดเจน ข้อมูลที่เผยแพร่เน้นไปที่รถไฟฟ้า ต้องรอตัวบทฉบับจริง
รถ EV ป้ายแดงต้องทำอย่างไรป้ายแดงเป็นป้ายชั่วคราวก่อนจดทะเบียน เมื่อจดทะเบียนเสร็จจะได้ป้ายถาวรตามเกณฑ์ที่บังคับใช้ในขณะนั้น อ่านเพิ่มเติมเรื่องรถป้ายแดงขับข้ามจังหวัดได้ไหม
สรุป30 กรกฎาคม 2569 เจ้าของรถ EV ยังไม่ต้องเปลี่ยนป้ายทะเบียน เพราะร่างกฎกระทรวงยังไม่มีผลบังคับใช้ และเมื่อมีผลจริง คนที่ต้องใช้ป้ายพื้นสีฟ้าสะท้อนแสงคือรถไฟฟ้าส่วนบุคคลที่จดทะเบียนใหม่เท่านั้น
สิ่งที่เจ้าของรถ EV เดิมต้องจำไว้มีข้อเดียว คือเมื่อกฎมีผลแล้ว จะมีเวลา 1 ปีในการติดเครื่องหมายพิเศษบนป้ายเดิม ส่วนแผ่นป้าย เลขทะเบียน และป้ายประมูลทั้งหมด ยังใช้ได้ตามปกติไม่ต้องเปลี่ยน
ระหว่างนี้ให้ติดตามประกาศจากกรมการขนส่งทางบกโดยตรง และอย่าเชื่อข้อมูลที่แชร์ต่อกันมาโดยไม่มีแหล่งอ้างอิง เพราะเรื่องนี้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนมาแล้วสองรอบตั้งแต่เดือนพฤษภาคม
แหล่งอ้างอิง
