เปิดรายได้ “อาชีพขอทาน” ในไทย วันละเท่าไร บางรายแตะหลักหมื่นจริงหรือ อึ้งเจ้าหน้าที่เคยพบ ขอทานมีเงินติดตัวมากกว่า 300,000 บาท
หลายคนอาจมองว่าการขอทานเป็นทางเลือกสุดท้ายของผู้ไม่มีรายได้ แต่ข้อมูลจากการจับกุมหลายคดีพบว่า เงินที่ได้รับในแต่ละวันจากผู้สงสาร มีใจบุญสุนทาน โดยเฉพาะพื้นที่ท่องเที่ยว ย่านการค้า จุดที่มีผู้คนพลุกพล่าน เยอะจนน่าตกใจ
อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยไม่มีตัวเลข “รายได้เฉลี่ยของขอทาน” อย่างเป็นทางการ เนื่องจากเงินทั้งหมดมาจากการให้โดยสมัครใจ จำนวนที่ได้รับจึงเปลี่ยนไปตามสถานที่ ช่วงเวลา รูปแบบการขอ และจำนวนคนที่ผ่านไปมา
ขอทานมีรายได้วันละเท่าไรจากข้อมูลคดีที่เจ้าหน้าที่เคยตรวจสอบ ไทยเกอร์แบ่งระดับรายได้ที่พบได้คร่าว ๆ ดังนี้
ต่อมาในปี 2566 ตำรวจตรวจสอบกลุ่มขอทานชาวจีนในกรุงเทพฯ พบหนึ่งในผู้ถูกจับให้ข้อมูลว่ามีรายได้ประมาณวันละ 10,000 บาท หลังเริ่มขอเงินบริเวณย่านการค้าและมองว่าเป็นช่องทางสร้างรายได้
ส่วนการกวาดล้างกลุ่มขอทานต่างด้าวในปี 2568 มีข้อมูลจากผู้ถูกตรวจสอบว่าบางรายได้รับเงินประมาณคนละ 3,000 บาทต่อวัน ขณะที่บางครอบครัวอาจได้เงินรวมถึงหลักหมื่นบาทต่อวัน
ถ้าคิดเป็นรายเดือน ได้เงินมากแค่ไหนหากสมมติว่าได้รับเงินจำนวนเท่าเดิมทุกวันตลอด 30 วัน รายได้จะอยู่ที่ประมาณ
รายได้ต่อวัน คำนวณเป็นเวลา 30 วัน 300 บาท 9,000 บาท 500 บาท 15,000 บาท 1,000 บาท 30,000 บาท 3,000 บาท 90,000 บาท 10,000 บาท 300,000 บาท เคยพบขอทานมีเงินติดตัวกว่า 300,000 บาทเดือนธันวาคม 2567 เจ้าหน้าที่ พม. ตำรวจ และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ลงพื้นที่บริเวณแนวรถไฟฟ้าบีทีเอส ถนนสุขุมวิท พบผู้ทำการขอทาน 12 ราย เป็นคนไทย 8 ราย และชาวต่างชาติ 4 ราย
ในจำนวนนี้ เจ้าหน้าที่พบผู้ทำการขอทานชาวไทยรายหนึ่งมีทรัพย์สินติดตัวมากกว่า 300,000 บาท ขณะเดียวกันยังพบผู้กระทำซ้ำ 4 รายจากทั้งหมด 12 ราย
เงินดังกล่าวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นรายได้ภายในวันเดียว แต่อธิบายได้ว่าการขอเงินในพื้นที่ที่มีผู้คนหนาแน่นอาจสร้างรายได้สะสมจำนวนมาก จนทำให้บางคนกลับมาขอทานอีกแม้เคยถูกเจ้าหน้าที่ดำเนินการแล้ว
ขอทานไทยมีจำนวนเท่าไรกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการเปิดเผยข้อมูลเดือนมิถุนายน 2568 ว่า ในช่วงประมาณ 10 ปี พบผู้ทำการขอทานสะสม 8,324 ราย แบ่งเป็นคนไทย 5,471 ราย และชาวต่างชาติ 2,853 ราย ในจำนวนทั้งหมดมีผู้เคยขอทานซ้ำร้อยละ 25.67
เฉพาะปีงบประมาณ 2568 พบผู้ทำการขอทาน 442 ราย แบ่งเป็นคนไทย 302 ราย และชาวต่างชาติ 140 ราย จังหวัดที่พบมากที่สุด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ ชลบุรี ปทุมธานี และนครราชสีมา
ตัวเลขดังกล่าวรวมทั้งผู้ที่ตกอยู่ในภาวะยากลำบาก ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ไม่มีอาชีพ ตลอดจนกลุ่มที่อาจเกี่ยวข้องกับการเข้าเมืองผิดกฎหมายหรือการแสวงหาประโยชน์ จึงไม่ควรเหมารวมว่าผู้ทำการขอทานทุกคนอยู่ในขบวนการเดียวกัน
ขอทานผิดกฎหมายหรือไม่พระราชบัญญัติควบคุมการขอทาน พ.ศ. 2559 ห้ามบุคคลทำการขอทาน ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน ปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่กฎหมายเปิดทางให้เจ้าหน้าที่คัดกรองผู้ที่อยู่ในภาวะยากลำบากและส่งเข้าสู่กระบวนการคุ้มครอง หากยอมรับความช่วยเหลือตามขั้นตอนอาจพ้นจากความผิดได้
ส่วนผู้ที่ใช้ จ้าง วาน หรือสนับสนุนให้บุคคลอื่นขอทานเพื่อแสวงหาประโยชน์ มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หากกระทำกับเด็ก หญิงมีครรภ์ ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ป่วย หรือนำคนจากต่างประเทศเข้ามาขอทาน โทษอาจเพิ่มเป็นจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท
กฎหมายยังแยก “ขอทาน” ออกจาก “ผู้แสดงความสามารถ” เช่น นักดนตรีเปิดหมวกหรือนักแสดงริมถนน โดยผู้แสดงต้องมีบัตรประจำตัวและแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนใช้พื้นที่
ให้เงินอย่างไรไม่เสี่ยงหนุนขบวนการหากพบเด็ก คนพิการ หรือผู้สูงอายุถูกนำมาขอเงิน ประชาชนสามารถแจ้งสายด่วน พม. 1300 เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบและช่วยเหลือ วิธีนี้ช่วยแยกผู้ที่เดือดร้อนจริงออกจากกรณีที่อาจมีคนควบคุมหรือรับผลประโยชน์อยู่เบื้องหลัง
การบริจาคผ่านองค์กรช่วยเหลือที่ตรวจสอบได้ โรงพยาบาล มูลนิธิ หรือศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง เป็นอีกทางเลือกที่ทำให้เงินไปถึงอาหาร ที่พัก การรักษาพยาบาล และการฝึกอาชีพได้ชัดเจนกว่า
