आम्ही सर्व स्वतःवर इतके केंद्रित आहोत आणि आम्ही असे गृहीत धरतो की इतर प्रत्येकजण देखील आहे. एकदा तुम्हाला हे समजले की ते लोक तुमच्याऐवजी स्वतःवर लक्ष केंद्रित करत आहेत, ते मुक्त होऊ शकते. सत्य हे आहे की, काही लोक पक्षाचे प्राण आहेत आणि त्यांना मोठ्या लोकांच्या आसपास राहण्यास काहीच हरकत नाही. परंतु, बऱ्याचदा नाही, लोक खरोखरच बऱ्याच लोकांच्या आसपास असण्याच्या कल्पनेने संघर्ष करतात. कोणीतरी सामाजिक चिंता अनुभवत असेल किंवा थोडे अधिक अंतर्मुख वाटत असेल, ते कदाचित इतरांनी वेढलेले असल्याच्या विचाराने भारावून गेले आहेत.
बऱ्याच काळापासून, या समस्येचे निराकरण करण्याचा खरोखर कोणताही चांगला मार्ग नाही, लोकांना त्यांचे सर्वोत्तम कार्य करण्यास प्रोत्साहित करणे आणि त्यांना आठवण करून देणे याशिवाय कोणीही त्यांना वाटते तितकी त्यांची खरोखर छाननी करत नाही. मात्र, आता यापेक्षा चांगला पर्याय असू शकतो. “40 पेक्षा जास्त ग्लो अप” शोधण्याच्या तिच्या स्वत: च्या प्रवासात असलेल्या क्रिस्टीने “अदृश्य अतिथी सिद्धांत” शेअर केला आहे.
क्रिस्टीच्या म्हणण्यानुसार, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की कोणीही तुमच्याकडे इतके लक्ष देत नाही – जसे तुम्ही इतर प्रत्येकाकडे जास्त लक्ष देत नाही. “तुम्ही कधीही अदृश्य अतिथी सिद्धांताबद्दल ऐकले आहे का?” तिने विचारले. “बहुतेक लोक त्यांच्या स्वत: च्या दोषांनी इतके खपतात.”
किंबहुना, त्यांना त्या दोषांचा इतका वेड आहे की त्यांना तुमची दखल घ्यायला वेळच मिळत नाही. “जसे तुम्ही एखाद्या पार्टीत जाता तेव्हा, अर्ध्या वेळेस ते कसे दिसतात याबद्दल ते इतके खपतात, जर त्यांनी काहीतरी मूर्ख बोलले असेल, जर लोक त्यांचा न्याय करत असतील, तर तुम्ही आजूबाजूला आहात का ते त्यांच्या लक्षातही येत नाही,” ती पुढे म्हणाली.
याचा विचार करा. जेव्हा तुम्ही लोकांच्या मोठ्या समूहाभोवती असता तेव्हा तुम्ही स्वतःवर सर्वाधिक लक्ष केंद्रित करता. याचा अर्थ इतर सर्वजण अगदी त्याच प्रकारे आहेत. तर, तुम्ही अदृश्य अतिथी आहात; तुम्ही जसे विचार करता तसे कोणीही तुमच्याकडे लक्ष देत नाही.
संबंधित: परवानाधारक थेरपिस्ट म्हणतात की 'देम त्यांना द्या' सिद्धांतापेक्षा काहीतरी चांगले आहे जे तुम्हाला तुमच्या आयुष्यावर अधिक शक्ती देते
क्लिनिकल सायकोलॉजिस्ट आर्लिन कुन्सिक, एमए, यांनी स्पष्ट केले, “स्पॉटलाइट इफेक्ट हा शब्द सामाजिक मानसशास्त्रज्ञ वापरतात ज्याचा वापर इतर लोक आपल्याबद्दल किती लक्षात घेतात याचा अतिरेकी अंदाज लावतात. दुसऱ्या शब्दांत, आपण नेहमी आपल्यावर एक स्पॉटलाइट आहे असा विचार करतो, आपल्या चुका किंवा उणिवा सर्व जगाने पाहण्यासाठी हायलाइट करतो.”
