GST संकलन डिसेंबर २०२५: डिसेंबर 2025 मध्ये, सरकारचा जीएसटी महसूल मागील वर्षाच्या तुलनेत किंचित जास्त होता. आकडेवारीनुसार, या महिन्यात सुमारे 1 लाख 75 हजार कोटी रुपये जीएसटीच्या रूपात आले आहेत.
आकडे ठीक आहेत, पण बाजाराची स्थिती तशी मजबूत दिसत नाही. देशांतर्गत केलेल्या खरेदीमुळे करात अपेक्षेइतकी वाढ झाली नाही.
डिसेंबरमध्ये देशांतर्गत व्यवहारातून जीएसटी सुमारे 1.22 लाख कोटी रुपये होता. त्यात फारसा वेग दिसत नव्हता. उलट बाहेरून येणाऱ्या मालावर सरकारला चांगला कर मिळाला. आयातीवरील जीएसटी सुमारे 52 हजार कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. एकूणच, आयातीने संकलन हाताळले.
या महिन्यात सरकारने आणखी जीएसटी परतावा दिला. सुमारे २९ हजार कोटी रुपये परत आले. सुमारे १.४५ लाख कोटी रुपये परतावा मिळाल्यानंतर जीएसटी सरकारकडे राहिला. वाढ झाली आहे, पण ती थोडी आहे.
यावेळी उपकरातून मिळणारे उत्पन्नही लक्षणीय घटले आहे. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये 12,000 कोटी रुपये जमा झाले होते, तर यावेळी ते 4,000 कोटी रुपयांवर आले आहेत.
जर आपण एप्रिल ते डिसेंबर 2025 पर्यंत पाहिले तर एकूण 16.5 लाख कोटी रुपये जीएसटीमधून जमा झाले. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत हे प्रमाण अधिक आहे. गेल्या वर्षी जीएसटीने विक्रम केला होता. संपूर्ण वर्षभरात 22 लाख कोटींहून अधिक कर जमा झाला. याचा अर्थ ही व्यवस्था दीर्घकाळात मजबूत झाली असली तरी अवघ्या काही महिन्यांत ती सुस्त होत आहे.
सप्टेंबर 2025 मध्ये अनेक गोष्टींवर जीएसटी कमी करण्यात आला. जवळपास 375 वस्तू स्वस्त झाल्या. लोकांना दिलासा मिळाला.
पण कर कमी केल्याने सरकारच्या कमाईवर परिणाम होणार हे नक्की. आता फक्त तंबाखूसारख्या काही वस्तूंवर उपकर आकारला जात आहे. त्यामुळे संकलनही कमी झाले.
ही मंदी फार काळ टिकणार नसल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. बाजारातील खर्च वाढताच जीएसटी संकलनातही सुधारणा होऊ शकते.
डिसेंबरमध्ये सरकारला दिलासा मिळाला असला तरी देशांतर्गत खर्च अजूनही कमजोर असल्याचे चित्र आहे.
