ไขความหมายมาตรา 115 ของประมวลกฎหมายอาญาจอร์เจีย ที่ตำรวจใช้เปิดสอบคดีฮลุน โซโล่ พร้อมอธิบายว่าเหตุใดยังไม่ใช่ข้อสรุปสาเหตุการเสียชีวิต
หลังตำรวจจอร์เจียแจ้งว่าเปิดการสอบสวนคดี ฮลุน โซโล่ ยูทูบเบอร์ไทยที่พบเสียชีวิตในโรงแรมกลางกรุงทบิลิซี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 115 มีการแชร์ข้อมูลในโซเชียลมีเดียที่เข้าใจว่านี่คือข้อสรุปแล้วว่าฮลุนจบชีวิตตัวเอง แต่ในความเป็นจริง มาตรานี้ยังไม่ได้บอกสาเหตุการเสียชีวิตแต่อย่างใด
มาตรา 115 ของจอร์เจียมีชื่อเรียกทางกฎหมายว่า Incitement to suicide ครอบคลุมการกระทำที่ทำให้บุคคลอื่นฆ่าตัวตายหรือพยายามฆ่าตัวตาย ผ่านการข่มขู่ การปฏิบัติอย่างทารุณหรือไม่เหมาะสม หรือการทำให้เสียเกียรติและถูกย่ำยีศักดิ์ศรี ความผิดตามวรรคแรกมีโทษจำคุกตั้งแต่ 2 ถึง 4 ปี ส่วนกรณีที่มีเหตุหนักตามที่กฎหมายกำหนดมีโทษจำคุกสูงขึ้นเป็น 3 ถึง 6 ปี การแปลมาตรานี้เป็นไทยว่า “ยุยงให้ฆ่าตัวตาย” เพียงอย่างเดียวจึงไม่ครบถ้วน เพราะตัวบทกฎหมายครอบคลุมการข่มขู่และการย่ำยีศักดิ์ศรีด้วย ไม่ใช่แค่การพูดชักจูง
คำถามที่หลายคนสงสัยคือ เพราะเหตุใดพบศพแล้วตำรวจจึงเปิดมาตรานี้ทันที กระทรวงกิจการภายในจอร์เจียเคยชี้แจงว่า คดีจำนวนมากที่เปิดสอบตามมาตรา 115 ไม่ได้เข้าองค์ประกอบความผิดครบถ้วนตามชื่อมาตรา เจ้าหน้าที่มักเริ่มสอบสวนด้วยมาตรานี้ทันทีที่พบผู้เสียชีวิตในสถานการณ์ที่ยังไม่ชัดเจน แม้ยังไม่พบหลักฐานเรื่องการข่มขู่หรือร่องรอยความรุนแรงบนร่างก็ตาม หลังผลตรวจทางนิติเวชออกมา บางคดีจึงพบภายหลังว่าเป็นการเสียชีวิตตามธรรมชาติ หรือการฆ่าตัวตายที่ไม่ได้เกิดจากการกระทำของบุคคลอื่นเลย พูดง่ายๆ คือมาตรา 115 ทำหน้าที่เป็นประตูเริ่มต้นของการสอบสวน ไม่ใช่ผลชันสูตรและไม่ใช่คำตัดสินคดี
สำหรับกรณีฮลุน โซโล่ ข้อมูลที่ยืนยันได้จริงในขณะนี้มีเพียงว่า ตำรวจพบร่างของเขาในห้องพักโรงแรมที่กรุงทบิลิซี และเปิดการสอบสวนตามมาตรา 115 ทั้ง Civil Georgia และ InterpressNews ที่อ้างข้อมูลจากกระทรวงกิจการภายในจอร์เจียต่างไม่ได้ระบุผลชันสูตร สาเหตุการเสียชีวิต หรือยืนยันว่ามีบุคคลอื่นเกี่ยวข้องแต่อย่างใด สื่อจอร์เจียเองก็อธิบายตรงกันว่ามาตรานี้ถูกเปิดเป็นประจำเมื่อพบผู้เสียชีวิตในสถานการณ์ที่ยังไม่ทราบสาเหตุ
มาตรา 115 ไม่ใช่มาตราที่ใช้เฉพาะคดีฮลุนเท่านั้น เดือนพฤษภาคม 2569 ตำรวจจอร์เจียก็เปิดสอบด้วยมาตราเดียวกันหลังพบนักศึกษาแพทย์ชาวอินเดียที่หายตัวไปเสียชีวิตในแม่น้ำ Mtkvari โดย Civil Georgia ระบุว่าเป็นขั้นตอนมาตรฐานสำหรับเหตุลักษณะนี้ ส่วนเดือนกุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานอัยการจอร์เจียก็เปิดสอบการเสียชีวิตของเจ้าหน้าที่ตำรวจรักษาความปลอดภัยนายหนึ่งตามมาตราเดียวกัน หลังข้อมูลเบื้องต้นระบุว่าได้รับบาดเจ็บจากอาวุธประจำกายของตัวเอง ตัวอย่างเหล่านี้ยืนยันว่าการเปิดมาตรา 115 ไม่ได้แปลว่าตำรวจพบผู้ต้องสงสัยที่บีบบังคับผู้เสียชีวิตแล้ว
หากแยกสถานะให้ชัดเจน การเปิดสอบตามมาตรา 115 คือกรอบกฎหมายเบื้องต้นสำหรับตรวจสอบพฤติการณ์เท่านั้น ต่างจากผลชันสูตรที่จะระบุสาเหตุทางการแพทย์ ต่างจากการแจ้งข้อหาที่ต้องมีพยานหลักฐานกล่าวหาบุคคล และต่างจากคำพิพากษาที่ศาลต้องพิจารณาความผิดของจำเลย ในคดีฮลุน ขณะนี้มีเพียงขั้นแรกเท่านั้นที่ได้รับการยืนยันต่อสาธารณะ ส่วนสาเหตุและช่วงเวลาการเสียชีวิต ผลชันสูตรและผลตรวจทางพิษวิทยา ร่องรอยบาดเจ็บ ภาพกล้องวงจรปิด รวมถึงบุคคลที่ติดต่อกับฮลุนก่อนขาดการติดต่อ ยังเป็นข้อมูลที่ต้องรอผลสอบสวนต่อไปทั้งหมด
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