कोणीही स्पॉटलाइट प्रभाव अनुभवू शकतो, Cuncic ने नमूद केले की हे विशेषतः अशा लोकांसाठी समस्याप्रधान आहे जे आधीच सामाजिक चिंतेने ग्रस्त आहेत. याचे कारण असे की त्यांच्या ॲमिगडालामध्ये नेहमीपेक्षा जास्त क्रियाशीलता असते, जी त्यांच्या लढाई-किंवा-फ्लाइट प्रतिसादावर नियंत्रण ठेवते.
Cuncic पुढे म्हणाले, “सर्व लोक, परंतु विशेषत: ज्यांना सामाजिक चिंता आहे, ते स्वतःवर, त्यांच्या कृतींवर आणि त्यांच्या देखाव्यावर खूप लक्ष केंद्रित करतात आणि विश्वास ठेवतात की इतर सर्वजण जागरूक आहेत.” पण गोष्ट अशी आहे की, जसे तुम्ही इतर लोकांबद्दल इतके जागरूक नसता, तसे ते तुमच्याबद्दल इतके जागरूक नसतात. जर तुम्ही ते लक्षात ठेवू शकत असाल, तर गर्दीच्या आसपास राहणे कमी त्रासदायक वाटेल.
संबंधित: पक्षी सिद्धांत काय आहे? संशोधनानुसार तुमचे नाते टिकेल की नाही हे सांगणारी साधी चाचणी
प्रोफेसर जिम टेलर, पीएचडी, म्हणाले की आपण एका मनोरंजक युगात जगत आहोत जेव्हा सोशल मीडिया आपल्या सर्वांना असे वाटते की आपल्याला सतत न्याय दिला जात आहे आणि पारंपारिक माध्यम आपल्याला वारंवार संदेश पाठवते की आपण मोजत नाही. यामुळे आत्म-जागरूकता वाढली आहे, जी लोकांना मागे ठेवू शकते.
करोला जी | पेक्सेल्स
“आत्म-जागरूकता लोकांना ते कोण आहे ते होण्यापासून, त्यांना काय वाटत आहे ते व्यक्त करण्यापासून, त्यांना जे करायचे आहे ते करण्यापासून रोखू शकते आणि सर्व काही कारण त्यांना भीती वाटते की इतर लोक त्यांच्याबद्दल काय विचार करतील किंवा काय म्हणतील,” तो म्हणाला.
आपण अशा समाजात राहतो जे आपल्याला नेहमी स्वतःचे असण्याचा आणि नेहमी इतरांच्या निर्णयाची चिंता करत राहण्याचा द्वंद्वात्मक संदेश विकत असतात. जर आपण हे स्वीकारण्यास शिकलो की आपण आपल्यावर जितके लक्ष केंद्रित करतो तितके कोणीही आपल्यावर केंद्रित नाही, तर आपण बर्याच लोकांच्या आसपास असतो तेव्हा ते आपल्याला अधिक आरामदायक वाटण्यास मदत करू शकते. आपण आपल्या स्वतःच्या जीवनात मुख्य पात्र असू शकतो, परंतु आपण निश्चितपणे इतर कोणाच्याही जीवनात नाही.
संबंधित: पांढरा ससा सिद्धांत: जेव्हा पांढरा ससा तुम्हाला मिळतो तेव्हा त्याचा अर्थ काय होतो
मेरी-फेथ मार्टिनेझ ही इंग्रजी आणि पत्रकारितेतील पदवीधर असलेली एक लेखिका आहे जी बातम्या, मानसशास्त्र, जीवनशैली आणि मानवी स्वारस्य विषयांचा समावेश करते.